Imam Hatip Schools and Entrepreneurship Education in the First Years of the Republic: The Case of Bolu

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 79 - 94, 30.04.2025

Semanur Binnetoğlu , Murat Tarhan

https://doi.org/10.32960/uead.1578919

https://izlik.org/JA26BZ29JT

Öz

Throughout history, there has been a positive similarity between the development levels of countries and their education levels. The development of education and education system, which is considered as one of the important elements showing the level of development of a country, has been one of the conditions for establishing a good system in order to become a modern and strong state in the Republic of Turkey, which was founded on the legacy of the Ottoman Empire, and in this regard, it was influenced by the elements of the previous period. With the proclamation of the Republic on October 29, 1923, many radical changes and innovations were made in Turkish society. These radical changes and innovations are also reflected in education. In the first years of the Republic, various arrangements were made in the curriculum and curricula in line with the educational philosophy of the Republic. In this context, the aim of the study is to examine entrepreneurship skills in line with the contents and achievements in the education curricula followed in imam and hatip schools after the establishment of the Republic in Turkey and to make an evaluation on related examples. Entrepreneurship skills and life skills, which are aimed to be taught within the scope of entrepreneurship skills, are indispensable elements of education systems. With the research conducted in this direction, the presence of entrepreneurship skills in the education and training processes in the first years of the Republic was evaluated by considering the curriculum of imam-hatip schools. The research was limited to the sample of Bolu province, and the achievements in the curriculum and curricula of imam and hatip schools published in the Republican period were examined, compared and analyzed within the framework of entrepreneurship education.

Anahtar Kelimeler

Education , religious education , entrepreneurship , entrepreneurship education , program

Cumhuriyetin İlk Yıllarında İmam Hatip Okulları ve Girişimcilik Eğitimi: Bolu Örneği

https://izlik.org/JA26BZ29JT

Öz

Tarih boyunca ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile eğitim seviyeleri arasında pozitif anlamda bir benzeşim olmuştur. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyini gösteren önemli unsurlardan biri olarak kabul edilen eğitim ve eğitim sisteminin gelişmişliği, Osmanlı İmparatorluğu’nun mirası üzerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde de modern ve güçlü bir devlet olabilmek için iyi bir sistem kurma şartlarından biri olmuş ve bu hususta kendisinden bir önceki dönemin unsurlarından etkilenmiştir. Cumhuriyetin 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmesi ile, Türk toplumunda birçok köklü değişiklik ve yenilik yapılmıştır. Bu köklü değişiklik ve yenilikler eğitime de yansımıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında ders programları ve müfredatlarda Cumhuriyetin eğitim felsefesi doğrultusunda çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı Türkiye’de Cumhuriyetin kurulmasının ardından imam ve hatip mekteplerinde izlenen eğitim müfredatlarındaki içerikler ve kazanımlar doğrultusunda, girişimcilik becerisinin incelenmesi ve ilgili örnekler üzerine bir değerlendirme yapılması olarak belirlenmiştir. Girişimcilik becerisi ve girişimcilik becerileri kapsamında öğretilmesi hedeflenen yaşam becerileri eğitim sistemlerinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Bu doğrultuda yapılan araştırma ile, girişimcilik becerisinin Cumhuriyet’in ilk yıllarında eğitim öğretim süreçlerindeki varlığı, imam-hatip mektepleri müfredatı özelinde ele alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma, Bolu ili örneği ile sınırlandırılmış, Cumhuriyet döneminde yayımlanmış imam ve hatip mektepleri öğretim programları ile müfredatlarındaki kazanımlar, girişimcilik eğitimi çerçevesinde incelenmiş, karşılaştırılmış ve analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim , din eğitimi , girişimcilik , girişimcilik eğitimi , program

Kaynakça

• Akyüz, Y. (2001). Başlangıçtan 2001’e Türk Eğitim Tarihi. 8. Baskı. Alfa Yayınları.
• Akyüz, Y. (2022). Osmanlı Devleti’nin Son Döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Öğretmen Yetiştirme ve Bu Konuda Orta Asya Türk Dünyası ile Bazı İlişkiler. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(1), 1-17. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1133657.
• Alkan, M. Ö. (2000). Tanzimat'tan Cumhuriyete Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924: Education Statistics in Modernization from The Tanzimat to The Republic. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü.
• Avcı, Y. (2007). Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Döneminde “Otoriter Modernleşme” ve Kadının Özgürleşmesi Meselesi. OTAM. Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 21(21), 1-18. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000293.
• Binbaşıoğlu, C. (1995). Öğretmen Yetiştirme Açısından Türkiye’de Eğitim Bilimleri Tarihi Üzerine Bir Araştırma. M.E.B. İstanbul.
• Binnetoğlu, S. vd. (2023). Din eğitiminde girişimcilik becerisinin etkinliklerle kazandırılmasına yönelik bir değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(5). https://doi.org/10.15869/itobiad.1374616.
• Binnetoğlu, S. & Tarhan, M. (2024). Bibliography of resources that can be used in the process of gaining communication skills in religious education. International Journal of Field Education, 10(2), 31-48. https://doi.org/10.32570/ijofe.1468755.
• Çınar, F. (2013). 1924’ten 2000’e kadar uygulanmış olan imam hatip lisesi öğretim programlarının analizi ve karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi, 43(197), 180-208.
• Dinçer, M. (2002). Cumhuriyetin ilanından bu yana eğitimde verimlilik konusuna bir bakış. Ege Eğitim Dergisi, 1(2).
• Ergün, M. (2005). “Medreseler ve İmam-Hatip Liseleri”. Ülkemizde Laik Eğitim Sisteminde Sosyal Bilim Olarak Din Öğretimi Kurultayı. Bildiri ve Tartışmalar. 7-9 Nisan 2005. Malatya: İnönü Üniversitesi Yayınları.
• Gökaçtı, M.A. (2005). Türkiye'de Din Eğitimi ve İmam Hatipler. Ankara. İletişim Yayınları.
• Guerrero vd. (2008). “The Guerrero Composite Terrane of western Mexico: Collision and Subsequent Rifting in A Supra-Subduction Zone”, “Formation and Applications of the Sedimentary Record in Arc Collision Zones.”
• Hesapçıoğlu, M. (2009). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Eğitim Politikası ve Felsefesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29(29), 121-138.
• Kılıç, F. & Tarhan, M. (2018). Cumhuriyetin İlk Yıllarında Anadolu’dan Eğitime Bir Bakış: Yeşil Yaprak Dergisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,18(1), 241-262. https://doi.org/10.11616/asbed.v18i38800.459480.
• Kırboğa, A.R. (1975). Din Eğitimi ve İmam Hatip Okulları Davası. Millî Gazete Yayınları. Maarif Vekaleti Mecmuası. Devlet Matbaası. İstanbul. 1924.
• MEB. (1939). Tedris ve Terbiye İşleri Hakkında. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınlar Daire Başkanlığı. Tebliğler Dergisi. Cilt 1. (1-35. sayılar).
• MEB. (1939). T.C. Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınlar Daire Başkanlığı. Cilt, 1. Sayı, 1.
• MEB. (1965). Talim ve Terbiye Kurulu Kararları. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi. Cilt 28. Sayı 1363.
• Maarif Vekaleti. (1924). “Maarif Vekâleti Merkez Teşkilatı ve Vazifeleri Hakkında Kanun”, Nu: 2287, Tarih 10.06.1933, Resmî Gazete, Sayı 2434, Tarih 22.06.1933.
• McWhorter, J. H. (2009). “What Else Happened to English? A Brief for The Celtic Hypothesis”, “English Language and Linguistics” 13(02), 163-191.
• Neuman, L. (2013). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches.
• Öncel, E.S. (2019). Eleştirel Düşünme ve Felsefe. International Journal of Social Humanıtıes Sciences Research, 6(37), 1308-1316. https://doi.org/10.26450/jshsr.1215.
• Öncel, E.S. (2019). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programının eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 2797-2829. https://doi.org/10.26466/opus.572254.
• Parmaksızoğlu, İ. (1966). Türkiye’de Din Eğitimi. Ankara: M.E.B. Yayınevi.
• Şenkaloğlu, S. (2021). Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi Türk Eğitim Sistemi ve Sorunları. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 24-36.
• Tarhan, M. (2019, Eylül 10-12). Osmanlı’da girişimcilik eğitimi ve ahilik. VI. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu (Tam Metin). Bolu, Türkiye.
• Tarhan, M., Kılıç, F. & Solak, M. (2016). Altın Yaprak Dergisi (1925): Ahmet İzzet ve Mehmet Zekâi Bey’in Kaleminden “Terbiye Notları”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1795-1812.
• Ünsür, A. (1995). Kuruluşundan Günümüze İmam Hatip Liseleri. İstanbul: İnsan Yayınları.