-

Abstract

This study explores to the long-run and causal relationships between product diversification in export and the economic growth in Turkey for 1995-2012 period by using time series methods. This study employs ADF unit root test for stationarity analysis; ARDL bound test approach to test cointegration relationships and finally Granger causality test to determine the causal relationships between variables. According to results there is one-way causality relation from export diversification variable in exportation to the openness variables, no causality relation has been found between other variables

Keywords

• Export, Product Diversification, Economic Growth, Cointegration

Türkiye’de İhracatın Çeşitlendirilmesi ve Ekonomik Büyüme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de ihracatta ürün çeşitlendirmesi ile ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ve nedensel ilişkileri, Türkiye ekonomisi için 1995-2012 dönemi verileri ile araştırmaktadır. Değişkenlerin durağanlık analizi için ADF birim kök testi, eşbütünleşme ilişkisini test etmek için ARDL sınır testi yaklaşımı ve değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin belirlenmesinde Granger nedensellik testi modeli kullanılmıştır.  Elde edilen sonuçlara göre ihracatta ürün çeşitlendirmesi değişkeninden ekonomide dışa açıklık oranı değişkenine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunurken diğer değişkenler arasında bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• İhracat, Ürün Çeşitlendirmesi, Ekonomik Büyüme

Kaynakça

1. Acaravcı, A. ve Bostan, F. (2011). “Makroekonomik Değişkenlerin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Etkileri: Türkiye Ekonomisi için Ampirik Bir Çalışma”, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), s. 56-68.
2. Acaravcı, A. ve Bozkurt, C. (2006). “Enflasyon Hedeflemesinde Beklentilerin Önemi: Türkiye Ekonomisi için Ampirik Bir Çalışma”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 1-12.
3. Akbulut, S. (2009). 1980 Sonrası Türkiye’de İhracata Dayalı Büyümenin Sektörler İtibariyle Ekonometrik Analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
4. Aktaş, C. (2009). “Türkiye’nin İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik Analizi”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (18), s. 35-47.
5. Bahmani-Oskooee, M. ve Alse, J. (1993), “Export Growth and Economic Growth: An Application of Cointegration and Error-Correction Modelling”, The Journal of Developing Areas, p.535-542.
6. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (The United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) Veri Tabanı. (http://www.oecd.org/statistics/).
7. Çeviker, A. ve Taş, İ. (2011). Türkiye’de İhracat Çeşitlendirmesi ve Büyüme İlişkisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 3 (2), s. 1-10.
8. Değer, M. K. (2010). “İhracatta Ürün Çeşitliliği ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Deneyimi (1980-2006)”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24 (2), s. 259-287.

9. Demirhan, E. (2005). “Büyüme ve İhracat Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 60 (4), s. 75-88.
10. Dünya Bankası, Dünya Gelişme Göstergeleri (Word Development Indicators) Veri Tabanı. (http://databank.worldbank.org/data/home.aspx).
11. Emiroğlu, G. (2012). 1980 Sonrası Türkiye’nin Dış Ticaret Yapısı ve Büyüme İlişkisi: Bir Ampirik Uygulama. Onaylanmış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
12. Enders, W. (1995). Applied Econometric Time Series, USA: John Wiley&Sons, Inc.
13. Ertek, Tümay (1996). Ekonometriye Giriş (2.Baskı), İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
14. Işığıçok, E. (1994). Zaman Serilerinde Nedensellik Çözümlemesi, Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No:94. Bursa: Uludağ Üniversitesi Basımevi.
15. Konya, S. (2012). İhracata Dayalı Sanayileşme Stratejilerinin Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Amprik Bir Uygulama. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
16. Kurt, Serdar ve Berber, Metin (2008). “Türkiye’de Dışa Açıklık ve Ekonomik Büyüme”. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22 (2), s. 57-80.
17. Pesaran, H.M. ve Shin, Y., 1999. “Autoregressive distributed lag modelling approach to cointegration analysis” in: S.Storm (Ed.) Econometrics and Economic Theory in the 20th Century: The Ragnar Frisch Centennial Symposium, chapter 11, Cambridge University Press.
18. Pesaran M.H., Shin, Y. ve Smith, R.J., 2001. “Bounds testing approaches to the analysis of level relationships". Journal of Applied Econometrics, 16, pp. 289–326.
19. Saraç, T.B., Kuzu, Ö.H., Varol, F. ve Bozer, T.O. (2010). “Ekonomik Büyüme, İhracat ve İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (1998:2-2009:4)”. Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu, 21-22 Ekim 2010, Düzce, s. 1-5.
20. Şentürk, C. (2007). Dış Ticaret-Büyüme İlişkisi Üzerine Bir İnceleme: Türkiye ve Gelişmekte Olan Ülkelerde İhracata Dayalı Büyüme Hipotezinin Testi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
21. Şimşek, M. (2003). “İhracata Dayalı Büyüme Hipotezinin Türkiye Ekonomisi Verileri ile Analizi, 1960-2002”. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), s. 43-63.
22. Şimşek, M. ve Kadılar, C. (2010). “Türkiye’de Beşeri Sermaye, İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Nedensellik Analizi”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11 (1), s. 115-140.
23. Takım, Abdullah (2010). “Türkiye’de GSYİH ile İhracat Arasındaki İlişki: Granger Nedensellik Testi”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (2), s. 1-16.
24. Taş, İsmail (2011). Türkiye’de İhracat Çeşitlendirmesi ve Büyüme İlişkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
25. Temiz, Dilek (2010). “Türkiye’de Reel İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: 1965-2009 Dönemi”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:1-2, s. 71-82.
26. Torlak, Esra (2013). “İhracatta Sürdürülebilir Artış Nasıl Sağlanacak?”. (http://ihracat.info.tr/ihracatta-surdurulebilir-artis-nasil-saglanacak--11034h, Erişim Tarihi: 07.07.2014).
27. Tuncer, İsmail (2002). “Türkiye’de İhracat, İthalat ve Büyüme: Toda-Yamamoto Yöntemiyle Granger Nedensellik Analizleri (1980-2000)”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(9), s. 90-106.
28. Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, İhracat Bilgi Platformu (2014). “Ekonomi Bakanı Zeybekçi, 2013 yılı İhracat Rakamlarını Açıkladı”. (http://blog.ibp.gov.tr/?p=25581, Erişim Tarihi: 30.05.2014).
29. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Elektronik Veri Dağıtım Sistemi.
30. Türkiye İstatistik Kurumu Dış Ticaret İstatistikleri Yıllıkları, Muhtelif Sayılar.
31. Uzay, Nisfet (2000). “Gelişmekte Olan Ülkelerde İhracat Artışı- İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği”. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (9). s.37-55.