Türk İşaret Dili İncelemesi: İletişim ve Dil Bilgisi

İletişim kaynak ile hedef arasında mesaj aktarımı, bir kişiden diğer kişi/kişilere bilgi iletimi, bilgi, fikir, duygu gibi her türlü anlam alışverişi şeklinde tanımlanabilir. İnsanlar arasında en çok temeli duyma ve konuşma olan sözlü iletişim kullanılmaktadır. Fakat işitme kaybından kaynaklı olarak işitme engellilerin bu iletişim yöntemini ya kullanamadıkları ya da sınırlı kullanabildikleri görülmektedir. İşitme engelli bireyler iletişim ihtiyaçlarını karşılamak üzere sözlü iletişimden farklı olarak işaret dili, yazma yöntemi ve dudak okuma gibi tekniklere başvururlar. Kendi aralarında çoğunlukla işaret, parmak alfabesi, jest ve mimiklerden oluşan işaret dilini kullanırlar. İşiten bireylerle yazarak iletişim kursalar da bu yöntemin yavaş olması fazla tercih edilmemesine neden olmaktadır.

Bu çalışmada, Türk İşaret Dili (TİD)’nde kullanılan iletişim yöntemleri ve TİD dil bilgisi konuları ele alınmıştır. İletişimde kullanılan yöntemler olarak işaretler, parmak alfabesi, ağızla söyleme ve jest mimik konuları incelenmiştir. Dil bilgisi olarak ise işaret türetme, eş işaretli işaretler, eş anlamlı ve zıt anlamlı işaretler, birleşik işaretler, TİD’de kullanılan ekler ve söz dizimi ele alınmış ve bunlara ilişkin örneklerin üç boyutlu model üzerinden gösterimi yapılmıştır.

Communication can be defined as conveying a message between source and target, transferring information from an individual to other people, and exchanging all types of meaning such as knowledge, idea and emotion. Verbal communication based on hearing and speaking is predominantly used among people. However, it is seen that the hearing-impaired individuals either cannot use this communication system or can use it in a limited way as a result of having hearing loss. Hearing-impaired individuals use the techniques such as sign language, writing method and lip-reading which are different from verbal communication in order to meet their communication needs. They mostly use sign language consists of signs, finger alphabet, gestures and facial expressions among themselves. They establish communication with hearing people by writing, this method is not generally preferred since it is slow.

In this study, the topics of “the communication methods used in Turkish Sign Language (TSL)” and “TSL grammar” are taken into consideration. The topics of signs, finger alphabet, saying with mouth movements, gestures and facial expressions were examined as the methods used in communication. The topics of sign derivation, signs consist of counterpart signs, synonym and antonym signs, compound signs, affixes used in TSL and syntax were examined as grammatical issues and examples related to these were demonstrated on 3D model.