HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Osman Özer

doi:10.29228/filolojibengu.14

HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Huma sözcüğü günümüzde Zazalar arasında yüce tanrı için kullanılan adlardan biridir. İrani dillerde bu ada sesteş olan eski İrani tanrısal varlık/meleğimsi Haoma ve dini içecek Hom bulunmaktadır. Huma kelimesi egemen, güçlü, anlamına gelmektedir. Dolayısıyla İrani dinlerdeki Haoma içerik ve işlev açısından yüce tanrıya bağımlı kavramlardır. Zazalardaki Huma'yı ise tam olarak karşılamamaktadır. Zazalarda Huma yaratıcı, yüce tek tanrıyı betimlemekte, bir bakıma Allah kavramıyla eş anlamlı manada kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aryen, Arman (1395). Nigerehayi Ahurayi, Neşr Movc, 2. Baskı Tahran.
Aydın, Erhan (2014). Orhon Yazıtları, Kömen Yayınları, 2. Baskı, Konya.
Azergoşasp, Firuz (1383). Gatha, İntişarat Fereveher, 3. Baskı, Tahran.
Balıkçı, Şakire-Şimdi, Bedlihan (2021). Mardin’de Umay kültü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 10 (4), 1393-1411.
Bayat, Hayati (2007). Türk Mitolojik Sistemi; Kutsal Dişi-Mitolojik Ana, Umay Paradigmasında İlkel Mitolojik Kategoriler-İyeler ve Demonoloji II. Cilt. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş.
Bundahişn, Mehrdad Bahar (1395), İntişarat Tus, 5. Baskı, Tahran.
Cowley, A. (1923). Aramaic Papyri of the Fift Century b. c. At The Clarendon Press, Oxford.
Duchesne-Guillemin, Jacquas (1385) Din İran Bastan, Neşr İlm, (Çev. Rüya Müneccem, 2. Baskı), Tahran.

Durmuş, İlhami (1993). İskitler (Sakalar), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları:141 Seri III- Sayı: B-8, Ankara.
Dustkhah, Celil (1392). Avesta, İntişarat Morvarid, 17. Baskı, Tahran.
Ferevaşi, Behram (1390). Ferheng Zeban Pehlevi, İntişarat Danişgah Tehran, 6. Baskı, Tahran.
Feridüddin Attar, (2019). Mantık Al-Tayr, (Çev. Abdülbaki Gölpınarlı), İş Bankası Yayınları XII. Baskı, İstanbul.
Gılgamış Destanı (2015). (Çev. Sait Maden, 3. Baskı), İş Bankası Kültür Yayınları.
Günay, Ünver -Harun Güngör (1998), Türk Din Tarihi, Lâçin Yayınları, Kayseri.
Haririyan Muhammed (1380). Tarih İran Bastan, Sazmanı Mutalaa u Tedvin Kutub Ulum İnsani Danişgahha, 2. Baskı, Tahran.
Kanar, Mehmet (1374). Farsça-Türkçe Ferheng, İnşirat Şirin, Tahran.
Kaya, Korhan, (2006). Sanskrit-Türkçe Sözlük, İmge Kitabevi, Ankara.
Mevlana Celaleddini Rumi (2013). Mesnevi, (Çeviren, Mehmet Kanar), Ayrıntı Yayınları, cilt, 1-2 İstanbul.
Mevlana, Mesnevi, (2017). Türkçesi, Adnan Karaismailoğlu, Akçağ Yayınları, 4. Baskı, Ankara.
Mirfakhrayi, Meşhid (1382). Heft Ha, İntişarat Fereveher, Tahran.
Movlayi Çengiz (1387). Rahnameyi Farisi Bastan, Neşr Mehr Namek, 2. Baskı, Tahran.
Nevvabi, Yahya Mahyar (1387). Yadger Zeriran, İntişarat Esatir, 2. Baskı Tahran.
Ögel, Bahaeddin (1995). Türk Mitolojisi, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Purdavud, İbrahim (1347)Yeştha, İntişarat Danişgahe Tehran, 2. Baskı, Tahran.
Purdavud, İbrahim (1384) Yasna, İntişarat Esatir, 2. Baskı, Tahran.
Purdavud, İbrahim (1394). Yaddaşthayi Gatha, İntişarat Esatir, 2. Baskı, Tahran.
Razi, Haşem (1392). Amuzeş Hattı Mikhi, Farisi Bastan, İntişarat Behcet, 3. Baskı, Tahran.
Sasanfer, Abtin (1390). Gatha, İntişarat Behcet, Tahran.
Şehzadi, Rüstem (1383). Vajename Pazend, İntişarat Fereveher, Tahran.
Şişman, Bekir - Muhammet Kuzubaş (2207), Şehname’nin Türk Kültür ve Edebiyatına Etkileri, Ötüken Yayınları, İstanbul.
Uşideri, Cehangir (1394). Danişnameyi Mazdayasna, Neşr Merkez, 6. Baskı, Tahran.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Osman Özer ^*
0000-0002-3648-0443
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2022

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.29228/filolojibengu.14

IZ

https://izlik.org/JA29WB33TW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özer, O. (2022). HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Filoloji Bengü, 2(1), 42-47. https://doi.org/10.29228/filolojibengu.14

AMA

1.Özer O. HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Filoloji Bengü. 2022;2(1):42-47. doi:10.29228/filolojibengu.14

Chicago

Özer, Osman. 2022. “HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Filoloji Bengü 2 (1): 42-47. https://doi.org/10.29228/filolojibengu.14.

EndNote

Özer O (01 Mayıs 2022) HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Filoloji Bengü 2 1 42–47.

IEEE

[1]O. Özer, “HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME”, Uluslararası Filoloji Bengü, c. 2, sy 1, ss. 42–47, May. 2022, doi: 10.29228/filolojibengu.14.

ISNAD

Özer, Osman. “HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Filoloji Bengü 2/1 (01 Mayıs 2022): 42-47. https://doi.org/10.29228/filolojibengu.14.

JAMA

1.Özer O. HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Filoloji Bengü. 2022;2:42–47.

MLA

Özer, Osman. “HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Filoloji Bengü, c. 2, sy 1, Mayıs 2022, ss. 42-47, doi:10.29228/filolojibengu.14.

Vancouver

1.Osman Özer. HUMA/HOMA/HOMMA ADI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Filoloji Bengü. 01 Mayıs 2022;2(1):42-7. doi:10.29228/filolojibengu.14

Cited By

SERENCAMÊ MEFHÛMÊKÊ MÎTOLOJÎKÎ: HOMA

Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1654525