Roger Garaudy Düşüncesinde İslâm İktisadının Kapitalizm ve Sosyalizm Sistemleriyle Mukayesesi

Öz

Din ve iktisat hayatımızı en çok etkileyen ve insan davranışlarına yön veren en önemli kurumlardır. Sosyal hayatla sıkça etkileşim halinde olan din ve iktisat birbirini de sürekli etkilemektedir. Bu çalışmamızda İslâm dininin dünyevî hayatımızı etkileyen iktisadî yönü ve iktisatla ilişkisi mantıksal bir açıdan ele alınıp İslâm’ın iktisadî yapısının alt unsurlarına yer verilecek, sosyalizm ve kapitalizimle mukayesesi yapılacaktır. Çalışmamızda ilk önce iktisat kavramını inceledik. Daha sonra Roger Garaudy düşüncesinde mülk, servet ve zekat, riba (faiz), piyasa ve pazar konularını İslâm iktisadı açısından değerlendirdik. Bu konular incelenirken özellikle Batı ürünü olarak ortaya çıkıp Batı tarafından tüm dünyaya dayatılan kapitalist ekonomi anlayışının İslâm ekonomi anlayışıyla zıt taraflarını ortaya koymaya çalıştık. Genel bir çerçevede İslâm’ın ekonomiye bakışını incelediğimizde: İslâm’ın, iktisadî hayata ilişkin belirli ilkeler ortaya koymakla birlikte sabit, belirli bir ekonomik model önermediğini, hayatın her alanında olduğu gibi iktisadî davranışlarda da ahlakîliği ve toplumsal yararı hedeflediğini, iktisadî sistemde birey yerine toplumun ön planda tutulduğunu, servet biriktirmek yerine servetin topluma dağıtılmasının esas olarak kabül edildiğini gördük. Son olarak ekonomik sistemlerden liberalizme tepki olarak ortaya çıkan dünya iktisat hayatına en çok yön veren kapitalizm ve sosyalizm gibi ekonomik sistemleri inceleyip bir tarafta Batı ve Amerika’nın benimsediği kapitalizm, diğer tarafta Sovyet Rusya ve Doğu bloğunun benimsediği sosyalizmin karşısında İslâm’ın konumlandırılması sorununa yönelik olarak İslâm’ın bu iki sisteme bakışını Roger Garaudy’nin düşünceleri etrafında mukayeseli bir şekilde metin analizi yöntemini kullanarak ele aldık.

Anahtar Kelimeler

• Din
• İktisat
• İslâm
• Kapitalizm
• Sosyalizm
• Garaudy.

Comparison of Islamic Economics with Capitalism and Socialism Systems in the Thought of Roger Garaudy

Öz

Religion and economics are the most important institutions that affect our lives and direct human behaviour. Religion and economics, which are in frequent interaction with social life, constantly affect each other. In this study, the economic aspect of the Islamic religion that affects our worldly life and its relationship with economics will be discussed from a logical point of view, the sub-elements of the economic structure of Islam will be included, and a comparison will be made with socialism and capitalism. In our study, we first examined the concept of economics. Then we evaluated the issues of property, wealth and zakat, riba (interest), market and market in terms of Islamic economics in Roger Garaudy's thought. While examining these issues, we tried to reveal the opposite sides of the capitalist economy understanding, which emerged as a Western product and imposed on the whole world by the West, with the Islamic understanding of economy. When we examine Islam's view of the economy in a general framework: We have seen that Islam does not propose a fixed, specific economic model, although it puts forward certain principles regarding economic life, that it aims at morality and social benefit in economic behaviours as in every field of life, that society is prioritised in the economic system instead of the individual, and that the distribution of wealth to society instead of accumulating wealth is accepted as a basis. Finally, we examined the economic systems such as capitalism and socialism, which emerged as a reaction to liberalism, and which have shaped the world economic life the most, and discussed Islam's view of these two systems in a comparative way around Roger Garaudy's thoughts by using the textual analysis method for the problem of positioning Islam against capitalism adopted by the West and America on the one hand and socialism adopted by Soviet Russia and the Eastern bloc on the other.

Anahtar Kelimeler

• Religion
• Economics
• Islam
• Capitalism
• Socialism
• Garaudy

Kaynakça

1. Bilgili, Yüksel. Mikro İktisat. İstanbul: 4t Yayınevi, 2017.
2. Cebeci, İsmail. “İslâm İktisat Felsefesi ve Teorisi Literatürü: Eleştirel Bir Değerlendirme”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, c. 13, sy. 25-26, 2015.
3. Ersoy, Arif. “İslam İktisadı ve İktisadi Yapısı: İnsan Merkezli Fıtri İktisat ve İktisadi Yapısı”. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, 2015/1.
4. Garaudy, Roger. Geleceğimizde İslam Var. çev. Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları, 2018.
5. Garaudy, Roger. İslam ve İnsanlığın Geleceği. Çev. Cemal Aydın. İstanbul: Pınar Yayınları, 2007.
6. Garaudy, Roger. İslam Dünyasının Yükseliş ve Çöküşleri. Çev. Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları, 2018.
7. Garaudy, Roger. İnsanlığın Medeniyet Destanı. Çev. Cemal Aydın. İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, 2015.
8. Ibn Haldun, Mukaddime. çev. Zakir Kadirî Ugan, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997. I. Cilt.

9. Kallek, Cengiz. Devlet ve Piyasa. İstanbul: Bilim ve Sanat Vakfı Yayınları, 1992.
10. Kallek, Cengiz. İslam İktisat Düşüncesi Tarihi, Harâc ve Emval Kitapları. İstanbul: Klasik Yayınları, 2004.
11. Kalyoncu, Kahraman ve Tuncer, Hatice. “Din-İktisat İlişkisi: Riba, Rehin ve Ekonomik İşlem Kavramları Üzerine Bir Deneme”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy. 6, 2017.
12. Karagöz, İsmail. Dini Kavramlar Sözlüğü. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2010.
13. Mevdudi, Ebu’l-A’la. Gelin Müslüman Olalım, çev. Sadık Durmuşoğlu. İstanbul: Düşün Yayıncılık, 2015.
14. Ülgener, Sabri Fehmi. Zihniyet ve Din, İslâm, Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlâkı. İstanbul: Derin Yayınları, 2006.
15. Wessels, Walter J. İktisat. Çev. Ünal Çağlar. İstanbul: Alfa Kitapevi, 2002.
16. Zeytinoğlu, Erol. Ekonomik Sistemler. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınları, 1985.