Lojistik Performansın Sürdürülebilir Kalkınma Üzerine Etkisi: İnovasyon ve Kentleşme Seri Aracılık Modeli

Öz

Lojistik faaliyetler, ekonomik büyümeye katkıda bulunurken çevresel ve sosyal yapıyı da etkileyerek sürdürülebilir kalkınma üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, lojistik performansın sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini inceleyerek inovasyon ve kentleşmenin aracılık rollerini değerlendirmektedir. Araştırmada, 2023 yılı verileri fazla eksik veri içerdiğinden ve Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi değerleri 2022 yılına kadar mevcut olduğundan 2018 yılına ait 161 ülkenin Lojistik Performans Endeksi, Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi, kentleşme oranı ve inovasyon için patent verileri kullanılmıştır. Seri aracılık modeli kapsamında, lojistik performansın sürdürülebilir kalkınmaya etkisi Hayes’in PROCESS makrosu ile analiz edilmiştir. PROCESS, SPSS programında kullanılan bir eklenti olup, düzenleyici ve aracılık analizleri gibi gelişmiş regresyon modellerini kolayca uygulamaya olanak tanımaktadır. Lojistik performansın sürdürülebilir kalkınmaya etkisi üzerinde inovasyon ve kentleşmenin önemli bir rol oynadığı ortaya konulmuştur. Bu bulgular, lojistik, inovasyon ve kentleşme ilişkilerini değerlendirerek sürdürülebilir kalkınma politikalarına yön verecek stratejiler geliştirilmesine katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Kalkınma
• Lojistik Performans
• İnovasyon
• Kentleşme
• Seri Aracılık Modeli
• Process Hayes

The Effect of Logistics Performance On Sustainable Development: Innovation and Urbanization Serial Mediation Model

Öz

Logistics activities contribute to economic growth and play an important role in sustainable development, exerting a considerable impact on environmental and social structures. This study examines the effects of logistics performance on sustainable development and assesses the mediating roles of innovation and urbanisation. In the research, due to the high amount of missing data for 2023 and the availability of Sustainable Development Index values only up to 2022, data from 2018 was used, including the Logistics Performance Index, Sustainable Development Index, urbanization rate, and patent data for innovation from 161 countries. The impact of logistics performance on sustainable development was analysed within the serial mediation model using Hayes' PROCESS macro. PROCESS is an add-on used in the SPSS software that facilitates the application of advanced regression models, such as moderation and mediation analyses, with ease. The results revealed that innovation and urbanisation play an important role in the impact of logistics performance on sustainable development. The study contributes to the development of strategies that will guide sustainable development policies by evaluating the relationships between logistics, innovation and urbanisation.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development
• Logistics Performance
• Innovation
• Urbanization
• Process Hayes
• Serial Mediation Model

Kaynakça

1. Acar, Z. ve Günsel, A. (2010). The Effects of Process Innovation in Logistics Service. In Proceedings of the 5th European Conference on Innovation and Entrepreneurship, 01 September 2010, 1-9, Athens, Greece.
2. Akçacı, T. ve Yılmaz, Ö. (2020). İnovasyon ve Lojistik Performans İlişkisi: Gelişen Piyasa Ekonomileri Analizi, Eurasian Conference on Language and Social Sceinces, 5-6 February 2022, 172-187, Daugavpils, Latvia.
3. Aktaş, İ. (2019). Lojistik Performans Endeksi ile Ekonomik Özgürlük Endeksinin Küresel Ticareti Kolaylaştırmaya Etkisinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Akyol, H. (2020). Teknolojik İnovasyon Sürdürülebilir Kalkınma Üzerinde Teşvik Edici Bir Faktör müdür? Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 5(2), 14-24.
5. Alkan, G. ve Merdivenci, F. (2021). Sürdürülebilir Kalkınma Açısından Lojistik Performans Endeksine Göre Seçilen Ülkelerin Entropi Temeline Dayalı EDAS Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 627-641.
6. Aslan, İ. (2018). Girişimcilik ile İnovasyon Stratejilerinin KOBİ’lerin Sürdürülebilirliği ve Performansına Etkileri Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Bozkurt, C. ve Mermertaş, F. (2019). Türkiye ve G8 Ülkelerinin Lojistik Performans Endeksine Göre Karşılaştırılması. İşletme İktisat Çalışmaları Dergisi, 7(2), 107-117.
8. Bugarcic, F.Z., Mijuskovic, V.M. ve Acimovic, S. (2024). Innovation and New Technologies as Determinants of Logistics 4.0. Politicka Ekonomie, 72(1), 102-121.

9. Burmaoğlu, S. (2012). Ulusal Inovasyon Göstergeleri ile Ulusal Lojistik Performansı Arasındaki İlişki: AB Ülkeleri Üzerine Bir Araştırma. Ege Akademik Bakış, 12(2), 193-208.
10. Çelebi, Ü. (2021). The Impact of Logistics Performance Index upon Gross Domestic Product: Mediating Roles of Foreign Direct Investment and Patents. Journal of Global Strategic Management, 15 (1), 29-46.
11. Demir, E., Huang, Y., Scholts, S., ve Van Woensel, T. (2015). A Selected Review on the Negative Externalities of the Freight Transportation: Modeling and Pricing. Transportation Research Part E: Logistics And Transportation Review, 77, 95-114.
12. Demirdöğen, O., Erdal, H., ve Akbaba, A. İ. (2018). The Analysis of Factors that Affect Innovation Performance of Logistics Enterprises in Turkey. F. Bakırcı, T. Heupel, O. Kocagöz, Ü. Özen (Eds.) German-Turkish Perspectives on IT and Innovation Management: Challenges and Approaches (s. 143-164) içinde. Springer.
13. Dey, A., LaGuardia, P. ve Srinivasan, M. (2011). Building Sustainability in Logistic Operations: A Research Agenda. Management Research Review, 34(11), 1237-1259.
14. Dişli Bayraktar, E. ve Ayyıldız, H. (2021). İnovasyon Stratejilerinin Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansına Etkisi: Mobilya Firmaları Üzerinde Bir Uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 60, 189-214.
15. Erdir, A. (2013). Kentsel Lojistik İzmir İli İçin Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
16. Firdous, R. C., Sarvjeet, K. et. al. (2023). Exploring Dynamic Nexus between Economic Growth, Environmental Degradation, and Public Health in Pakistan: A Moderated Mediation Approach. International Journal of Energy Economics and Policy, 13(1), 241 - 249.
17. Gedik, Y. (2020). Sosyal, Ekonomik ve Çevresel Boyutlarla Sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilir Kalkınma. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3(3), 196-215.
18. Gujarati, D.N. (2004). Basic Econometrics (4th Edition). New York: McGraw-Hill Companies.
19. Hayes, A. F. (2013). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. New York: Guilford Press.
20. Hickel, J. (2020). The Sustainable Development Index: Measuring the Ecological Efficiency of Human Development in the Anthropocene. Ecological Economics, 167. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2019.05.011 Holden, E., Linnerud, K., Banister, D., Schwanitz, V., ve Wierling, A. (2017). The Imperatives of Sustainable Development: Needs, Justice, Limits. Routledge.
21. Karakurt Tosun, E. (2009). Sürdürülebilirlik Olgusu ve Kentsel Yapıya Etkileri. PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 5(2), 163-174.
22. Korkmaz, O, Demirci, A., Bolat, S., Bedlek, P. ve İşbilir, H.A (2022). Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Lojistik Performansları ile Sürdürülebilirlik Düzeylerinin Karşılaştırılması. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(1), 122-137.
23. Korucuk, S. (2021). Ordu ve Giresun İllerinde Kentsel Lojistik Performans Unsurlarına Yönelik Karşılaştırmalı Bir Analiz. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 141-155.
24. Kuzma, E., Padilha, L. S., Sehnem, S., Julkovski, D. J., ve Roman, D. J. (2020). The Relationship Between Innovation and Sustainability: A Meta-analytic Study. Journal of Cleaner Production, 259. DOI:10.1016/j.jclepro.2020.120745
25. Leach, Melissa vd., (2012). Transforming Innovation for Sustainability. Ecology and Society, 17 (2), 1-16.
26. Lee, M. S. (2024). The Relationship Between Green İnnovation and Sustainable Growth in Korean Companies: Moderated Mediation Effect of ESG Score by Industry. Sustainable Development, 32(3), 2797–2810. https://doi.org/10.1002/sd.2807
27. Lenzi, C., ve Perucca, G. (2020). The Nexus Between Innovation and Wellbeing across the EU Space: What Role for Urbanisation? Urban Studies, 57(2), 323-349.
28. Liu, J., Yuan, C., Hafeez, M., ve Yuan, Q. (2018). The Relationship between Environment and Logistics Performance: Evidence from Asian Countries. Journal of Cleaner Production, (204), 282-291.
29. Loucanova, E., Olsiakova, M., ve Palus, H. (2022). The Relationship of Innovation and the Performance of Business Logistics in the EU. Acta Logistica, 9(4), 479-485.
30. Magazzino, C., Alola, A. A., ve Schneider, N. (2021). The Trilemma of Innovation, Logistics Performance, and Environmental Quality in 25 Topmost Logistics Countries: A Quantile Regression Evidence. Journal of Cleaner Production, 322, 129050.
31. Maier, D., Maier, A., Așchilean, I., Anastasiu, L., ve Gavriș, O. (2020). The Relationship Between Innovation and Sustainability: A Bibliometric Review of the Literature. Sustainability, 12(10), 4083.
32. Marti, L., Puertas, R. ve Garcia, L. (2014). The Importance of the Logistic Performance Index in International Trade. Applied Economics, 46(24), 2982-2992.
33. OECD/Eurostat (2005), Oslo Manual: Guidelines for Collecting and Interpreting Innovation Data (3rd Edition). The Measurement of Scientific and Technological Activities, Paris: OECD Publishing, https://doi.org/10.1787/9789264013100-en.
34. Özkök, G.A. ve Yardımcı, İ. (2016). Perakende Sektöründe Yeşil Lojistik Uygulamaları. Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi, 26-28 Mayıs 2016, Mersin.
35. Sachs, J. D., Schmidt-Traub, G., Mazzucato, M., Messner, D., Nakicenovic, N., ve Rockström, J. (2019). Six Transformations to Achieve the Sustainable Development Goals. Nature Sustainability, 2(9), 805-814.
36. Sachs, J.D. (2012). From Millenium Development Goals to Sustainable Development Goals. The Lancet, 379(9832), 2206-2211.
37. Savrun, B. ve Mutlu, H.M. (201 9). Kent Lojistiği Üzerine Bibliyometrik Analiz. Kent Akademisi, 12(2), 364-386.
38. Seebode, D., Jeanrenaud, S., ve Bessant, J. (2012). Managing Innovation for Sustainability. R&D Management,42(3), 195-206.
39. Sheng, Y., Miao, Y., Song, J., ve Shen, H. (2019). The Moderating Effect of Innovation on the Relationship Between Urbanization and CO2 Emissions: Evidence from Three Major Urban Agglomerations in China. Sustainability, 11(6), 1633.
40. Silvestre, B. S., ve Ţîrcă, D. M. (2019). Innovations for Sustainable Development: Moving Toward a Sustainable Future. Journal of Cleaner Production, 208, 325-332.
41. Stafford-Smith, M., Griggs, D., Gaffney, O., Ullah, F., Reyers, B. vd. (2017). Integration: the Key to Implementing the Sustainable Development Goals. Sustainability Science, 12, 911-919.
42. Sustainability Development Index (2020). Erişim adresi: https://www.sustainabledevelopmentindex.org
43. Swamidass, P.M. (2000). Seven “Rights” of Logistics. Swamidass P.M. (Ed.) Encyclopedia of Production and Manufacturing Management içinde. Boston: Springer.
44. Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (1996). Using Multivariate Statistics (3rd ed.). New York: Harper Collins.
45. Tan, L., Wu, Q., Li, Q., Cheng, W., ve Gu, Y. (2019). A Panel Analysis of the Sustainability of Logistics Industry in China: Based on Non-Radial Slacks-Based Method. Environmental Science and Pollution Research, 26, 21948-21963.
46. Terzioğlu, M. K., Yücel, M. A., Demirkıran, S., ve Acaroğlu, D. (2020). Kentsel İnovasyonun Kentleşme Üzerine Mekânsal Etkisi. İdealkent, 11(30), 592-620.
47. The World Bank (2023), Logistics Performance Index (LPI), Erişim Adresi: https://lpi.worldbank.org/about
48. The World Bank. (2018). Connecting to Compete 2018: Trade Logistics in the Global Economy. The Logistics Performance Index and Its Indicators. Washington, DC: World Bank. https://lpi.worldbank.org/report
49. Tutar, E., Tutar, F., ve Yetişen, H. (2009). Türkiye'de Lojistik Sektörünün Gelişmişlik Düzeyinin Seçilmiş AB Ülkeleri (Romanya ve Macaristan) ile Karşılaştırmalı Bir Analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2009(2), 190-216.
50. Urhie, E., Afolabi, A., Matthew, O., Osabohien, R. ve Ewetan, O. (2020) Economic Growth, Air Pollution And Health Outcomes in Nigeria: A Moderated Mediation Model, Cogent Social Sciences, 6(1), 1-14. Doi: 10.1080/23311886.2020.1719570
51. Vasiliauskas, A.V., Zinkeviciute, V. ve Simonyte, E. (2013). Implementation of the Concept of Green Logistics Referring to it Applications for Road Freight Transport Enterprises. Business Theory and Practice, 14(1), 43-50.
52. Wan, B., Wan, W., Hanif, N., ve Ahmed, Z. (2022). Logistics Performance and Environmental Sustainability: Do Green Innovation, Renewable Energy, and Economic Globalization Matter? Frontiers in Environmental Science, 10, 996341.
53. Xu, Y., Zhang, R., Fan, X., ve Wang, Q. (2022). How Does Green Technology Innovation Affect Urbanization? An Empirical Study From Provinces of China. Environmental Science and Pollution Research, 29(24), 36626-36639.
54. Yıldız Çankaya, S. ve Sezen, B. (2015). Ekolojik Yenilik ile Sürdürülebilirlik Performansı Arasındaki İlişkide Çevresel Belirsizliğin Moderatör Etkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 11(24), 111-134.