2020 KARABAĞ SAVAŞI SONRASI AZERBAYCAN’DA ULUS İNŞASININ EKONOMİK TEMELLERİ

Öz

2020 Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan’da ulus inşası süreci, askeri zaferin sağladığı siyasal meşruiyet zemininde ekonomik kapasite ve kamu maliyesi aracılığıyla kurumsallaşmıştır. Bu çalışmanın amacı, savaş sonrası dönemde Azerbaycan’da ulus inşasının ekonomik ve mali politikalar üzerinden nasıl yapılandırıldığını ve bu politikaların devlet gücüyle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Kamu harcamalarının savunma, yeniden inşa ve bölgesel kalkınma ekseninde yeniden şekillendirilmesi; vergi teşvikleri, kamu yatırımları ve devlet destekli finansman mekanizmalarının ulusal bütünlüğü pekiştiren araçlar haline geldiğini göstermektedir. Karabağ ve çevresindeki bölgelerde uygulanan özel ekonomik düzenlemeler, mekânsal entegrasyonu güçlendirirken ekonomik faaliyetlerin ulusal aidiyetle ilişkilendirilmesine katkı sağlamıştır. Bu çalışmanın önemi, ulus inşasını yalnızca ideolojik ve siyasal bir süreç olarak ele alan yaklaşımların ötesine geçerek, ekonomik kapasite ve kamu maliyesini ulusal kimliğin kurumsallaşmasında merkezi değişkenler olarak konumlandırmasından kaynaklanmaktadır. Elde edilen bulgular, Azerbaycan örneğinde ulus inşasının savaş sonrası dönemde ekonomik ve mali araçlar üzerinden derinleşen çok boyutlu bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ulus İnşası
• Ekonomik Kapasite
• Karabağ Savaşı
• Kamu Maliyesi
• Azerbaycan

Economic Foundations of Nation-Building in Post-2020 Karabakh War Azerbaijan

Öz

In the aftermath of the 2020 Karabakh War, the nation-building process in Azerbaijan has been institutionalized through economic capacity and public finance on the basis of political legitimacy generated by military victory. The aim of this study is to examine how nation-building in post-war Azerbaijan has been structured through economic and fiscal policies and to analyze the relationship between these policies and state power. The restructuring of public expenditures along the axes of defense, reconstruction, and regional development demonstrates that tax incentives, public investments, and state-supported financial mechanisms have become instruments reinforcing national unity. Special economic arrangements implemented in Karabakh and surrounding regions have strengthened spatial integration while linking economic activity to national belonging. The significance of this study lies in its contribution to the nation-building literature by moving beyond ideological and political explanations and positioning economic capacity and public finance as central variables in the institutionalization of national identity. The findings reveal that, in the Azerbaijani case, nation-building in the post-conflict period has evolved into a multidimensional process deeply embedded in economic and fiscal strategies.

Anahtar Kelimeler

• Nation-Building
• Economic Capacity
• Karabakh War
• Public Finance
• Azerbaijan

Kaynakça

1. Ahmad, F. (2015). Modern Türkiye’nin Oluşumu. İstanbul: Kaynak Yayınları.
2. Alev, N., Sarıbulak, M., & Kızıldere, C. (2025). Politik istikrarın enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Farklı ülke grupları arasında ekonometrik bir analiz. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 17(33), 764–786.
3. Aslanlı, A. (2015). Karabağ sorunu ve Türkiye-Ermenistan ilişkileri. Ankara: Berikan Yayınevi.
4. Aydın, R. (2018). Ulus, uluslaşma ve devlet: Bir modern kavram olarak ulus devlet. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 6(1), 229-256.
5. Balibar, E ve Wallerstein, I.(2013). Ulus Biçimi: Tarih ve İdeoloji. Irk Ulus Sınıf. (Çev: N. Ökten). 5. Baskı. İstanbul: Metis Yayıncılık.
6. Boratav, K. (2019). Türkiye İktisat Tarihi 1908–2015. Ankara: İmge Kitabevi.
7. Cornell, S. E. (2021). Azerbaijan’s Victory and the Changing Caucasus. Central Asia-Caucasus Institute.
8. De Waal, T. (2021). Unfinished Business: Armenia, Azerbaijan, and the War for Nagorno-Karabakh. New York University Press.

9. Geylani, H. İ. (2024). Ulus-devlet düşüncesinin dönüşümünde küreselleşmenin etkileri. Uluslararası Yönetim Eğitim ve Ekonomik Perspektifler Dergisi, 12(2), 159–170.
10. Guliyev, F. (2021). National identity and post-war transformation in Azerbaijan. Caucasus Survey, 9(2), 110–123. Ismailzade, F. (2023). Post-war reconstruction and economic priorities in Azerbaijan. Journal of Eurasian Studies, 14(1), 55–69.
11. İbadoghlu, G. (2022). Assessment of Transparency And Accountability of Budget Expenditures For Restoration and Construction In 2021 In The Liberated Territories. Available at SSRN 4152000.
12. İbadov, A. (2007). Azerbaycan dış politikasında dağlık Karabağ sorunu ve Ermeni sorunu: çözümler, öneriler (Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
13. Jane, M., & Ojaghlou, M. (2024). Defence spending, economic growth and regional balance: Evidence from Azerbaijan and Armenia. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 9(2), 397–426.
14. Karatani K. (2017) Dünya Tarihinin Yapısı Üretim Tarzlarından Mübadele Tarzlarına. (Çev. A. Karatay). İstanbul: Metis Yayınları.
15. Keyder, Ç. (2018). Türkiye’de Devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim Yayınları.
16. Orujov, O. (2025). Azerbaycan’da Vergi Teşvikleri ve Vergi Harcamaları (Yüksek Lisans Tezi). Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eskişehir.
17. Öğün, S.S. (2000). Mukayeseli Sosyal Teori ve Tarih Bağlamında Milliyetçilik. Bursa: Alfa Yayınevi.
18. Özdaşlı, E. (2022). İşgal sürecinde Karabağ’da işlenen uluslararası suçlar ve Azerbaycan’ın bölgeyi yeniden imar stratejisi. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(3), 1988-2022.
19. Özgen, C. (2021). 44 günün ardından: 2020 Karabağ Savaşı’nın askerî açıdan analizi. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 104-123.
20. Pamuk, Ş. (2014). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Küreselleşme, İktisat Politikaları ve Büyüme. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
21. Post-Conflict Resettlement in Karabakh: Rebuilding Livelihoods. (2024). Researching Internal Displacement Report. https://researchinginternaldisplacement.org/ Erişim Tarihi: 24.12.2025.
22. Rohner, D., & Zhuravskaya, E. (2024). The Economics of Nation-Building: Methodological Tool Kit and Policy Lessons. Annual Review of Economics, 17.
23. Semercioğlu, H. (2021). 2020 Yılı Dağlık Karabağ Çatışması Bağlamında Güney Kafkasya’da Yeni Güç Dengesi. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 4(1), 49–60.
24. Tarlansoy, B. (2024). Azerbaycan’da Ulusal Kimlik İnşası ve Karabağ Savaşlarının Etkisi. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, 6(2), 221–238.
25. Tilly, C. (2001). Zor, Sermaye ve Avrupa’da Devletlerin Oluşumu. (Çev: K. Emiroğlu). İstanbul: İmge Yayınevi.
26. Wakizaka, K. (2014). Ermenistan’ın Ulus-Devlet İnşası ve Meşruiyetinde, Ermeni Meselesi ve Karabağ Sorununun Rolü. Yeni Türkiye, 63, 2750–2761.
27. Zeynalli, L., & Hasanoğlu, M. (2022). An Assessment of the Impact of Public Expenditure on Economic Growth in Azerbaijan. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(3), 544–553.