FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE KAYNAKLARI HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Günümüzde sıklıkla karşılaşmaya başladığımız iklim değişimleri ve buna bağlı doğal afetler, yenilenebilir enerji kaynakları ve üretimi ile ilgili konuları ve sorunları gündemde tutmaktadır. Bu amaçla fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji ve enerji kaynakları hakkındaki bilgi düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcıları Bursa ilindeki bir devlet üniversitesini ikinci sınıfında öğrenim görmekte olan 40 fen bilgisi öğretmen adayıdır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan dört adet açık uçlu soru içeren yarı yapılandırılmış yazılı dökümanlar kullanılmıştır. Adaylara açık uçlu soruları yanıtlamaları için bir ders saati süre verilmiştir. Adaylardan yazılı formlar ve yapılandırılmış görüşmeler yolu ile elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik bilgilerinin yetersiz olduğu ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik örnekler vermede daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarının tükenmeme durumu adaylar tarafından bu enerji kaynaklarının en büyük özelliği olarak ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yenilenebilir enerji
• Fen bilgisi öğretmen adayı
• Yenilenebilir enerji kaynakları

INVESTIGATION OF THE KNOWLEDGE LEVELS OF SCIENCE TEACHER CANDIDATES ON RENEWABLE ENERGY AND ITS RESOURCES

Öz

Climate change and related natural disasters, which we frequently encounter today, keep the issues and problems related to renewable energy sources and production on the agenda. The current qualitative case study research aimed to examine science teacher candidates' knowledge of renewable energy and energy sources. The study participants were 40 science teacher candidates studying in their second year at a state university in Bursa. Semi-structured written documents, including four open-ended questions created by the researchers, were used as a data collection tool. Candidates were given one class hour to answer open-ended questions. The data obtained through the written forms answered by the candidates individually and through structured interviews were evaluated using content analysis. At the end of the study, it was determined that the teacher candidates' knowledge of renewable energy and renewable energy sources was insufficient. However, they were more successful in giving examples of renewable energy sources. In addition, the inexhaustibility of renewable energy sources was expressed by the candidates as the most important feature of these energy sources.

Anahtar Kelimeler

• Renewable energy
• Renewable energy sources
• Science teacher candidate

Kaynakça

1. Açıkgöz, C. (2011). Renewable energy education in Turkey. Renewable Energy, 36(2), 608-611. Aksakal, Ş., Yılayaz, Ö., & Uğraş, M.(2017). Identifıcation of the views of pre-service science teachers on renewable energy sources. SOBİDER, 4(18), 539-548.
2. Allison Antink-Meyer, & Matthew Aldeman (2020). Middle grades teachers’ content knowledge for renewable energy instruction design. Research in Science & Technological Education. DOI: 10.1080/02635143.2020.1767048
3. Altuntaş, E., & Turan, S. (2017). Awareness of Secondary School Students About Renewable Energy Sources. Renewable Energy. 116. 10.1016/j.renene.2017.09.034.
4. Aykal, F. D., Gümüş, B., & Özbudak Akça, Y.B. (2009). Sürdürülebilirlik kapsamında yenilenebilir ve etkin enerji kullanımının yapılarda uygulanması. V. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu, Diyarbakır.
5. Ayvacı, H. Ş., Küçük, M., & Bebek, G. (2021). Özel yetenekli öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik zihinsel modellerinin belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 378-402.doi: 10.9779/pauefd.751509.
6. Başaran Uğur, A. R., Bektaş, O., &Güneri, E. (2021). Fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki düşünceleri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 828-850.
7. Bıyıklı, D. (2018). Öğretmen ve öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki görüşlerinin incelenmesi (Yayın No.517245) (Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
8. Buldur, S., Bursal, M., Yalçın Erik, N. ve Yücel, E. (2020). The impact of an outdoor education project on middle school students’ perceptions and awareness of the renewable energy Renewable and Sustainable Energy Reviews, 134,110364.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri (26. Baskı). Pegem Akademi.
10. Cebesoy, Ü.B. ve Karışan, D. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Yönelik Bilgilerinin, Tutumlarının ve Bu Kaynakların Öğretimi Konusundaki Öz-yeterlik Algılarının İncelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 1377-1415.
11. Cırıt, D. K. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin Bilgileri. Turkish Journal of Educational Studies, 4(3), 21-43.
12. Demirbag, M. & Yilmaz, S. (2020). Preservice teachers’ knowledge levels, risk perceptions and intentions to use renewable energy: A structural equation model. Journal of Education in Science, Environment and Health (JESEH), 6(3), 193-206. DOI:10.21891/jeseh.625409
13. Gençoğlu, M. T. (2012). Yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye açısından önemi. http://www.solar-academy.com/menuis/Yenilenebilir-Enerji-Kaynaklarinin-Turkiye-Acisindan-Onemi.005039.pdf adresinden 11.05.2019 tarihinde erişilmiştir.
14. Gielen, D., Boshell, F., Saygin, D., Bazilian, M.D., Wagner, N., & Gorini, R. (2019). The role of renewable energy in the global energy transformation. Energy Strategy Reviews, 24 , 38-50.
15. Glesne, C. (2014). Nitel araştırmaya giriş (4. Baskı). A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu. (Çev. Ed.). Anı.
16. Güven, G. & Sülün, Y. (2017). Pre-service teachers' knowledge and awareness about renewable energy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 80, 663–668.
17. Hancock D.R., & Algozzine, B. (2006). Doing case study research: A practical guide for beginning researchers. Published by Teachers College Press, New York.
18. Harjanne, A., & Korhonen, J.M. (2019). Abandoning the concept of renewable energy. Energy Policy, 127, 330-340.
19. Izgi-Onbasili, U. (2020). Investigation of the effects of out-of-school learning environments on the attitudes and opinions of prospective classroom teachers about renewable energy sources. Journal of Education in Science, Environment and Health (JESEH), 6(1), 35-52. DOI:10.21891/jeseh.670049 Kandpal, T., & Broman, L. (2014). Renewable Energy Education: A Global Status Review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 34, 300–324.
20. Karatepe,Y., Varbak, N.S., Keçebaş,A., & Yumurtacı, M. (2012). The levels of awareness about the renewable energy sources of university students in Turkey. Renewable Energy, 44, 174–179.
21. Kuriqi, A., Pinheiro, A.N., Sordo-Ward, A., & Garrote, L. (2019). Influence of hydrologically based environmental flow methods on flow alteration and energy production in a run-of-river hydropower plant. Journal of Cleaner Production, 232, 1028-1042.
22. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research (2nd ed.). Jossey-Bass.
23. Meyer, A.A., & Aldeman, M. (2020). Middle grades teachers’ content knowledge for renewable energy instruction design, Research in Science & Technological Education. DOI: 10.1080/02635143.2020.1767048
24. Miles, M. B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis : an expanded sourcebook. (2nd ed.). SAGE Publications.
25. Ocetkiwicz, I., Tomaszewska, B., & Mróz, A. (2017). Renewable energy in education for sustainable development. The Polish experience. Renewable and Sustainable Energy Reviews., 80, 92-97.
26. Omorogiuwa, E., & Ejiroro, A.E. (2020). Challenges and Way Forward Of Renewables In Developing Energy Economy: Today And Tomorrow. International Journal of Recent Engineering Science, 7(4). 14-20.
27. Özkaya, S. Y. Su ve Çevre Danışmanı, Çevre İşleri Dairesi, Dışişleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/yenilenebilir-enerji-kaynaklari.tr.mfa
28. Rahman, M.M., & Velayutham, E. (2020).Renewable and non-renewable energy consumption-economic growth nexus: new evidence from South Asia. Renewable Energy, 147, 399-408.
29. Saraç, E., & Bedir, H. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili algılamaları üzerine nitel bir çalışma. KHO Bilim Dergisi, 24(1), 19-45.
30. URL1. https://www.mfa.gov.tr/yenilenebilir-enerji-kaynaklari.tr.mfa)
31. URL2. https://www.iea.org/fuels-and-technologies/renewables.
32. URL3.https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/About-IRENA/Statute/IRENA_Statute_in_Turkish.pdf?la=en&hash=A06B83D7BF03AB4EC141F585F8882BFAB0216FEA
33. U.S. Energy Information Administration (EIA). (2021). Renewable energy explained. https://www.eia.gov/energyexplained/renewable-sources/.
34. Üstün, A. K., Apaydın, M., Başaran Filik, Ü., & Kurban, M. (2009). Kyoto Protokolü Kapsamında Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Politikalarına Genel Bir Bakış. V. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu, Diyarbakır.
35. Yıldırım, T., Tanık-Önal, N., & Büyük, U. (2019). Sekizinci sınıf öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin algılarının bilim karikatürleri aracılığıyla incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 12(1), 342-368.
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9.baskı). Seçkin Yayıncılık. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods. (5th ed.). Sage publications.
37. Zyadin, A., Puhakka, A., Ahponen, P., & Pelkonen, P. (2014). Secondary school teachers’ knowledge, perceptions and attitudes toward renewable energy in Jordon, Renewable Energy, 62, 341-348.