DEPREM EĞİTİMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM: MEVCUT EĞİTİM UYGULAMALARI VE SANAL GERÇEKLİK FIRSATLARI

Earthquakes, due to their high destructive potential and large-scale impacts, are among the priority risk factors in disaster management. Earthquake education is a critical component in increasing society's preparedness for disasters, and the quality of studies conducted in this field directly affects social resilience. Existing literature indicates that while traditional methods employed in earthquake education are effective to a certain extent in transferring knowledge, they are limited in terms of facilitating applied learning, promoting permanent behavioral changes, and developing appropriate responses in times of disaster. In this context, the integration of developing technologies into educational processes is gaining increasing importance. With virtual reality, one of these technologies, individuals have the opportunity to create environments that they cannot achieve in real life by transferring them to a virtual environment. Virtual reality (VR)-based approaches offer a high level of realism and interactivity, allowing participants to experience disaster scenarios in a safe environment. Natural disasters also require people to react with quick reflexes. Minimizing the possibility of error in such situations is important for minimizing material, moral, and health losses. In this review, the current status of earthquake education is systematically examined. The potential contributions, strengths, and current limitations of VR in this area are discussed. The findings suggest that VR-based applications can be an innovative and effective tool for raising disaster awareness and reinforcing appropriate behaviours during disasters.

Depremler, yüksek yıkıcılık potansiyeli ve geniş ölçekli etkileri nedeniyle afet yönetimi alanında öncelikli risk unsurları arasında yer almaktadır. Toplumun afetlere hazırlık düzeyinin artırılmasında deprem eğitimi kritik bir bileşen olup, bu alanda yürütülen çalışmaların niteliği doğrudan toplumsal dirençliliği etkilemektedir. Mevcut literatür, deprem eğitiminde kullanılan geleneksel yöntemlerin bilgi aktarımında belirli ölçüde etkili olmakla birlikte, uygulamalı öğrenme, kalıcı davranış değişikliği ve afet anındaki doğru tepkilerin geliştirilmesinde sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu bağlamda, gelişen teknolojilerin eğitim süreçlerine entegrasyonu giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu teknolojilerden birisi olan sanal gerçeklik ile bireyler gerçek hayatta elde edemeyeceği ortamları sanal ortama taşıyarak oluşturma imkânı bulmaktadırlar. Sanal gerçeklik (SG) tabanlı yaklaşımlar, yüksek düzeyde gerçekçilik ve etkileşim sunarak katılımcılara güvenli bir ortamda afet senaryolarını deneyimleme olanağı sağlamaktadır. Doğal afet durumları da kişilerin hızlı refleksler üreterek tepki (yanıt) vermeleri gereken durumlardır. Yaşanılan bu durumda hata ihtimalinin en az olması yaşanan durumdan en az maddi, manevi ve sağlık yönünden kayıplar yaşanması açısından önemlidir. Bu çalışmada, deprem eğitimine ilişkin mevcut durum sistematik olarak incelenmekte; sanal gerçekliğin bu alandaki potansiyel katkıları, güçlü yönleri ve mevcut sınırlılıkları tartışılmaktadır. Bulgular, SG tabanlı uygulamaların afet farkındalığını artırmada ve afet anında doğru davranışların pekiştirilmesinde yenilikçi ve etkili bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır.