Araştırma Makalesi

Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme

Cilt: 10 Sayı: 2 1 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme

Öz

Dijitalleşmenin ve içerik üretiminin yaygınlaşmasıyla bireysel dikkat yeni bir ekonomik değer birimine dönüşmüştür. Sosyal medya, algoritmalar ve kısa video içerikleriyle şekillenen dikkat ekonomisi, bireylerin yaşamları üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Oxford University Press tarafından 2024 yılının kelimesi seçilen beyin çürümesi, düşük kaliteli dijital içeriğin aşırı tüketimi sonucunda dikkat dağınıklığı ve bilişsel gerileme biçiminde tezahür etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, dikkat ekonomisi ile beyin çürümesi arasındaki ilişkiyi halkla ilişkiler bağlamında kuramsal çerçevede analiz etmektir. Çalışmada, anlatı temelli tarama yaklaşımı benimsenmiştir. Literatür sentezi doğrultusunda, dijital platformların algoritmik tasarım ve içerik pratikleri üzerinden kullanıcı dikkatini metalaştırma süreçlerinin, ekran süresi artışı, dikkat parçalanması ve bilişsel bozulmalar çerçevesinde bir mekanizma üretebileceği ileri sürülmektedir. Çalışmada, etik dikkat yönetimi odağında dikkat sürdürülebilirliği yaklaşımını operasyonelleştirmeye yönelik bir model önerilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, halkla ilişkiler disiplini açısından dijital kamusal alanlarda etik dikkat yönetimi temelinde normatif bir çerçeve sunmakta ve “dikkat sürdürülebilirliği” kavramını literatüre önererek özgün bir kuramsal katkı ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adam, N. L. ve Soh, S. C. (2025). The cognitive consequences of digital addiction: Exploring the phenomenon of “brain rot”. Journal Information and Technology Management, 10(39), 120-134. https://doi.org/10.35631/JISTM.1039008
  2. Al Husaini, M. (2025). Brain rot and national resilience: A review of digital threats to human resource quality and national stability in the global information age. Journal of Multidisciplinary Research and Innovation, 1(2), 62-71.
  3. Alsaleh, A. (2024). The impact of technological advancement on culture and society. Scientific Reports, 14(1), 32140. https://doi.org/10.1038/s41598-024-83995-z
  4. Atiku, F. ve Yusuf, N. A. (2025). The impact of digital platforms on moral values: Investigating opportunities and challenges among freshmen at umyu katsina. Journal of Education for Sustainable Development Studies, 2(1), 82-91. https://doi.org/10.70232/jesds.v2i1.29
  5. Babapour, A. R., Gahassab-Mozaffari, N. ve Fathnezhad-Kazemi, A. (2022). Nurses’ job stress and its impact on quality of life and caring behaviors: A cross-sectional study. BMC Nursing, 21(1), 75. https://doi.org/10.1186/s12912-022-00852-y
  6. Bourne, P. A. (2025). The psychology of deception: Unmasking the cognitive and ethical implications of social media usage. International Journal on Transformations of Media, Journalism & Mass Communication, 10(2), 1-14.
  7. Bradley, M. M. (2009). Natural selective attention: Orienting and emotion. Psychophysiology, 46(1), 1-11. https://doi.org/10.1111/j.1469-8986.2008.00702.x
  8. Carr, N. (2011). The shallows: What the internet is doing to our brains. W. W. Norton & Company.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halkla İlişkiler, İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2026

Kabul Tarihi

12 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Taşkıran, İ. B. (2026). Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 10(2), 682-705. https://doi.org/10.29216/ueip.1864592
AMA
1.Taşkıran İB. Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme. UEİP. 2026;10(2):682-705. doi:10.29216/ueip.1864592
Chicago
Taşkıran, İlkay Burak. 2026. “Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi 10 (2): 682-705. https://doi.org/10.29216/ueip.1864592.
EndNote
Taşkıran İB (01 Ekim 2026) Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi 10 2 682–705.
IEEE
[1]İ. B. Taşkıran, “Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme”, UEİP, c. 10, sy 2, ss. 682–705, Eki. 2026, doi: 10.29216/ueip.1864592.
ISNAD
Taşkıran, İlkay Burak. “Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi 10/2 (01 Ekim 2026): 682-705. https://doi.org/10.29216/ueip.1864592.
JAMA
1.Taşkıran İB. Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme. UEİP. 2026;10:682–705.
MLA
Taşkıran, İlkay Burak. “Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme”. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, c. 10, sy 2, Ekim 2026, ss. 682-05, doi:10.29216/ueip.1864592.
Vancouver
1.İlkay Burak Taşkıran. Dijital Çağda Dikkat Ekonomisi ve Beyin Çürümesi: Halkla İlişkiler Bağlamında Teorik Bir İnceleme. UEİP. 01 Ekim 2026;10(2):682-705. doi:10.29216/ueip.1864592

Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İktisat Bölümü
Rize/ TÜRKİYE