İlköğretim 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarına Ait Kazanımların Karşılaştırmalı İncelenmesi

Bu araştırmanın amacı, 2005, 2018 ve 2023 ilköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programı, öğrenme alanları kapsamında yer alan kazanımları, nicel ve nitel olarak karşılaştırarak; her üç programda vurgulanan ortak temaları ortaya çıkartmak ve yeni programın bir önceki programa göre değişim ve farklılıklarını ortaya koymaktır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerine bağlı kalınarak yürütülmüştür. Araştırmada doküman olarak kullanılan veriler, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2005, 2018 ve 2023 ilköğretim sosyal bilgiler dersi 4. sınıf öğretim programından oluşmaktadır. Doküman incelemesi yöntemiyle toplanan veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın inandırıcılığını desteklemek için 2005, 2018 ve 2023 ilköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler öğretim programındaki kazanımlar, tablolarda sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğrenme alanlarında belirtilen kazanımların nicel olarak sayısı, 2005 öğretim programında 46 iken 2018 ve 2023 öğretim programında 33’e düştüğü görülmektedir. Nitel olarak 2005 ilköğretim sosyal bilgiler 4 sınıf öğretim programı kazanımında yer alan “Atatürk” isminin, 2018 ve 2023 ilköğretim sosyal bilgiler 4. sınıf öğretim programı kazanımlarında yer verilmediği belirlenmiştir. Ancak genel itibariyle 2005, 2018 ve 2023 sosyal bilgiler öğretim programındaki kazanımların benzer özellikler taşıması dikkat çekicidir. Ayrıca 2018 ve 2023 ilköğretim sosyal bilgiler dersi öğretim programında “etkin vatandaşlık” adlı yeni bir öğrenme alanı oluşturulduğu, bu nedenle bu öğrenme alanındaki kazanımların da “etkin vatandaşlık” kapsamında sunulduğu saptanmıştır. Bu durum, program geliştirme çalışmaları için kazanım ifadelerindeki ayrıntıdan ve benzer açıklamalardan kaçınıldığını göstermektedir. Özellikle teknoloji ve iletişim alanındaki hızlı gelişmeler yeni kazanımların eklenmesini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, çağımızın siyasi, ekonomik ve toplumsal olayları ışığından hareketle öğrencilerin, bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerine uygun kazanımlar eklenebilir veya değiştirilebilir.

The aim of this study is to compare the achievements within the scope of learning areas in the 2005, 2018 and 2023 4th grade social studies curricula quantitatively and qualitatively; to reveal the common themes emphasized in all three programs and to reveal the changes and differences of the new program compared to the previous program. This study was conducted by adhering to qualitative research methods. The data used as documents in the study consisted of the 2005, 2018 and 2023 primary school social studies 4th grade curricula prepared by the Ministry of National Education. The data collected by document analysis method were analyzed by descriptive analysis method. In order to support the credibility of the research, the achievements in the 2005, 2018 and 2023 primary school 4th grade social studies curriculum were presented in tables. According to the results of the research, it is seen that while the quantitative number of learning outcomes specified in the learning areas was 46 in the 2005 curriculum, it decreased to 33 in the 2018 and 2023 curricula. Qualitatively, it was determined that the name Atatürk, which was included in the learning outcome of the 2005 primary social studies 4th grade curriculum, was not included in the new 2018 and 2023 primary social studies 4th grade curriculum learning outcomes. However, in general, it is noteworthy that the learning outcomes in the 2005, 2018 and 2023 social studies curricula have similar characteristics. In addition, it was determined that a new learning area named "active citizenship" was created in the 2018 and 2023 elementary social studies curricula, and therefore the outcomes in this learning area were also presented within the scope of "active citizenship". This situation shows that details and similar explanations in outcome statements are avoided for curriculum development studies. Rapid developments especially in the field of technology and communication have necessitated the addition of new learning outcomes. In this context, in light of the political, economic and social events of our age, gains that are appropriate for students' cognitive, affective and psychomotor skills can be added or changed.