Araştırma Makalesi

Zaman Serisi Kümeleme Yöntemi ile Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksinin Analizi

Cilt: 9 Sayı: 1 15 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Zaman Serisi Kümeleme Yöntemi ile Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksinin Analizi

Öz

Bu çalışma, dünya ülkelerinin Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi (Global Gender Gap Index- GGGI) temelinde kümeleme analizini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, 2006-2024 yıllarını kapsayan GGGI verileri derlenmiş ve 18 yıllık döneme ait zaman serisi verileri kullanılarak 99 ülkenin kümeleme analizi gerçekleştirilmiştir. Ülkeler arasındaki benzerliklerin belirlenmesi için uzaklık ölçütü olarak Dinamik Zaman Bükmesi (Dynamic Time Warping-DTW) yöntemi kullanılmıştır. Kümeleme analizinde hiyerarşik kümeleme (tek bağlantı, tam bağlantı ve Ward’s yöntemi), k-medoid kümeleme (Partitioning Around Medoids - PAM) ve spektral kümeleme teknikleri uygulanmıştır. Optimum küme sayısının belirlenmesinde ortalama silüet yöntemi kullanılmıştır. Kümeleme performanslarının değerlendirilmesi amacıyla ortalama silüet skoru, Dunn endeksi, Calinski-Harabasz kriteri ve kofenetik korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Analizler sonucunda, dünya ülkelerinin GGGI endeksine dayalı olarak iki temel kümede toplandığı tespit edilmiştir. İlk kümede yer alan ülkelerin GGGI değerlerinde artış eğilimi gözlemlenirken, ikinci kümede yer alan ülkelerin endeks değerlerinde azalan bir trendin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayabakan, B. Ç. (2022). OECD Ülkelerinin Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi Verilerinin Kümeleme Analizi ile Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(3), 85-98.
  2. Caliński T, Harabasz J. A (1974). Dendrite method for cluster analysis. Communications in Statistics-theory and Methods, 3(1), 1-27.
  3. Davies DL, Bouldin, DW. A (1979). Cluster separation measure. IEEE transactions on pattern analysis and machine intelligence, 1(2), 224-227.
  4. Dunn, J. C. (1973). A Fuzzy Relative of the ISODATA Process and Its Use in Detecting Compact Well-Separated Clusters. Journal of Cybernetics, 3(3), 32–57. https://doi.org/10.1080/01969727308546046
  5. Fransiska, H., Agustina, D., Setyorini, D., Sumartajaya, I. M., & Kurnia, A. (2024, June). Time Series Clustering Analysis Using Dynamic Time Warping Technique of Daily Rainfall in Bengkulu Province. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 1359(1), 012026. Access address: https://conference.ipb.ac.id/index.php/fisaed/article/view/316
  6. Gençoğlu, P., & Kuşkaya, S. (2016). Global Gender Gap Index Analysis in Europe and Central Asia: A Statistical Approach. Journal of International Social Research, 9(46), 696-702.
  7. Hair, Joseph F., et al. (2014) Multivariate data analysis. Essex: Pearson Education Limited.
  8. Hervada-Sala, C., & Jarauta-Bragulat, E. (2004). A program to perform Ward's clustering method on several regionalized variables. Computers & Geosciences, 30(8), 881-886.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi , Yöneylem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2025

Kabul Tarihi

2 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kartal, B. (2025). Zaman Serisi Kümeleme Yöntemi ile Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksinin Analizi. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 9(1), 420-437. https://doi.org/10.29216/ueip.1633127

Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İktisat Bölümü
Rize/ TÜRKİYE