Araştırma Makalesi

“GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Haziran 2021
PDF İndir
TR EN

“GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI

Öz

Bu çalışmada Türkçedeki “gibi” sözcüğünün bir söylem belirleyici olarak işlevsel kullanımlarında konuşmacı tercihlerinin yaş, cinsiyet ve konuşma durumu değişkenlerinden etkilenip etkilenmediği incelenmiştir. Yaş değişkeninin etkisini incelemek üzere anadili Türkçe olan konuşmacıların yer aldığı dört farklı yaş grubu (4-8, 18-23, 33-50, 50 ve üzeri) oluşturulmuştur. Çalışmada 84 katılımcı yer almıştır. Cinsiyet dağılımı her yaş grubu içinde eşit olacak şekilde planlanmıştır. Tüm katılımcılarla iki farklı konuşma durumunda (hazırlıklı/hazırlıksız) gerçekleştirilen ve en az 300 sözcükten oluşan yüz yüze görüşmeler kaydedilmiş ve çevriyazıya dönüştürülmüştür. Araştırmanın sonunda “gibi” söylem belirleyicisinin Türkçe konuşma dilinde yedi farklı işlevde kullanıldığı ve “konuşma esnasında önceden verilen eski bir bilgiyi tekrarlama veya bu bilgiye vurgu yapma” işlevinin en yaygın olarak 50 ve üzeri yaş grubunda gözlemlendiği görülmüştür. Cinsiyet değişkenine ilişkin olarak, hazırlıklı konuşma durumunda kadınların “gibi” söylem belirleyicisini “açıklama yapma/örnekleme veya açıklama/örnek isteme” işlevinde erkeklere kıyasla daha sıklıkla kullandıkları gözlemlenmiştir. Konuşma durumu değişkeninin konuşmacıların “gibi”nin işlevsel kullanım tercihlerini etkilemediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andersen, Gisle (1998). “The pragmatic marker like from a relevance-theoretic perspective. “Andreas Jucker ve Yale Ziv (Eds.), Discourse markers: Descriptions and theory içinde (ss. 147-170). Philadelphia: John Benjamins.
  2. Andersen, Gisle (2001). Pragmatic markers and sociolinguistic variation: A relevance-theoretic approach to the language of adolescents. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
  3. Blyth, Carl Jr., Recktenwald, Sigrid ve Wang, Jenny (1990). I'm like, “say what?!”: A new quotative in American oral narrative. American Speech, 65, 215-227.
  4. Brinton, Laurel J. (1996). Pragmatic markers in English. Berlin and New York: Mouton De Gruyter.
  5. Bu, Jiemin (2013). A study of the acquisition of discourse markers by Chinese learners of English. International Journal of English Studies, 13(1), 29-50.
  6. Cuenca, Maria-Josep ve Marin, Maria-Josep (2012). Discourse markers and modality in spoken Catalan: The case of (es) clar. Journal of Pragmatics, 44(15), 2211-2225.
  7. Crosby, Faye ve Nyquist Linda (1977). The female register: An empirical study of Lakoff’s hypotheses. Language in Society, 6, 313-322.
  8. Dailey-O’Cain, Jennifer (2000). The sociolinguistic distribution of and attitudes toward focuser like and quotative like. Journal of Sociolinguistics, 4(1), 60-80.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2021

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Altıparmak, A. (2021). “GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 4(1), 96-115. https://doi.org/10.37999/udekad.898791
AMA
1.Altıparmak A. “GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI. UDEKAD. 2021;4(1):96-115. doi:10.37999/udekad.898791
Chicago
Altıparmak, Ayşe. 2021. “‘GİBİ’ SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 4 (1): 96-115. https://doi.org/10.37999/udekad.898791.
EndNote
Altıparmak A (01 Haziran 2021) “GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 4 1 96–115.
IEEE
[1]A. Altıparmak, “‘GİBİ’ SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI”, UDEKAD, c. 4, sy 1, ss. 96–115, Haz. 2021, doi: 10.37999/udekad.898791.
ISNAD
Altıparmak, Ayşe. “‘GİBİ’ SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 4/1 (01 Haziran 2021): 96-115. https://doi.org/10.37999/udekad.898791.
JAMA
1.Altıparmak A. “GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI. UDEKAD. 2021;4:96–115.
MLA
Altıparmak, Ayşe. “‘GİBİ’ SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2021, ss. 96-115, doi:10.37999/udekad.898791.
Vancouver
1.Ayşe Altıparmak. “GİBİ” SÖYLEM BELİRLEYİCİSİNİN TÜRKÇE KONUŞMA DİLİNDEKİ İŞLEVSEL KULLANIMLARI. UDEKAD. 01 Haziran 2021;4(1):96-115. doi:10.37999/udekad.898791

* Hakemlerimizin uzmanlık alanlarını detaylı olarak girmesi süreçte hakem ataması açısından önem arz etmektedir.