YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN EĞİTİMİ İLE İLGİLİ YÖNETİCİ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimiyle ilgili okullarda yapılan çalışmalara, yaşanan sorunlara, yabancı uyruklu öğrencilerin Türk öğrencileri etkileme durumlarına ve yaşanan sorunların çözümüne ilişkin yönetici ve öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışma nitel araştırma modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu il merkezinde devlet okullarında 2018-2019 eğitim öğretim yılında 3’ü ilkokul, 3’ü ortaokul ve 4’ü lisede çalışan 10 yönetici; 5’i ilkokul, 12’si ortaokul ve 8’i lisede çalışan toplam 25 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanıp, betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okullarda yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimine ilişkin yapılan çalışmalarla ilgili yönetici ve öğretmen görüşleri; akademik eğitim ve dil eğitimi konularında benzerlik göstermiş, öğretmenler ayrıca rehberlik çalışmaları ve idari çalışmalar konularında da görüş belirtmişlerdir. Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitiminde yaşanan sorunlar konusunda yönetici ve öğretmen görüşleri; dil ve iletişim problemleri, ailevi sorunlar konularında benzerlik göstermiş, bunlara ek olarak yöneticiler yasal sorunlar, öğretmenler ise akademik sorunlar ve oryantasyon problemleri konularına dikkat çekmişlerdir. Yabancı uyruklu öğrencilerin Türk öğrencileri etkileme durumlarına ilişkin hem yönetici hem de öğretmen görüşleri olumlu, olumsuz ve etkilemiyor başlıklarında toplanmıştır. Yöneticiler genellikle olumlu olarak, Türk öğrencilerin başarılı yabancı uyruklu öğrencileri örnek almasını, öğretmenler ise yabancı uyruklu öğrencilerin kültürlerarası etkileşim sağlamalarını göstermişlerdir. Olumsuz olarak ise hem yönetici hem de öğretmenler genellikle yabancı uyruklu öğrencilerin disiplinsiz davranışlarının Türk öğrencilerce örnek alındığını belirtmişlerdir. Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitiminde yaşanan sorunlarının çözüm önerilerinde yönetici ve öğretmen görüşleri; rehberlik, akademik eğitim ve dil eğitimi konularında benzerlik göstermiş, yöneticiler buna ek olarak, yabancı uyruklu öğrencilerin ekonomik yönden geliştirilmesi konusunda görüş belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen
• yabancı uyruklu öğrenci
• yönetici

ADMINISTRATOR AND TEACHER OPINIONS ON THE EDUCATION OF INTERNATIONAL STUDENTS

Öz

This qualitative study aims to present administrators' and teachers' views on the work done in schools related to education of international students, the problems experienced, the situations of international students affecting Turkish students, and the solution to the issues encountered. The study group consisted of 10 administrators and 25 teachers working in public schools in Bolu province in the 2018-2019 school year. The research data were collected with a semi-structured interview form and analyzed with descriptive analysis and content analysis. Findings showed that the teachers ' views of administrators and teachers related to the study of international students in schools were similar in regards to academic education and language education, and the teachers also expressed views on guidance and Administrative Studies. Moreover, administrators drew attention to legal problems, academic problems and orientation problems. Both the administrator and teacher views on the situation of international students affecting Turkish students were categorised under the headings of positive, negative and not affected. Administrators frequently mentioned that Turkish students took the example of successful international students and teachers providing intercultural interaction for these students. As a result, both administrators and teachers often stated that the non-disciplined behavior of international students was exemplary for Turkish students. Administrator and teacher views concerning suggested solutions for issues encountered in the education of international students; guidance, academic education and language education have shown similar views on the development of international students in terms of economics.

Anahtar Kelimeler

• teacher
• foreign student
• manager

Kaynakça

1. Açıkalın, A., Demirel, Ö. ve Önsoy, R. (1996). Türkiye’de Yüksek Öğrenim Gören Türk Cumhuriyetleri Öğrencilerinin Sorunları. Ankara: Pegem Yayıncılık.
2. Akkaya, A. (2013). Suriyeli Mültecilerin Türkçe Algıları. Ekev Akademi Dergisi, 17(56), 179-190.
3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (1948). 16/11/2018 tarihinde http://www.danistay.gov.tr/ upload/avrupainsan haklarisozlesmesi.pdf adresinden alınmıştır.
4. Bahadır, H. ve Uçku, R. (2016). İzmir’in Bir Mahallesinde Yaşayan 6-17 Yaş Arasındaki Suriyeli Çocukların Çalışma Durumları ve Çalışma Durumlarını Etkileyen Etmenler. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30 (3), 117-124.
5. Balkar, B., Şahin, S. ve Işıklı Babahan, N. (2016). Geçici Eğitim Merkezlerinde (GEM) Görev Yapan Suriyeli Öğretmenlerin Karşılaştıkları Sorunlar. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12 (6), 1290-1310.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, E. Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
7. Duruel, M. (2016). Suriyeli Sığınmacıların Eğitim Sorunu. Atatürk University Journal of Economics ve Administrative Sciences, 30 (5), 1399-1414.
8. Eğitimciler Sendikası Raporu (2017). Türkiye'de Suriyeli Çocukların Eğitimi: Zorluklar ve öneriler. Ankara. 15/11/2018 tarihinde http:// www.ebs.org.tr/ebs_files/files/Suriye_ Rapor_TUKCE.pdf adresinden alınmıştır.

9. Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitimi: Temel Eğitim Politikaları. SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı, (153).
10. Erdem, C. (2017). Sınıfında Mülteci Öğrenci Bulunan Sınıf Öğretmenlerinin Yaşadıkları Öğretimsel Sorunlar ve Çözüme Dair Önerileri. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 26-42.
11. Güngör, F. (2015). Yabancı Uyruklu İlkokul Öğrencilerinin Eğitim-Öğretiminde Yaşanan Sorunlara İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
12. İmamoğlu, H. V. ve Çalışkan, E. (2017). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Devlet Okullarında İlkokul Eğitimine Dair Öğretmen Görüşleri: Sinop İli Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 529-546.
13. Levent, F. ve Çayak S. (2017). Türkiye’deki Suriyeli Öğrencilerin Eğitimine Yönelik Okul Yöneticilerinin Görüşleri. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 14-1 (27), 21-46.
14. Karaca, S. ve Doğan, U. (2014). Suriyeli Göçmenlerin Sorunları Çalıştayı Sonuç Raporu. Mersin Üniversitesi Bölgesel İzleme Uygulama Araştırma Merkezi.16/11/2018 tarihinde http://www.madde14.org/images/b/b0/MersinUnivSuriyeCalistay.pdf adresinden alınmıştır.
15. Kartal, B. ve Başçı, E. (2014). Türkiye’ye Yönelik Mülteci ve Sığınmacı Hareketleri. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi,12 (2), 275-299.
16. Kesten, A., Kıroğlu, K. ve Elma, C. (2010). Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Lisans Öğrencilerinin Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Sorunları. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (24), 65-85.
17. Kılıç, V. ve Toker Gökçe, A. (2018). The Problems of Syrian Students in the Basic Education in Turkey. Conference: 14th International Conference on Social Sciences 2-3 March 2018, At Seminarhaus, Goethe-Universität, Campus Westend, Frankfurt, Volume: Conference Proceedings Volume I.
18. Koçak, Y. ve Terzi, E. (2012). Türkiye’de Göç Olgusu, Göç Edenlerin Kentlere Olan Etkileri ve Çözüm Önerileri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 163-184.
19. Mersin Üniversitesi Bölgesel İzleme Uygulama Araştırma Merkezi (2014). Suriyeli Göçmenlerin Sorunları Çalıştayı Sonuç Raporu. Mersin Üniversitesi Bölgesel İzleme Uygulama Araştırma Merkezi. 16/11/2018 tarihinde http://www.madde14.org/ images/b/b0/ MersinUnivSuriyeCalistay.pdf. adresinden alınmıştır.
20. Miles, M. B & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis(2nd ed.). Thousand Oaks, Ca:Sage.
21. Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme (1951). 15/11/2018 tarihinde http://www.multeci.org.tr/wp-content/uploads/ 2016/12/1951-Cenevre-Sozlesmesi-1.pdf adresinden alınmıştır.
22. Olivos, E. M. & Mendoza, M. (2010). Immigration and educational inequality: Examining Latino immigrant parents’ engagement in US public schools. Journal of Immigrant and Refugee Studies, 8 (3), 339-357.
23. Polat, F. (2012). Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu İlköğretim Öğrencilerinin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
24. Rah, Y., Choi, S. & Nguyen, T. S. T. (2009). Building bridges between refugee parents and schools. International Journal of Leadership in Education, 12 (4), 347-365.
25. Sarıkaya, H. S. (2014). Belçika Flaman Bölgesi Eğitim Sisteminde Türk Kökenli Çocukların Yaşadığı Temel Eğitim Sorunların İncelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 246-60.
26. Sarıtaş, E., Şahin, Ü. ve Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda Yabancı Uyruklu Öğrencilerle Karşılaşılan Sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25/1, 208-229.
27. Şimşir, Z. ve Dilmaç, B. (2018). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Eğitim Gördüğü Okullarda Öğretmenlerin Karşılaştığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri. İlköğretim Online, 17(3), 1719-1737.
28. Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci Davranışı ve Toplumsal Etkileri: Türkiye‘deki Suriyelilere İlişkin Bir Değerlendirme. TESAM Akademi Dergisi, 2(2), 29-63.
29. Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Mülteci Hakları Alt Komisyonu (2018). Göç ve Uyum Raporu. 15/11/2018 tarihinde https://www. tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari /docs/2018 /goc_ve_uyum _raporu. pdf adresinden alınmıştır.
30. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1982). 07/02/2019 tarihinde http://www.mevzuat.gov.tr/ MevzuatMetin/ 1.5.2709.pdf adresinden alınmıştır.
31. Topsakal, C., Merey, Z. ve Keçe, M. (2013). Göçle Gelen Ailelerin Çocuklarının Eğitim-Öğrenim Hakkı ve Sorunları Üzerine Nitel Bir Çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6 (27), 546-560.
32. Uzun, E. M. ve Bütün, E. (2016). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarındaki Suriyeli Sığınmacı Çocukların Karşılaştıkları Sorunlar Hakkında Öğretmen Görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(1), 72-83.
33. Yardımcıoğlu, F., Beşel, F. ve Savaşan, F. (2017). Uluslararası Öğrencilerin Sosyo-Ekonomik Problemleri ve Çözüm Önerileri (Sakarya Üniversitesi Örneği). Akademik İncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries), 12 (1), 203-254.
34. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
35. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.