Araştırma Makalesi

2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) 2024 yılında eğitim sisteminde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) olarak adlandırdığı yeni bir modeli uygulamaya soktuğunu ilan etmiş ve ilkokul, ortaokul ve liselerde okutulan derslerin öğretim programlarını bu yeni modele uygun olarak yeniden hazırlamıştır. Bu model kapsamında hazırlanan 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (2024 SBDÖP) 2024-2025 öğretim yılından itibaren ortaokulların 5. sınıflarından başlayarak kademeli bir şekilde uygulanmaya başlamıştır. Bu araştırmanın amacı 2024 SBDÖP’nı öğretim programının temel unsurları boyutuyla 2005 ve 2017 SBDÖP ile karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Nitel araştırma deseninde tasarlanan bu araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Doküman incelemesi sonucunda elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş, elde edilen bulgular oluşturulan kategori ve temalar çerçevesinde karşılaştırmalı bir bakış açısıyla organize edilerek sunulmuş ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda on sekiz özel amaca yer verildiği, öğretim programının “birlikte yaşamak”, “ortak mirasımız”, “evimiz dünya”, “hayatımızdaki ekonomi”, “teknoloji ve sosyal bilimler” ve “yaşayan demokrasimiz” adlarını taşıyan altı öğrenme alanı çerçevesinde yapılandırıldığı; kazanım kavramı yerine öğrenme çıktısı kavramının kullanıldığı ve öğretim programında toplam 71 öğrenme çıktısına yer verildiği anlaşılmıştır. Öğretim programında değer eğitimine “erdem-değer-eylem” çerçevesinde geniş yer ayrılmış ve ders kapsamında 20 değerin öğretilmesi öngörülmüştür. Önemli ölçüde “K-12 Beceriler Çerçevesi: Türkiye Bütüncül Modeli temel alınarak beceri temelli olarak tasarlanan öğretim programında, “alan becerileri, “kavramsal beceriler”, “eğilimler”, “sosyal-duygusal öğrenme becerileri” ve “okuryazarlık becerilerine” ayrı kategoriler kapsamında yer verilmiştir. Kavram öğretimi ve ölçme değerlendirme (öğrenme kanıtları) ile ilgili hususlara da önemli yer ayrılan öğretim programında “disiplinler arası ilişkilendirme”, “beceriler arası ilişkilendirme” ve “programlar arası ilişkilendirme” olmak üzere üç türlü ilişkilendirmeye yer verilmiştir. 2024 SBDÖP’nda yine ilk defa farklılaştırılmış öğretime ve okul temelli planlamaya öğretim programının temel bir bileşeni olarak yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) , 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programı , sosyal bilgiler eğitimi , öğretim programı

Kaynakça

  1. Barr, R., Barth, J. L., & Shermis, S. S. (2013). Sosyal bilgilerin doğası (C. Dönmez, Çev. Ed.). Anı Yayınevi.
  2. Bektaş, Ö. (2019). Sosyal bilimler ve sosyal bilgiler. R. Turan & T. Yıldırım (Edt.), Sosyal Bilgilerin Temelleri içinde (ss. 1-29). Anı Yayıncılık.
  3. Bektaş, Ö. & Turan, R. (2022). Sosyal bilgiler öğretim programları: içerik, kapsam ve örüntü. Ö. Bektaş & R. Turan (Eds.), Türkiye’de Sosyal Bilgiler Öğretim Programları içinde (ss. 1-20). Pegem Akademi Yayınevi.
  4. Can, B. (2019). 2005 ve 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi. YÖK Tez Merkezi.
  5. Çakmak, Z., Kaçar, T. & Akgün, İ. H. (2023). Sosyal bilgiler öğretim programına ilişkin sosyal bilgiler alan eğitimcilerinin görüşleri: bir q metot analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 666-689. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1290854
  6. Çoban, O., & Akşit, İ. (2018). 2005 ve 2017 sosyal bilgiler öğretim programlarının öğrenme alanı, kazanım, kavram, değer ve beceri boyutları açısından karşılaştırılması. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 479-505. http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1395
  7. Demirel, Ö. (2012). Öğretim ilke ve yöntemleri öğretme sanatı (19. Baskı). Pegem Yayınları.
  8. Doğanay, A. (2008). Çağdaş sosyal bilgiler anlayışı ışığında yeni sosyal bilgiler programının değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 77-96.
  9. Ersoy, A. F., & Kaya, E. (2009). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının 2004 uygulama sürecine ilişkin öğrenci görüşleri. Kastamonu Education Journal, 17(1), 71-86.
  10. Esen Aygün, H. (2019). Sosyal bilgiler öğretim programının sosyal-duygusal öğrenme becerileri açısından incelenmesi. Eğitim ve Teknoloji, 1(1), 82-99.

Kaynak Göster

APA
Turan, R., Gedık, H., & Kutluay, G. (2025). 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 9(1), 107-134. https://doi.org/10.32960/uead.1627065