Ortaokul Öğretmenlerine Göre 8. Sınıf Öğrencilerin Liseye Geçiş Sınavıyla İlgili Yaşadıkları Sorunlar ve Bu Sorunlara İlişkin Çözüm Önerileri
Öz
Bu araştırmanın amacı, 8. sınıf öğrencilerin liseye geçiş kapsamındaki merkezi sınavla ilgili yaşadıkları sorunları ve bu sorunlara ilişkin olası çözüm yollarını ortaya koymaktır. Çalışma nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseninde hazırlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Amasya ilindeki devlet okullarında görev yapan, amaçlı örnek yöntemiyle belirlenen 12 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmacılar, veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formunu kullanmışlardır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Katılımcılar liselere geçiş kapsamındaki merkezi sınavı; nitelikli okullara öğrenci seçme, aynı özellikleri taşıma, meslek seçiminde büyük önem taşıma, öğrencileri seçmeye dayalı yerleştirme ve öğrencilerin belirli okullara ve programlara yerleşmesini sağlama şeklinde sıralamışlardır. Ayrıca katılımcılar, ortaokul son sınıf öğrencilerin liseye geçiş sınavıyla ilgili yaşadıkları sorunları; öğrencilerin akademik yeterlilikle sınırlanması, başarılı öğrencilerin merkeze alınması, öğrenci üzerinde baskı oluşturması, sınav sisteminin sık sık değişmesi, sınırlı sayıdaki öğrencilerin nitelikli okullara yerleştirilmesi, sınav sürecinin iyi yönetilememesi ve bazı derslerde zor sorular sorulması şeklinde belirtmişlerdir. Katılımcılar, liselere geçiş kapsamındaki merkezi sınavla ilgili yaşanılan sorunların üstesinden gelinmesi için sınavın tüm öğrencileri kapsaması, sürecin daha belirgin hale getirilmesi, öğrencilerin kendilerini rahat hissetmelerinin sağlanması, öğrenciye destek olunması, fırsat eşitsizliğinin giderilmesi, öğrencilerin gelişimlerini sınırlamaması ve iyi planlama yapılması gibi birtakım önerilerde bulunmuşlardır.
Anahtar Kelimeler
Ortaokul öğretmenleri , liselere geçiş sınavı , sınav sorunları , çözüm
Kaynakça
- Altunışık, R., Bayraktaroğlu, S., Coşkun, R., & Yıldırım, E. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Adapazarı: Sakarya Kitabevi.
- Atılgan, H. (2018). Türkiye’de kademeler arası geçiş: Dünü-bugünü ve bir model önerisi. Ege Eğitim Dergisi, 19(1), 1-18.
- Aydın, B. & Yazıcı, H. (2022). Liselere geçiş sisteminin ortaokul öğrencilerinin okul başarılarına nasıl yansıdığına ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of Qualitative Research in Education, 30, 132-160.
- Baş, T. & Akturan, U. (2017). Sosyal bilimlerde bilgisayar destekli nitel araştırma yöntemleri (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Baykal, A. (2014). Sınavlardan sınav beğen. Eğitim sisteminde kademeler arası geçiş ve sınavlar. Ege’den Eğitime Bakış Paneli, Ege Üniversitesi, İzmir.
- Büyüköztürk, Ş. (2016). Sınavlar üzerine düşünceler. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 345– 356.
- Christensen, L. B., Johnson, B. R., & Turner, L.A. (2015). Araştırma yöntemleri desen ve analiz (Çev. Ed: A. Aypay). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Coşkun, M., İnam, B., & Turanlı, N. (2020). Liselere geçiş sistemi: Yerel yerleştirmeye yönelik Guttman tutum ölçeği geliştirilmesi. Sakarya University Journal of Education, 10(1), 152-165.
- Çakıoğlu, V. (2019). Ortaöğretime geçiş sistemine ilşkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
- Demir, O. O., Bektaş, O., & Saraçoğlu, M. (2019). Ortaöğretime geçişte sınav değişikliği yaşayan öğrencilerin fen bilimleri sınav kaygılarının incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 419-442.