Teknoloji Destekli Sağlık Çevirmenliği Üzerine Bir Alanyazın Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 1, 40 - 55, 30.06.2025

Beyza Nur Zorlu , Arsun Uras

Öz

Dünyanın çözülmemiş sorunlar ve keşfedilmemiş yenilikler konusunda giderek artan sorunlarına çözüm bulmak amacıyla yenilikçi fikirlere ve çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırma alanlarında yapılan alanyazın çalışması ile birçok yeni sorundan ve çözümden haberdar olunmakta ve gelecek çalışmalara olanak tanınmaktadır. Araştırma alanlarından biri olan Çeviribilim kapsamında alanyazın çalışmaları, Covid-19 salgınından sonra teknoloji kavramını daha çok gündeme getirmeye başlamıştır. Bu çalışma da, teknoloji destekli sağlık çevirmenliğindeki gelişmeleri ele alarak alanyazın çalışmalarının bilimsel ilerlemedeki önemini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu kapsamda, sağlık çevirmenliğinde teknoloji kullanımının etkilerini gözlemlemek amacıyla kapsamlı atıf verileri ve alandaki en prestijli yayınları içeren indeksler tarafından taranan uluslararası dergilerde 2024 yılında yayınlanan erişime açık dört İngilizce makale ele alınmıştır. Sağlık çevirmenliği alanında kaleme alınan bu makalelerin katkılarını değerlendirmek adına, alanyazın taramasında sistematik bir yaklaşım sunan Ji ve diğerlerinin Utility of mobile technology in medical interpretation: A literature review of current practices (2021) başlıklı çalışması temel alınmıştır. Bu alanyazın çalışması kapsamında, teknolojik gelişmelerin sağlık çevirmenliğine entegrasyonu ile sağlık sektörünün iyileştiği ve çeviri ürününün kalitesinin arttığı görülmüştür. Çalışmada sağlık sektörüne olumlu katkısı bulunan çeviri teknolojilerinin vurgulanması ve sağlık çevirmenliği konusunda incelenen araştırmaların hem Fen Bilimleri hem de Sosyal Bilimler alanlarındaki saygın dergilerde yayınlanması, çeviribilimde disiplinlerarası etkileşimin varlığını daha belirgin kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

sağlık çevirmenliği , çeviri teknolojisi , teletıp , uzaktan sözlü çeviri , disiplinlerarası etkileşim

Kaynakça

• Almahasees, Z., Al-Natour, M., Mahmoud, S., & Aminzadeh, S. (2024). Bridging Communication Gaps in Crisis: A Case Study of Remote Interpreting in the Middle East During the COVID-19 Pandemic. World, 14(2).
• Anawade Sr, P. A., Sharma, D., & Gahane, S. (2024). A Comprehensive Review on Exploring the Impact of Telemedicine on Healthcare Accessibility. Cureus, 16(3).
• Bachelier, K., & Orlando, M. (2024). Building capacity of interpreting services in Australian healthcare settings: the use of video remote interpreting during the COVID-19 pandemic. Media and Intercultural Communication, 2(1), 80-96.
• Bakdash, L., Abid, A., Gourisankar, A., & Henry, T. L. (2024). Chatting beyond ChatGPT: advancing equity through AI-driven language interpretation. Journal of General Internal Medicine, 39(3), 492-495.
• Callahan, J. L. (2014). Writing Literature Reviews: A Reprise and Update. Human Resource Development Review, 13(3), 271–275. Erişim adresi: https://doi.org/10.1177/1534484314536705.
• Cooper H., Hedges L.V. (2009). In: The handbook of research synthesis and meta-analysis. 2nd ed. Cooper H., Hedges L. V., Valentine J. C., editors. New York: Russell Sage Foundation, Research synthesis as a scientific process, pp. 3–17.
• Fantinuoli, C. (2017). Speech recognition in the interpreter workstation. Proceedings of the Translating and the Computer, 39, 25-34.
• Fukui, N., Partain, D. K., Yeow, M. E., Farfour, H. N., Prokop, L., & Barwise, A. (2024). Learning to collaborate with medical interpreters in health professions education: A systematic review of training programs. Medical Teacher, 46(2), 258-272.
• Greenhalgh, T. ve Peacock, R. (2005). Effectiveness and efficiency of search methods in systematic reviews of complex evidence: audit of primary sources. Bmj, 331(7524), 1064-1065. Erişim adresi: https://doi.org/10.1136%2Fbmj.38636.593461.68.
• Hilder, J., Gray, B., & Stubbe, M. (2019). Health navigation and interpreting services for patients with limited English proficiency: a narrative literature review. Journal of primary health care, 11(3), 217-226.
• Jesson J., Matheson L., Lacey F.M. Doing your literature review: traditional and systematic techniques. Los Angeles & London: SAGE Publications, 2011.
• Ji, X., Chow, E., Abdelhamid, K., Naumova, D., Mate, K. K., Bergeron, A., & Lebouché, B. (2021). Utility of mobile technology in medical interpretation: A literature review of current practices. Patient education and counseling, 104(9), 2137-2145.
• Kerremans, K., Cox, A., Lazaro Gutierrez, R., Rillof, P., & Stengers, H. (2018). On the use of technologies in public service interpreting and translation settings. &!, 57.
• Krystallidou, D., Temizöz, Ö., Wang, F., de Looper, M., Di Maria, E., Gattiglia, N., ... & Braun, S. (2024). Communication in refugee and migrant mental healthcare: A systematic rapid review on the needs, barriers and strategies of seekers and providers of mental health services. Health Policy, 139, 104949.
• Куркимбаева, А. М. (2023). SIMULTANEOUS INTERPRETATION IN ONLINE MODE: CHALLENGES AND DEMANDS OF TIMES. Журнал Известия КазУМОиМЯ имени Абылай хана», серии «Филологические науки», 69(2).
• Liberati A., Altman D. G., Tetzlaff J., Mulrow C., Gøtzsche P. C., Ioannidis J. P. A. et al. Moher D. The prisma statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: Explanation and elaboration. Annals of Internal Medicine. 2009;151(4):W-65.
• Paul, J. ve Criado, A. R. (2020). The art of writing literature review: What do we know and what do we need to know? International Business Review, 29(4), 101717. https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2020.101717.
• Smith, R. (2020). The influence of past research on future academic endeavors. Journal of Research Trends, 29(1), 45-58.
• Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of business research, 104, 333-339.
• Templier M., Paré G. (2015). A framework for guiding and evaluating literature reviews. Communications of the Association for Information Systems, 37(6), 112–137.
• Torraco, R. (2016). Writing integrative literature reviews: Using the past and present to explore the future. Human Resource Development Review, 15(4), 404-428. https://doi.org/10.1177/1534484316671606.
• Qianqian, X. U. (2022). A Review on Research on Technology-Assisted Simultaneous Interpreting. Sino-US English Teaching, 19(11), 405-412.
• Whittemore, R. ve Knafl, K. (2005). The integrative review: updated methodology. Journal of Advanced Nursing, 52(5), 546-553. /doi/10.1111/j.1365-2648.2005.03621
• Yazıcı, M. (2007) Yazılı Çeviri Edinci. İstanbul: Multilingual.
• Yıldız, A. (2022). Bir Araştırma Metodolojisi Olarak Sistematik Literatür Taramasına Genel Bakış. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 367-386.