Stratejik Liderliğin İş Tatmini Üzerindeki Etkisinde Yönetici Desteğinin Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı, stratejik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisini incelemek ve bu etkide yönetici desteğinin aracı rolünü ortaya koymaktır. Araştırma, Kırşehir ilinde faaliyet gösteren KOBİ çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiş olup, toplam 454 katılımcıdan anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Mart 2026 tarihinde elde edilen veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli (PLS-SEM) yöntemiyle analiz edilmiş ve analizler Smart-PLS programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Aracılık etkisinin test edilmesinde Bootstrap yöntemi kullanılmış olup stratejik liderliğin yönetici desteği üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu, yönetici desteğinin ise iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin bulunduğunu göstermektedir. Buna karşın stratejik liderliğin iş tatmini üzerindeki doğrudan etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Aracılık analizi bulgularına göre, stratejik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde yönetici desteğinin tam aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, çalışanların iş tatmininin artırılmasında yönetici desteğinin kritik bir rol oynadığını ve stratejik liderlik uygulamalarının etkisinin büyük ölçüde bu destek mekanizması üzerinden gerçekleştiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Stratejik Liderlik
• Yönetici Desteği
• İş Tatmini
• Aracılık Etkisi
• PLS-SEM

The Mediating Role of Managerial Support in the Impact of Strategic Leadership on Job Satisfaction

Öz

The purpose of this study is to examine the effect of strategic leadership on job satisfaction and to reveal the mediating role of managerial support in this effect. The study was conducted among employees of SMEs operating in Kırşehir Province, and data was collected via a survey from a total of 454 participants. The data, obtained in March 2026, was analyzed using the Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method, and the analyses were performed using the Smart-PLS software. The Bootstrap method was used to test the mediating effect, revealing that strategic leadership has a significant and positive effect on managerial support, and that managerial support, in turn, has a significant and positive effect on job satisfaction. However, it was determined that the direct effect of strategic leadership on job satisfaction is not statistically significant. According to the findings of the mediation analysis, it was determined that managerial support fully mediates the effect of strategic leadership on job satisfaction. The research results reveal that managerial support plays a critical role in enhancing employees’ job satisfaction and that the impact of strategic leadership practices is largely mediated through this support mechanism.

Anahtar Kelimeler

• Strategic Leadership
• Supervisor Support
• Job Satisfaction
• Mediation Effect
• PLS-SEM

Kaynakça

1. Aban, C. J. I., Perez, V. E. B., Ricarte, K. K. G. and Chiu, J. L. (2019). The relationship of organizational commitment, job satisfaction, and perceived organizational support of telecommuters in the national capital region. Review of Integrative Business and Economics Research, 8, 162–197.
2. Akgemci, T., & Güleş, H. K. (2009). İşletmelerde stratejik yönetim. Ankara: Gazi Kitabevi.
3. Akkoç, İ., Çalışkan, A. ve Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde gelişim kültürü ve algılanan örgütsel desteğin iş tatmini ve iş performansına etkisi: Güvenin aracılık rolü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 105–135.
4. Allen, D. G., Shore, L. M. and Griffeth, R. W. (2003). The role of perceived organizational support and supportive human resource practices in the turnover process. Journal of Management, 29(1), 99–118.
5. Altan, S. ve Özpehlivan, M. (2019). Bilişim sektöründe entelektüel sermaye, iş tatmini ve inovasyon yönlülük arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul ilinde bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 154–167.
6. Altınkurt, Y. (2007). Eğitim örgütlerinde stratejik liderlik ve okul müdürlerinin stratejik liderlik uygulamaları (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
7. Altıntaş, M. ve Özata, M. (2024). Yükseköğretim kurumlarında dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin çalışan memnuniyeti üzerindeki etkisi: Örgütsel iletişim, örgütsel güven ve örgütsel bağlılığın aracılık rolü. Yükseköğretim Dergisi, 14(3), 59–78. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1319031
8. Altıntaş, M., Palabıyık, N. ve Yıkılmaz, İ. (2024). The effect of perceived management skills on trust in supervisors: The mediating role of supervisor support. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics ve Administrative Sciences Faculty, 11(2), 758–777. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1419808

9. Altıntaş, N. (2003, 29 Aralık). Stratejik liderlik ve yetenek yönetimi. NTVMSNBC. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/249410.asp
10. Aydın, M. K. (2012). Kamu ve özel ilköğretim okulu müdürlerinin stratejik liderlik özellikleri ile kurumlarının örgütsel öğrenme düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
11. Babin, B. J. and Boles, J. S. (1996). The effects of perceived co-worker involvement and supervisor support on service provider role stress, performance and job satisfaction. Journal of Retailing, 72(1), 57–75.
12. Baron, B. G. and Henderson, M. V. (1995). Strategic leadership: A theoretical and operational definition. Journal of Instructional Psychology, 22(2), 178–195.
13. Barutçugil, İ. (2014). Liderlik. İstanbul: Kariyer Yayıncılık.
14. Başol, O. ve Çömlekçi, M. F. (2020). İş tatmini ölçeğinin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(2), 16–29.
15. Besler, S. (2004). İşletmelerde stratejik liderlik. İstanbul: Beta Yayınları.
16. Budak, O., Erdal, N. ve Filiz, M. (2023). Hizmetkâr liderlik ve örgütsel güvenin iş tatmini üzerine etkisinin belirlenmesi: Sağlık sektöründe bir inceleme. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(3), 1027–1043. https://doi.org/10.33206/mjss.1210758
17. Burnes, B. (2004). Managing change. London: Prentice Hall.
18. Burns, K. L. (2016). Perceived organizational support and perceived supervisor support as antecedents of work engagement (Master’s thesis). San Jose State University, USA.
19. Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (3rd ed.). Routledge.
20. Casper, W. J., Harris, C., Taylor-Bianco, A. and Wayne, J. H. (2011). Work–family conflict, perceived supervisor support and organizational outcomes. Journal of Vocational Behavior, 79(3), 640–652.
21. Coşkun, R., Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2019). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
22. Daft, R. L. (2005). The leadership experience (3rd ed.). Mason, OH: Thomson South-Western.
23. Davies, B., Davies, B. J. and Ellison, L. (2006). Success and sustainability: Developing the strategically focussed school. Nottingham: National College for School Leadership.
24. Dhammika, K. A. S. (2014). Visionary leadership and organizational citizenship behavior: An assessment of impact of sectarian difference. In Proceedings of the First Middle East Conference on Global Business, Economics, Finance and Banking (Dubai, 10–12).
25. Dönmez, F. G. ve Topaloğlu, C. (2020). Otel çalışanlarında algılanan örgütsel destek, iş yeri yalnızlığı ve iş tatmini ilişkisi. İş ve İnsan Dergisi, 7(2), 311–324.
26. Eisenberger, R., Cummings, J., Armeli, S. and Lynch, P. (1997). Perceived organizational support, discretionary treatment, and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 82(5), 812–820.
27. Eisenberger, R., Fasolo, P. and Davis-LaMastro, V. (1990). Perceived organizational support and employee diligence, commitment, and innovation. Journal of Applied Psychology, 75, 51–59.
28. Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S. and Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500–507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500
29. Eisenberger, R., Stinglhamber, F., Vandenberghe, C., Sucharski, I. L. ve Rhoades, L. (2002). Perceived supervisor support: Contributions to perceived organizational support and employee retention. Journal of Applied Psychology, 87(3), 565–573.
30. Elkins, A. (1980). Management: Structures, functions and processes. Addison-Wesley.
31. Emhan, A., Kula, S. ve Töngür, A. (2013). Yapısal eşitlik modeli kullanılarak yönetici desteği, örgütsel bağlılık, örgütsel performans ve tükenmişlik kavramları arasındaki ilişkilerin analizi: Kamu sektöründe bir uygulama. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(1), 53–69.
32. Erickson, R. A. ve Roloff, M. E. (2008). Reducing attrition after downsizing: Analyzing the effects of organizational support, supervisor support and gender on organizational commitment. International Journal of Organizational Analysis, 15(1), 35–55.
33. Ferreira, M. M. F. (2014). Organizational commitment and supervisor support, perception of procedural fairness, tenure in the hospital: The mediating effect of work-life balance (Study in nurses). Clinical Nursing Studies, 3(2), 17–25.
34. Frazier, M. L., Gooty, J., Little, L. M. ve Nelson, D. L. (2015). Employee attachment: Implications for supervisor trustworthiness and trust. Journal of Business and Psychology, 30(1), 373–386. https://doi.org/10.1007/s10869-014-9367-4
35. Giray, M. D. ve Şahin, D. N. (2012). Algılanan örgütsel, yönetici ve çalışma arkadaşları desteği ölçekleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 15(30), 1–9.
36. Goh, Z., Ilies, R. ve Wilson, K. S. (2015). Supportive supervisors improve employees' daily lives: The role supervisors play in the impact of daily workload on life satisfaction via work–family conflict. Journal of Vocational Behavior, 89, 65–73.
37. Guchait, P., Paşamehmetoğlu, A. ve Dawson, M. (2014). Perceived supervisor and co-worker support for error management: Impact on perceived psychological safety and service recovery performance. International Journal of Hospitality Management, 41, 28–37.
38. Gündüz, H. E. (1997). Dünya klâsındaki işletmelerde bir maliyet yönetim aracı olarak faaliyetlere dayalı maliyet sistemi ve bir uygulama. SPK.
39. Güney, S., Akalın, Ç. ve İlsev, A. (2007). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde algılanan örgütsel destek ve örgüt temelli öz-saygı. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 189–211.
40. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M. and Sarstedt, M. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Thousand Oaks, CA: Sage.
41. Hair, J. F., Matthews, L. M., Matthews, R. L. and Sarstedt, M. (2017). PLS-SEM or CB-SEM: Updated guidelines on which method to use. International Journal of Multivariate Data Analysis, 1(2), 107–123.
42. Henseler, J., Ringle, C. M. ve Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135.
43. Hüsna, A. ve Filizöz, B. (2021). Örgütsel destek algısının çalışanların gelişmeleri kaçırma korkusu ve içsel işten ayrılma niyeti üzerine etkisi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 64–78.
44. Ireland, R. D. and Hitt, M. A. (2005). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: The role of strategic leadership. Academy of Management Executive, 9(4), 63–74.
45. Ireland, R. D., & Hitt, M. A. (1999). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: The role of strategic leadership. Academy of Management Executive, 13(1), 43–57.
46. Iverson, R. D. and Deery, M. (1997). Turnover culture in the hospitality industry. Human Resource Management Journal, 7(4), 71–82.
47. İşcan, Ö. F. ve Timuroğlu, M. (2007). Örgüt kültürünün iş tatmini üzerindeki etkisi ve bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 119-135.
48. Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C. C. and Kluger, A. N. (1998). Dispositional effects on job and life satisfaction: The role of core evaluations. Journal of Applied Psychology, 83(1), 17–34. https://doi.org/10.1037/0021-9010.83.1.17
49. Kalidass, A. and Bahron, A. (2015). The relationship between perceived supervisor support, perceived organizational support, organizational commitment and employee turnover intention. International Journal of Business Administration, 6(5), 82–89.
50. Kim, W. G., Leong, J. K. and Lee, Y. K. (2005). Effect of service orientation on job satisfaction, organizational commitment and intention of leaving in a casual dining chain restaurant. International Journal of Hospitality Management, 24(2), 171–193.
51. Leblebici, D. N. (2008). 21. yüzyılda liderlik anlayışına bakış. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(1), 61–72.
52. Morgül, G. ve Afacan Fındıklı, M. (2022). Yönetici desteğinin işyerinde gelişmeleri kaçırma korkusu üzerindeki etkisi. In 9. Örgütsel Davranış Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 209–219). Çanakkale.
53. Odabaş, Ç. (2004). Stratejik yönetim ve e-devlet. Sayıştay Dergisi, 55, 83–93.
54. Özbezek, B. D. ve Gül, M. (2025). Etik liderliğin iş tatmini ve iş performansına etkisi: Örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(5), 2248–2270. https://doi.org/10.15869/itobiad.1685072
55. Özgünay, P. ve Egeli, S. (2023). Çevik liderlik özelliklerinin iş tatmini üzerindeki etkisinde kararlara katılımın aracılık rolüne ilişkin bir araştırma. Akademik Hassasiyetler, 10(23), 560–583. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1336593
56. Peng, Y. P. (2015). Buffering the negative effects of surface acting: The moderating role of supervisor support in librarianship. The Journal of Academic Librarianship, 41(1), 37–46.
57. Perrewé, P. L. and Carlson, D. S. (2002). Do men and women benefit from social support equally? Results from a field examination within the work and family context. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F10467-007
58. Perrewé, P. L., & Carlson, D. S. (2002). Do men and women benefit from social support equally? Results from a field examination within the work and family context. In D. L. Nelson & R. J. Burke (Eds.), Gender, work stress, and health (pp. 101–114). Washington, DC: American Psychological Association.
59. Pisapia, J. (2009). The strategic leader. Charlotte: Information Age Publishers.
60. Preacher, K. J. and Hayes, A. F. (2004). SPSS and SAS procedures for estimating indirect effects in simple mediation models. Behavior Research Methods, Instruments ve Computers, 36, 717–731. https://doi.org/10.3758/BF03206553
61. Preacher, K. J. and Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40, 879–891. https://doi.org/10.3758/BRM.40.3.879
62. Rafferty, A. E. and Griffin, M. A. (2004). Dimensions of transformational leadership: Conceptual and empirical extensions. The Leadership Quarterly, 15(3), 329–354.
63. Román Calderón, J. P., Battistelli, A. and Odoardi, C. (2013). Work engagement as mediator between perceived participation, supervisor support and altruistic behaviors: Empirical results from the Italian social enterprise sector. Universitas Psychologica, 12(3), 899–909.
64. Saruhan, Ş. C. (2012). İşletme yönetimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
65. Shanock, L. R. and Eisenberger, R. (2006). When supervisors feel supported: Relationships with subordinates’ perceived supervisor support, perceived organizational support, and performance. Journal of Applied Psychology, 91(3), 689–695.
66. Spanjol, J., Tam, L. and Tam, V. (2015). Employer–employee congruence in environmental values: An exploration of effects on job satisfaction and creativity. Journal of Business Ethics, 130, 117–130.
67. Spector, P. E. (1997). Job satisfaction: Application, assessment, cause, and consequences. Thousand Oaks, CA: Sage.
68. Türkiye İş Kurumu. (2026). İşgücü piyasası araştırması Kırşehir ili 2023 yılı sonuç raporu. Erişim adresi: https://media.iskur.gov.tr/88128/kirsehir.pdf (Erişim tarihi: 10.02.2026).
69. Varışlı, N. ve Bayar, M. (2023). Akademisyenlerde iş tatmini ve örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 246–261.
70. Vera, D. and Crossan, M. (2004). Strategic leadership and organizational learning. Academy of Management Review, 29(2), 222–240.
71. Yalçın, Y. ve Ay, P. (2011). Bilgi toplumunda öğrenen örgütler ve liderlik süreci bağlamında bir örnek olay çalışması. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 15–36.
72. Yıldız, E. (2021). SmartPLS ile yapısal eşitlik modellemesi reflektif ve formatif yapılar. Ankara: Seçkin Yayınları.
73. Yorulmaz, Ü. M. ve Karabacak, A. (2020). Liman çalışanlarında örgütsel güven ile iş performansı arasındaki ilişki: İş tatmini ve örgütsel bağlılığın rolü. Balkan ve Near Eastern Journal of Social Sciences, 6(2), 121-130.
74. Zhou, Q., Martinez, L. F., Ferreira, A. I., & Rodrigues, P. (2016). Supervisor support, role ambiguity and productivity associated with presenteeism: A longitudinal study. Journal of business research, 69(9), 3380-3387.