Yabancı Kaynaklarda Karşılaştırmalı Edebiyat Alanına Nesimi'nin Rolü
Öz
14. yüzyılda Hurufi Türk şairi olan İmadeddin Nesimi, Azerbaycan Türkçesi ve Farsça divanlar yazmış, ayrıca Arapça da şiirler bestelemiştir. Kaynaklara göre Hacı Bayram-ı Velî’ye intisap etmek isteyen, ancak bu isteği kabul edilmeyen Nesimi, Halep’te öldürülmüştür. Önemli eseri olan Mukaddimetü’l- Hakâyık günümüz edebiyat araştırmacıları yanı sıra felsefe, irfan üzere araştırmalar yürüten yerli ve yabancı kişiler tarafından da dikkate haizdir. İmmadeddin Nesimi’nin ideolojik yaklaşımından ziyade felesefi yönü yabancı kaynaklarda yer almaktayken gerek Almanya, gerek Rusya ve hatta Oxford üniversitesi doğu bilimleri enstitüsü tarafından birçok tez konusuna tabi tutulmakta ve araştırmalar sonucu Nesimi düşüncesi çok boyutlu olarak incelenmektedir. Yabancı kaynakların taranmasında günümüz araştırmacıların asıl konusu olan Nesimî ve onun Hurufiliğe bağlı olduğu düşünce ele alınarak Goethe, Dafydd ap Gwilym ve Segıyt Remiev gibi ünlü şairlerin şiirleriyle karşılaştırma yapılmaktadır. Bu bağlamda Nesimî’nin düşünce tarzı, şiir sanatı özelliği, edebi kişiliği, şiir içerikleri bile sınırları aşarak git gide uluslararsı çapta yeni boyutlara giriyor. Araştırma konusu bu doğrultuda ele alınarak yabancı kaynaklarda, özellikle karşılaştırmalı edebiyat alanında Nesimî hakkında olan bilimsel görüşler ve önemli benzer noktalar ve yaklaşımların yanı sıra hayat felsefesi ve yaşam anlamını üstün tutan unusurlar ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Nesimi,Felsefe,Hurufilik,Segıyt Remiev,Goethe,Dafydd ap Gwilym
Kaynakça
- Andrews, W. G. (2014). Şiirin sesi toplumun şarkısı. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Ayan, H. (2014). Nesimi hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve Türkçe divanının tenkitli metni. Ankara: TDK Yayınları.
- Azmi Bilgin, A., & 200’den fazla yazar. (2015). Tdv İslam ansiklopedisi. T. D. Vakfı içinde. Cilt 33, s.3-5: Türkiye: Türk Diyanet Vakfı.
- Bayat, F. (2006). Ezoterik bilgi bağlamında Seyyid Nesimi: Evrene sığmayan ozan, Nesimi. Ankara: Yol Bilim, Kültür Araştırma Yayınları. (In. Gulay Oz)
- ˙Ibn-i Arabi, M. M. (2011). El-futuhˆati’l mekkiye. Beyrut: Bita.
- Eski Ahit, T. (2000). Kitab-ı mukaddes. Godalming, UK: Elam Ministries.
- Gündüz, E., & Sevimli, E. (2016). Nesimi’nin senden dönmezem redifli gazeline estetik bir yaklaşım. SEFAD, 1(36), 97-124.
- Goethe, J. W. (2012). Goethe divanından şiirler. Retrieved from https://www.antoloji.com/hz-muhammed-e-siir-2-siiri/ ([Retrieved 9 13, 2019])
- Humphreys, N. (2013). The poetry of Dafydd ap Gwilym and Imaddadin Nesimi. Retrieved 8 25, 2019 from https://www.nigelhumphreyspoet.com/apps/blog/show/5451511 -the-poetry-of-dafydd-ap-gwilym-and-imaddadin-nesimi
- Huw Meirion, E. (2018). The literary context about Dafydd ap Gwilym. Cambridge Medieval Celtic Studies, 9, 72-83.
