The Role and Influence of Women Leaders in Japanese New Religious Movements: The Case of Tenrikyō

Öz

Japanese New Religious Movements (NRMs) emerged in the late 19th and early 20th centuries due to the Meiji Period's rapid social, political, economic, and religious changes. In these years when religious diversity was prominent, NRMs played an important role in reflecting the socioeconomic and psychological state of the society that was on the rise. One of the striking features of Japanese NRMs is that there are many religious movements with female leaders. Women who played an active role as founding leaders in the practice of faith as religious leaders were respected and trusted figures by believers in the construction of the community. This study examines the role of female leaders in Japanese NRMs through the example of Tenrikyō. The women-centered leadership structure attracted attention by presenting a model that challenged the patriarchal Japanese social structure of the period. There are limited studies in our country on the spiritual authority of Japanese female religious leaders, their contributions to social change, and leadership models. In this respect, the study aims to make a significant contribution to academic discussions by focusing on religious leadership and especially the strong presence of women in this area despite patriarchal structures.

Anahtar Kelimeler

• history of religions
• new religious movements
• female leader
• Tenrikyo

Japon Yeni Dini Hareketlerindeki Kadın Liderlerin Rolü ve Etkisi: Tenrikyō Örneği

Öz

Japon Yeni Dini Hareketleri Japonya’nın Meici Dönemindeki (1868-1912) hızlı sosyal, politik, ekonomik ve dini değişmelerin bir sonucu olarak 19. yüzyıl sonlarında ve 20. yüzyıl başlarında ortaya çıkmıştır. Dini çeşitliliğin öne çıktığı bu yıllarda YDH’ler yükselişe geçmiş toplumun sosyoekonomik ve psikolojik durumunu yansıtmada önemli rol oynamıştır. Japon YDH’lerinin göze çarpan özelliklerinden birisi kadın liderlere sahip olan birçok dini hareketi bünyesinde barındırmasıdır. Dini lider olarak inancın uygulamasında kurucu lider olarak aktif rol oynayan kadınlar topluluğun inşasında inananlar tarafından saygı gösterilen ve güvenilen kişilikler olmuştur. Bu çalışma, Japon YDH’lerinde kadın liderlerin rolünü, Tenrikyō örneği üzerinden incelemektedir. Kadın merkezli liderlik yapısı, dönemin ataerkil Japon toplum yapısına meydan okuyan bir model sunması ile dikkat çekmiştir. Ülkemizde Japon kadın dini liderlerin manevi otoriteleri, toplumsal değişime katkıları ve liderlik modellerine dair sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu yönüyle çalışma, dini liderlik ve özellikle ataerkil yapılara rağmen kadınların bu alandaki güçlü varlığı üzerine odaklanarak, akademik tartışmalara önemli bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dinler tarihi
• yeni dini hareket
• kadın lider
• Tenrikyo

Kaynakça

1. Ama, Toşimaro. Nihoncin ha naze muşūkyō nanoka? Tokyo: Çikuma Şinşo, 1996.
2. Baffelli, Erica vd. Japanese Religions on the Internet Innovation, Representation and Authority. New York: Routledge Taylor and Francis Group, 2011.
3. Bostan, Enes. Modern Bir Japon Dini Akımı: Tenrikyo. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
4. Dinler, Enbiye Mahbube. Yeni Bir Japon Dini Hareketi: Ōmoto. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
5. Hardacre, Helen. “Conflict between Shugendō and the New Religions of Bakumatsu Japan”. Japanese Journal of Religious Studies 21/2/3 (1994), 137-166.
6. Hardacre, Helen. Kurozumikyō and the New Religions of Japan. New Jersey: Princeton University Press., 1986.
7. Hitoo, Marukawa. “Religious Circumstances in the Late Tokugawa and the Early Meiji Periods”. The Theological Perspectives of Tenrikyo. 274-310. Tenri: Oyasata Research Institute, 1986.
8. Horiuçi, Midori. “Religion and Women in Contemporary Japanese Society: Has Tenrikyo Correctly Guided Women?” Religion and Morality in the Global East, 2024.

9. İnose, Yuri. “Gender and New Religions in Modern Japan”. Japanese Journal of Religious Studies Nanzan Institute for Religion and Culture 44/1 (2017), 15-35.
10. İnoue, Nobutaka. “Recent Trends in the Study of Japanese New Religions”. çev. Norman Havens. New Religions: Contemporary Papers in Japanese Religion 2. 4-24. Tokyo: Insitute for Japanese Culture and Classics, 1991.
11. İnoue, Nobutaka vd. Şinşūkyō Citen. ed. Miçihito Tsuşima. Tokyo: Kōbundō, 1990.
12. İnoue, Nobutaka vd. Şinşūkyō Citen (Şukusatsuban). ed. Miçihito Tsuşima. Tokyo: Kōbundō, 2001.
13. İnoue, Nobutaka. “Şinşūkyō Kenkyū ni totte Ninçi Kagaku-Nyūrosaiensu”. Kokugakuin Daigaku Kenkyũ Kaihatsu Suişin Kikō Nihon Bunka Kenkyũ Nenpō 5 (Eylül 2012), 21-48.
14. İnoue, Nobutaka vd. (ed.). Şinto Citen. Tokyo: Kōbundō, 1999.
15. İnoue, Nobutaka. “Şūkyō o Şūşişita Coseitaçi”. Çūgainippō (30 Eylül 2015), 13-24.
16. İşihara, Şintarō. Çimata no Kamisama. Kyoto: PHP Kenkyūşo, 2017.
17. Karaoğlu, Yetkin. Japon Yeni Dini Hareketi: Ōmoto. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Doktora Tezi, 2022.
18. Karaoğlu, Yetkin. Japon Yeni Dini Hareketleri-Tanımı, Dini-Fenomenolojik Tarihi, Ortaya Çıkış Nedenleri ve Karakteristik Özellikleri. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2023.
19. Karaoğlu, Yetkin. Ōmoto-Tanımı, Tipolojisi, Dini-Fenomenolojik Tarihi, İnanç ve İbadetleri. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2024.
20. Karataş, Hüsamettin. “Japon Halk Dini Geleneğinde Kami Kültü”. The Journal of Academic Social Science Studies 13/79 (2020), 307-319.
21. Kozava, Hiroşi. İkigami no Şisōşi-Nihon no Kindaika to Minşũ Shũkyō. Tokyo: Ivanami şoten, 2010.
22. Kozava, Hiroşi. Nakayama Miki: “Kokoro Naoşi” kara “Yo Naoşi” wo Toita İkigami Kyōso. Tokyo: Yamakava Şuppanşa, 2012.
23. Masanao, Kano. Masanao Kano Shisōshi Henshū. Japonya: Iwanami shoten, 2007.
24. Miyake, Hitoşi. Şugendo Citen. Tokyo: Tokyodo Şuppan, 1986.
25. Morrigan, Sarah Andrea Amy. “Places and Roles of Women in Modern Japanese Religion: A Case Study from Tenrikyo”. Ocean Seminary College.
26. Murakami, Şigeyoşi. Şinşūkyō- Sono Kōdō to Şisō. Tokyo: İvanami Şoten, 2007.
27. Nakamura, Hacime vd. (ed.). Bukkyō Citen. Tokyo: İvanami Şoten, 3., 2023.
28. Nakayama Zen’e. Yorokobi no Hibi. Tenri: Tenrikyō Doyuşa, 1992.
29. Neumann, Erich. The Great Mother. çev. Ralph Manheim. USA: Princeton University Press, 1983. Reader, Ian - Tanabe, George J. Practically Religious: Worldly Benefits and the Common Religion of Japan. Honolulu: University of Hawaii Press, 1998.
30. Saki Akio. Şinkōşūkyō no Keifu. Tokyo: Şiroişi Şoten, 1981.
31. Sasaki Hiromoto. Şamanizumi: Ekusutaşi- to Hyōrei no Bunka. Çūōkōron Şinşa, 1980.
32. Steffen, Franziska. “From Faith-Healing Group to New Religion: The Discursive Formulation of Tenrikyo in Meiji”. Japanese Journal of Religious Studies 50/2 (2025), 175-204.
33. Şenavcu, Halil İbrahim. “Japon Dinî Bayramlarının Genel Özellikleri ve Sosyal Hayattaki Yeri”. Mîzânü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi 2 (30 Haziran 2016), 41-56.
34. Şenavcu, Halil İbrahim. “Japon Dinleri”. Dünya Dinleri. 262-282. Milel Nihal, 2019.
35. Şenavcu, Halil İbrahim. “Japon Yeni Dini Hareketlerinde Halk Hekimliği: Sekai Kyusei Kyo Örneği”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi 13 (Aralık 2021), 195-219.
36. Şigeyoşi, Murakami. Nihon Şūkyō Citen. Tokyo: Kodanşa, 1978.
37. Şimada Hiromi. Sōşiki ha İranai. Tokyo: Gentōşa, 2010.
38. Taşkın, Rumeysa. Japon Yeni Dini Hareketlerinde Temel İnanç Esasları ve İbadetler. Rize: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
39. Tenri Daigaku Oyasato Kenkyūşo (ed.). Tenrikyō Citen. Tenri: Tenrikyo Daigaku Şuppanbu, 2018.
40. Tenrikyo Church Headquarters. Anecdotes of Oyasama-Foundress of Tenrikyo. Tenri: Tenrikyo Cihoşa, 1997.
41. Tenrikyo Church Headquarters (ed.). Ofudesaki- The Tip of the Writing Brush. Tenri: Tenrikyo Church Headquarters, 2022.
42. Tenrikyo Doyuşa. “Hawaii Şuşşin no Yōboku Giin Shūgikaişo no Cosei Kain Giçō ni Wadai wo Otte Kaigaihan”. Tenri Ciho Online. 23 Mart 2025. Erişim 03 Mayıs 2025. https://jiho.doyusha.jp/183350/
43. Tenrikyo Doyuşa (ed.). Hinagata Kikō Tenrikyō Kyōsoden Saiken. Tenri: Tenrikyo Doyuşa, 2019.
44. Tenrikyo Doyuşa (ed.). Tenrikyō Yōgo no Kiso Çişiki Hacimete Şiri-zu 9. Tenri: Tenrikyo Doyuşa, 2023.
45. Tenrikyō Kyōkai Honbu. Tenrikyō Kyōsoden. Tenri: Tenrikyō Doyuşa, 2017.
46. Terada, Yoşirō. “Şinşūkyō ni okeru Kōfukukan to sono Tsuikyūhō: Seimeişugiteki Kyūsaikan to Kyōdō Şisutemu”. Şūkyō Kenkyū 88/2 (2014), 369-396. https://doi.org/10.20716/rsjars.88.2_369
47. Vatanabe, Baiyū. “Şinkōşūkyō to Cosei Kyōso”. Şūkyō Kōron 21/4 (Mayıs 1946), 9-14.
48. Williams, Dancan Ryuken. “Religion in Early Modern Japan”. Nanzan Guide to Japanese Religions. 184-202. University of Hawaii Press, 2006.