1980 Sonrası Mardin’den İsveç’e Yapılan Göçten Sonraki Deneyim: Yerli, Biz ve Öteki Göçmen Gruplara Dair Algı

Öz

Bu araştırma 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinden sonra Mardin’den İsveç’e göç eden bir akraba grubun göç esnası ve sonrasındaki deneyimleri kapsamaktadır. Kürt etnisitesine mensup akraba bir grubun göç süreci ve İsveç’in göçmen politikası ile “öteki” olmak (Kızıl, 2023, s. 5) çalışmanın asıl temalarını oluşturmaktadır. Bu temalar ışığında göç sonrası İsveç’te kendilerine, yerli gruplara ve diğer mülteci ya da göçmen gruplara ilişkin algıları, yakınlık ya da mesafe kavramlarını kullanma biçimleri, “ötekileşti” olma süreçleri ile kültürel ırkçılık ve suç işleme bağlamlarına ayrıca yer verilmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu araştırmada İsveç’te Türkiye kökenlilerin yoğun olarak ikamet ettikleri Stocholm başta olmak üzere, Uppsala, Bolnes ve Göteburg şehirlerinde görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın saha araştırması planında, başlangıçta her ne kadar yüz yüze görüşmeler yapılması hedeflenmiş olsa da Covid 19 pandemisi nedeniyle İsveç’in sınırlarını kapatması alan verilerinin planlandığı biçimde elde edilememesiyle sonuçlanmıştır. Bu nedenle yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan Gönüllü Katılımcı Formu aracılığıyla online(çevrimiçi) görüşmeler yapılmış ve ses kayıtları alınmıştır. Görüşmeci profili akrabalık ilişkisine sahip ve aynı zamanda Kürt etnisitesine mensup bireylerden oluşmuştur. Alandan elde edilen bulgular kapsamında göç eden bu grubun yerli olanlar ile, diğer göçmenler ve sonradan gelen göçmelere ilişkin algıları ve yerelin göçmenlere ilişkin algıları nitel veriler ile açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle göç sonrası İsveç’te kendileri, yerli olanlar ve diğer mülteci ya da göçmen grupları nasıl algıladıkları, mesafe veya yakınlık kavramlarını nasıl kullandıkları, göçmenlere yönelik “öteki,” “kültürel ırkçılık” ve suç işleme algısı konularına odaklanılmıştır. 1980’li yıllarda başlayan göç dalgası siyasi, ekonomik ve politik nedenlerle sürmeye devam etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İsveç’e Göç
• öteki
• kültürel ırkçılık
• suç algısı

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Bu makalede etik bir ihlal veya yazarlar arası çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

yok

Experience after the Migration from Mardin to Sweden after 1980: Perception about Locals, Us and the Others

Öz

This research is about the migration experiences of a group of relatives who migrated from Mardin to Sweden after the military coup on September, 12, 1980 in Turkey. The incidents they went through after they migrated to the country are the other spotlights of this research. How they perceived their identities, other immigrants and migrant groups in Sweden after migration and how they used the concepts of distance and closeness are two important topics analyzed in the scope of the research. The perceptions about immigrants in terms of the concepts of “otherness”, “cultural racism” and “committing crime” are the focal points. The migration wave, started in 1980s, has continued because of political, economic and politic reasons. Qualitative research method is used in this research and interviews were held in the cities of Stocholm, Uppsala, Bolnes and Göteburg. The beggining of the research coincided with Covid-19 pandemic. It was impossible to go to Sweden and thus researchers couldn’t personally inteviewed with participants. Semi-structured questions were prepared, online interviews were held through Voluntary Participant Form and researchers audiotaped the process. The interviewees are relatives and they are of Kurdish ethnicity. In the scope of the findings obtained from the field, it is aimed to analyze the perceptions of this immigrant group about locals, other immigrants and immigrants who arrived after them, through qualitative data. On the other hand, perceptions of the locals about immigrants are analyzed in the same scope. How they perceived their identities, other immigrants and migrant groups in Sweden after migration and how they used the concepts of distance and closeness are two important topics analyzed in the scope of the research. The perceptions about immigrants in terms of the concepts of “otherness”, “cultural racism” and “committing crime” are the focal points. The migration wave, started in 1980s, has continued because of political, economic and politic reasons.

Anahtar Kelimeler

• Migration to Sweden
• Migration experience
• Alienation
• Perception of crime.

Kaynakça

1. Abadan-Unat, N. (2006). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten Ulus-Ötesi Yurttaşlığa. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Adamson, G. (2020). Migrants and Crime in Sweden in the Twenty-first Century. Society Dergisi, (57), 9-21.
3. Akarçay, P. (2019). İsveç’te Göçmen Politikaları ve Entegrasyon. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 207-222. https://doi.org/10.17336/igusbd.446879
4. Akarçay, P. (2021). İsveç’te Göçmen politikaları kapsamında aşırı sağ partinin yükselişi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 76(1), 165-190.
5. Anık, M. (2008). Çok kültürlü bir toplumda kimlik algısı: İsveç’te yaşayan Türk göçmenler örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
6. Apak, H. (2014). Suriyeli göçmenlerin kente uyumları: Mardin örneği. Mukaddime, 5(2), 53-70.
7. Aydın, B. (2019). İsveç siyaseti ve Türkiye kökenli göçmenlerin katılımı. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 18(1), 71-108.
8. Aydın, S. (2003). “Göç”. Antropoloji sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.

9. Bartram, D., Poros, M. V. & Monforte, P. (2017). Göç meselesinde temel kavramlar. (I. Ağabeyoğlu Tuncay Çev.) Ankara: Hece Yayınları.
10. Baser, B., & Levin, P. T. (2017). Migration from Turkey to Sweden: İntegration, belonging and transnational community. London: Bloomsbury Publishing.
11. Bayğın, A. & Kalaycı, İ. (2023). Orta Doğu’dan Türkiye’ye yapılan göçlerin ekonomik ve sosyal etkileri. S. Beyoğlu & A. İnginar Kemaloğlu (Edl.), Sosyal, kültürel ve ekonomik yönleriyle Türkiye’de göç ve göçmenler (ss. 373-409). Ankara: Altınordu Yayınları.
12. Bayram, N., Nyquist, H., Thorburn, D. & Bilgel, N. (2009). Turkish Immigrants in Sweden: Are They Integrated?. IMR, 43(1), 90-111.
13. Beckley, A. L., Kardell, J. ve Sarnecki, J. (2017). Immigration and crime in Sweden. In The Routledge Handbook on Crime and International Migration (41-54). London: Routledge.
14. Belli, A. ve Aydın, A. (2017). Türkiye’deki suriyeli nüfusa karşı gelişen nefret söylemleri ve sosyal medya, Kayes 2017 I. Uluslararası Kahramanmaraş Yönetim, Ekonomi ve Siyaset Kongresi, 12-13-14 Ekim 2017, (s. 428-439). Kahramanmaraş.
15. Bourdieu, P. (1984). Distinction: a social critique of the judgment of taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.
16. Bulut, M. (2019). Immigrants’ access to resources: the case of Syrian Immigrants in Turkey. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 2(3), 90-99.
17. Castles, S. M. & Miller, M. J. (2008). Göçler çağı: modern dünyada uluslararası göç hareketleri. (B. U. Bal & İ. Akbulut Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
18. Clair, M. & Denis, J. S. (2015). “Racism, sociology of”. International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, (9), 857-863.
19. Cohen, J. &Sirkeci, I. (2016). “Migration and İnsecurity: Rethinking Mobility in the Neoliberal Age”. J. G. Carrier (Ed.), After the crisis, anthropological thought, neoliberalism and the aftermath (pp. 96-113). Routledge.
20. Çataloğlu, S. & Bulut, M. (2019). “Artıfıcıal borders and natıonalısm: Turkmen mıgratıon from Iraq to Istanbul”. M. Bulut ve K. Şahin (Eds.), Anthropological Perspectives On Transnational Encounters In Turkey: War, Migration of Coexistence (pp. 19-31). London: Transnational Press London,
21. Çetin, B. & Coşkun, M. (2020). Hatay’a yönelik iskânlarda (1960-2007) göç yönetiminde yaşanan yetersizliklerin kültürel adaptasyon ve mekân aidiyetine etkileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(1), 103-118.
22. Döner, P. & Şahin, K. (2021). This is not my decision; ı have no alternative. perceptionsand experiences of marriage age and family planning among Syrian women and men: a primary care study. Primary Health Care Research & Development, 22, 1-9.
23. Eagleton, T. (2011). Kültür yorumları. (Ö. Çelik, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
24. Erdal, S. (2012). Küreselleşme sürecinde refah devleti uygulamaları açısından isveç modelinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
25. Eren, V. & Aydın, A. (2016). Türkiye'de kentleşme sürecinde yeni bir olgu: Suriyeli kentliler. Çukurova Araştırmaları Dergisi, 2016-2, 31-38.
26. Göker, G. (2023). İsveç’e Göç. G. Kaya (Ed.), cumhuriyetin göçlerle dolu 100 yılı:100 başlıkta göç yazıları (ss. 501-510). Cem Yayınevi.
27. İçduygu, A. (2006). Avrupa birliği ilişkileri bağlamında uluslararası göç tartışmaları. İstanbul: TÜSİAD.
28. İçduygu, A. & Sirkeci, İ. (1999). Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde göç hareketleri, 75 yılda köylerden şehirlere. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
29. İçduygu, A. & Ünalan T. (1998). Türkiye’de iç göç: sorunsal alanları ve araştırma, Türkiye’de iç göç. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
30. İsveç Dışişleri Bakanlığı (2017). Facts about migration, integration and crime in Sweden.
31. Kalaycı, İ. (2018). Ortadoğu’dan Türkiye’ye yapılan göçler 1923-2000. Mauritius: Lambert Academic Publishing.
32. Karagel, H. (2021). Coğrafya kader değildir: Göç olgusu. İ. Kalaycı ve G. Kalmış (Edl.), Çağlar boyu göç (tarih-kültür-medeniyet) (ss. 1-32). Gazi Kitabevi.
33. Kaya, Y. (2022). ABD’de etnik-kültürel ırkçılık: George Floyd’un ölümünün ABD’nin Uluslararası imajına etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük.
34. Kaya, G. & Gülersoy, A.E. (2023). Türkiye’de iç göç. G. Kaya (Ed.), Cumhuriyetin göçlerle dolu 100 yılı:100 başlıkta göç yazıları. (ss. 11-40). Cem Yayınevi.
35. Kılın, T. & Kalaycı, İ. (2021). Türkiye’de iki darbe arası dönemde öğretmen ve öğrenci örgütlenmeleri (1960-1980). Kafdağı, 6(2), 165-179.
36. Kızıl, D. C. (2023). Mardin'den İsveç'e (Stockholm ve Uppsala) 1980 sonrası yapılan göç ve gündelik hayat (Master's thesis). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
37. Kızmaz, Z. (2018). Göç ve suç arasında bir ilişki var mı ?: bütüncül bir bakış. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 562-599.
38. Larrucea, C. V. (2015). 2 Historical and demographic considerations. the ıntegration of descendants of Migrants from Turkey in Stockholm (pp. 25-41). C. Westin (Ed.), Amsterdam: Amsterdam University Press.
39. Mengüç, A. (1992). İlk gelenler–kendi ağzından İsveç Türkleri 1. İstanbul: Paymaş AŞ.
40. Mutluay, B. (2019). 12 Eylül 1980 Sonrası Türkiye’den İngiltere’ye Politik Göç (1980- 1989) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
41. Nahya, Z. N. (2011). İmgeler ve ötekileştirme: cadılar, yerliler, avrupalılar. Atılım Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 27-38.
42. Opper, S. (1983), Multiculturalism in Sweden: a case of assimilation and integration. Comperative Education Dergisi, 19(2), 193-196.
43. Özalp, A. (2014). Ötekileştirme: sembolik etkileşimci bir bakış. Toplum Bilim Dergisi. 8(16), 227-235.
44. Özbaş Anbarlı, Z. (2020). Dijital etnografi: dijital uzamı anlamak için bir yöntem. Global Media Journal: Turkish Edition, 10(20), 87-113.
45. Özensel, E. (2020). Farklılıkların bir arada yaşamasında bir sorun alanı olarak ötekinin ötekileştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (43), 369-378.
46. Patton, Ö. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods. New York: SAGE Publications.
47. Pred, A. (2000). Even in Sweden: racisms, racialized spaces, and the popular geographical ımagination. Berkeley: University of California Press.
48. Topdemir Koçyiğit, O. (2022). Türkiye Kırsalında Göç, Akrabalık Bağları ve Köylülüğün Sürdürülebilirliği. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 5(9), 173-189. https://doi.org/10.35235/uicd.1124369
49. Topdemir-Koçyiğit, O. (2023). Graz'daki Türkiye Göçmenlerinde Almanca Edinimi, Toplumsal Yaşama Katılım ve Kırılganlık. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 194-225.
50. Ünlütürk, Ö. (2015). "Irk" kavramının tarihsel gelişimi ve adli Antropolojide kullanımı. Antropoloji, (29), 93-116.
51. Wren, K. (2001). Cultural racism: something rotten in the state of Denmark?. Social & Cultural Geography, 2(2), 141-162.
52. Yıldırım, A. (2019). “The Guest doesn’t lıke another guest, and the host lıkes neıther”: somalı refugees forgotten ın a satellıte town. M. Bulut and K. Şahin (Edl.) Anthropological Perspectives on Transnational Encounters in Turkey: War, Migration and Experiences of Coexistence (pp. 43-58). London: TPL.
53. Yıldırım, A. (2021). Burdur ilindeki somalili sığınmacılar örneğinde kültürel kimlik ve kadın sünneti. Milli Folklor, 17(131), 34-46.