Urban Resilience: A Bibliometric Analysis of Conception Through Web of Science

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 437 - 452, 01.10.2025

Özkan Yalçın

https://doi.org/10.20979/ueyd.1697561

Öz

Major threats to the sustainability of cities include social inequality, economic fluctuations, natural disasters, population growth and climate change. Urban resilience aims to be prepared for and minimize the level of impact of various unforeseen disasters such as natural disasters, economic crises or social problems. This research aims to examine the phenomenon of urban resilience, which is handled with an interdisciplinary approach and has attracted increasing academic interest in recent years, through bibliometric methods. Bibliometric analysis is a method that allows the systematic evaluation of scientific publications with quantitative data. Within the scope of the study, 2558 academic articles on “urban resilience” published in the Web of Science (WoS) database between 2006 and 2025 were analyzed. In the analysis, VOSviewer software was used to identify publication trends, leading institutions, researchers, etc. in the field. According to the findings, it is seen that western countries and institutions are dominant in the field of urban resilience, while the contributions of Asian countries are gradually increasing. In Turkey, it has been determined that there is a need for more comprehensive, up-to-date and qualified scientific research in this field.

Anahtar Kelimeler

Urban , Urban Resilience , Web of Science , VOSviewer , Bibliometric Analysis.

Kentsel Dirençlilik: Web of Science Üzerinden Kavrama Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Kentlerin sürdürülebilirliğine yönelik başlıca tehlikeler arasında sosyal eşitsizlik, ekonomik dalgalanmalar, doğal afetler, nüfus artışı ve iklim değişikliği yer almaktadır. Kentsel dirençlilik, doğal afetler, ekonomik krizler veya toplumsal sorunlar gibi çeşitli ön görülmesi zor olan afetlere karşı hazırlıklı olmayı ve bu olaylardan etkilenme düzeyini en aza indirmeyi amaçlar. Bu araştırma, disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınan ve son yıllarda akademik ilginin arttığı kentsel dirençlilik olgusunu bibliyometrik yöntemlerle incelemeyi amaçlamaktadır. Bibliyometrik analiz, bilimsel yayınların nicel verilerle sistematik olarak değerlendirilmesine olanak tanıyan bir yöntemdir. Çalışma kapsamında, Web of Science (WoS) veri tabanında 2006-2025 yılları arasında ‘‘kentsel dirençlilik’’ konulu yayınlanan 2558 akademik makale incelenmiştir. Analizlerde VOSviewer yazılımı kullanılarak, alandaki yayın eğilimleri, önde gelen kurumlar, araştırmacılar vb. tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, kentsel dirençlilik konusunda batılı ülkelerin ve kurumların alanda baskın konumunu görülürken, Asya ülkelerinin de katkılarının giderek arttığını anlaşılmıştır. Türkiye’de ise bu alanda daha fazla kapsamlı, güncel ve nitelikli bilimsel araştırma yapılmasına ihtiyaç olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kent , Kentsel Dirençlilik , Web of Science , VOSviewer , Bibliyometrik Analiz.

Kaynakça

• Childe, G. (2006). Kendini Yaratan İnsan. İstanbul: Varlık Yayınları.
• City Resilience İndex (2024). What Contributes To A City's Resilience. https://www.cityresilienceindex.org/#/city-profiles (Erişim: 15.04.2025).
• Değirmenci, K., Desouza, K. C. ve Watson, R. T. (2024). Urban Resilience Through Cognitive Computing Systems. Journal of Urban Technology, 31(2), 117-124.
• Erdoğan, O. ve Babaoğlu, C. (2024). Türkiye’de Afet Yönetiminde Dirençlilik ve Dirençli Şehirler. Ankara: SETA.
• Figueiredo, L., Honiden, T. ve Schumann, A. (2018). OECD Regional Development Working Papers 2018/02- Indicators Resilient Cities. https://www.oecd-ilibrary.org/deliver/6f1f6065-en.pdf?itemId=%2Fcontent%2Fpaper%2F6f1f6065-en&mimeType=pdf (Erişim: 15.04.2025).
• Galderisi, A. (2014). Urban Resilience: A Framework for Empowering Cities in Face of Heterogeneous Risk Factors. Z magazine (Boston, Mass.), 11(1), 36-58.
• Gülhan, D. (2022). Yeniden İşlevlendirilen Tarihi Yapıların Dirençli Şehirlere Katkısı: Manisa Kurşunlu Han Örneği. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi. 1 (2), 147-164.
• Hui J, Wang L, Liu R, Yang C, Zhang H, He S, Chen Z. ve Wei A. A. (2020). A Bibliometric Analysis of International Publication Trends in Premature Ejaculation Research (2008–2018). Int. J. Impotence Res, 1-10.
• Iftikhar, P. M., Ali, F., Faisaluddin, M., Khayyat, A., De Sa, M. D. G. ve Rao, T. (2019), A Bibliometric Analysis of the Top 30 Most-Cited Articles in Gestational Diabetes Mellitus Literature (19462019). Cureus, 11(2), 1-12.
• Kahraman, S. ve Polat, E. (2019). Meteorolojik Kaynaklı Afetlere Karşı Bir Meydan Okuma: Dirençli Planlama. Dirençlilik Dergisi, 3(2), 307-318.
• Kavanoz, S. E. (2020). ‘‘Kentsel Direnç” Kavramı Üzerine. Kent ve Çevre Araştırmaları Dergisi, 2(1), 5-24.
• Lfarakh, R. (2021). Dirençli Bir Şehre Doğru (Dirençlilik ve Kentsel Sistemler Arasındaki Bağın Araştırılması). Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul.
• Mumford, L. (2007). Tarih Boyunca Kent. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Negiz, N., Yavuzçehre, P. S. ve Yalçın, Ö (2022). Dirençli Kentler İçin Kentsel Bağışıklık içinde Dirençli Şehir Yolunda Toplum Politikaları (Ed. Hüseyin Murat Lehimler). Ankara: İlksan Matbaacılık, 275-299.
• OECD (2016). Measuring City Resilience. https://bebka.org.tr/wp-content/uploads/2021/07/Resilient-Cities-OECD.pdf (Erişim: 15.04.2025).
• Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ve Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 Statement: An Updated Guideline for Reporting Systematic Reviews. Bmj, 372.
• Pirenne, H. (2016). Ortaçağ Kentleri. İstanbul İletişim Yayınları.
• Sun, J., Li, W., Mu, H., Zhai N. ve Liu, H. (2025). Mapping the Evolving Landscape of Urban Resilience: A Scientometric Analysis Using CiteSpace. Journal of Planning Literature, 1-15.
• Tekeli, İ. (2014). Kent, Kentli Hakları, Kentleşme ve Kentsel Dönüşüm Yazıları. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.