SOSYAL MEDYA SÖYLEMİNDE YÜKLEMİN GERİ ÇEKİLMESİ: INSTAGRAM YORUMLARINDA ÇOK MODLU ANLAM ÜRETİMİ

Öz

Bu çalışma, incelenen Instagram yorumlarında yüklemin konumunu, kodlama-sayma bakış açısına dayanan bir söylem çözümlemesi yaklaşımıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma ebeveynlik, magazin ve mizah içerikli üç farklı hesaptan seçilen toplam 300 yorumun analizine dayanmaktadır. Bulgular, yüklemin sosyal medya söyleminde tamamen ortadan kalkmadığını, ancak anlam üretimindeki merkezi rolünü hesap türüne (tenor) göre değişen ölçülerde kaybettiğini göstermektedir. Yüklemin geri çekilme oranı mizah hesabında en yüksek, ebeveynlik hesabında ise en düşük düzeyde gerçekleşmektedir. Bu süreçte değerlendirme, yönlendirme ve duygusal işlevlerin emoji ve grafiksel göstergeler arasında paylaşıldığı; yüklemsiz (F1) ve kısmi yüklemsizleşmiş (F2) yapılarda dahi anlam üretiminin bağlama dayalı olarak sürdüğü belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, sosyal medya söyleminde yüklemin geri çekilmesinin tek tip değil, hesap türüne göre sistematik biçimde derecelenen bir örüntü sergilediğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• sosyal medya söylemi
• çok modlu anlam üretimi
• yüklemsizleşme
• dizgeci işlevsel dilbilgisi
• bilgisayar aracılı söylem çözümlemesi

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Çalışmada kullanılan veriler, Instagram platformunda kamuya açık (herkese açık) hesaplara ait yorumlardan derlenmiş; katılımcılarla doğrudan bir etkileşim veya müdahale içermeyen, kamuya açık ikincil veri kullanımına dayanan bu çalışma için ayrı bir Etik Kurul Kararı alınmamıştır

THE FUNCTIONAL WITHDRAWAL OF THE PREDICATE IN SOCIAL MEDIA DISCOURSE: MULTIMODAL MEANING-MAKING IN INSTAGRAM COMMENTS

Öz

This study aims to examine the position of the predicate in the analyzed Instagram comments using a discourse analysis approach based on coding-counting. The research is based on the analysis of a total of 300 comments selected from three different accounts with parenting, celebrity gossip, and humor content. The findings show that the predicate has not completely disappeared from social media discourse, but has lost its central role in meaning production to varying degrees depending on the account type (tenor). The rate of predicate withdrawal is highest in humor accounts and lowest in parenting accounts. In this process, it was determined that evaluation, direction, and emotional functions are shared among emojis and graphical indicators, and that meaning production continues even in predicate-less (F1) and partially predicate-less (F2) structures, depending on the context. In conclusion, the study reveals that the withdrawal of the predicate in social media discourse is not uniform, but exhibits a systematically graded pattern according to account type.

Anahtar Kelimeler

• social media discourse
• predicate withdrawal
• multimodal meaning-making
• systemic functional linguistics
• computer-mediated discourse analysis

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited. The data used in this study consist of publicly available Instagram comments; as the study does not involve direct interaction with participants and relies on publicly available secondary data, no separate Ethics Committee Approval was obtained.

Kaynakça

1. Akçay, E. (2021). "Bir Tekno-Dil Analizi: Emoji Örneği", International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 7(1), 203-213, DOI: https://doi.org/10.46442/intjcss.933412
2. Crystal, D. (2001). Language and the Internet. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139164771
3. Çakır, U. (2007). Türkiye Türkçesinde kalıplaşmış eksiltili yapılar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Danesi, M. (2017). The semiotics of emoji: The rise of visual language in the age of the Internet. Bloomsbury. Gümüşatam, G. (2013). Eksilti ve Türkçede kullanım özellikleri. Turkish Studies, 8(13), 1537–1550. DOI: https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.4246
5. Halliday, M. A. K. (1978). Language as social semiotic: The social interpretation of language and meaning. Edward Arnold.
6. Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2014). Halliday’s introduction to functional grammar (4th ed.). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203431269
7. Herring, S. C. (2004). Computer-mediated discourse analysis: An approach to researching online behavior. In S. A. Barab, R. Kling, & J. H. Gray (Eds.), Designing for virtual communities in the service of learning (pp. 338–376). Cambridge University Press.
8. Hilal, M., & Wahyudi, R. (2025). The analysis of emojis and identities in the comments section on Instagram@ ussfeed: From semiotics to cyberpragmatics. Journal of Pragmatics Research, 7(1), 132-156. DOI: https://doi.org/10.18326/jopr.v7i1.132-156

9. Korkmaz, Z. (2009). Türkiye Türkçesi grameri: Şekil bilgisi. Türk Dil Kurumu Yayınları. Kornfilt, J. (1997). Turkish. Routledge.
10. Kress, G. (2010). Multimodality: A social semiotic approach to contemporary communication. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203970034
11. Sarı, İ. (2026). Sosyal medya platformlarında yaygınlaşan sözdizimsel eksiltiler üzerine. Türkbilig, 51, 232-244. DOI: https://doi.org/10.59257/turkbilig.1658584
12. Tapar, D. (2024). Sosyal Medya Kullanıcılarının Dil Kullanım Becerileri: Instagram Örneği. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (14), 1319-1352. DOI: https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1413602
13. Zipf, G. K. (1949). Human behavior and the principle of least effort. Addison-Wesley.