Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Tarık Totan; Fikriye Nur Danacı; İlkay Bedir

doi:10.47770/ukmead.1298997

Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Öz

Duygu düzenleme, bireylerin riskli davranışlarda bulunmalarını, kariyer seçimlerini ve kişilerarası ilişkilerini etkilemesi nedeniyle önceki araştırmalarda incelenmiştir. Bu araştırmada ise duygu düzenleme stratejilerinin (bilişsel yeniden değerlendirme ve baskılama), karar verme stilleri (akılcı ve sezgisel karar verme) üzerindeki etkieri incelenmiştir. Araştırmaya 334 beliren yetişkin ve yetişkin birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Duygu Düzenleme Anketi, Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğiyle kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularında korelasyon analizleri bilişsel yeniden değerlendirmenin akılcı karar verme stiliyle ilişki olduğunu göstermiştir. Baskılama ise her iki karar verme stiliyle düşük düzeyde ilişkilidir. Aşamalı regresyon analizi sonuçları bilişsel yeniden değerlendirmenin akılcı karar verme stilini, baskılamanın ise sezgisel karar verme stilini yordadığı belirlenmiştir. Duygu düzenleme stratejilerinin farklı karar verme stillerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak akılcı karar vermeyi geliştirmek amacıyla bilişsel yeniden değerlendirme psikolojik danışma sürecinde ya da psikoğitim programlarında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksu, G., Reyhanlıoğlu, Ç. ve Eser, M.T. (2022). Jamovi ile veri analizi (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Aldao, A., Nolen-Hoeksema, S., & Schweizer, S. (2010). Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 30(2), 217-237.
Dane, E. ve Pratt, M. G. (2007). Exploring intuition and its role in managerial decision making. Academy of Management Review, 32(1), 33-54.
Dean Jr, J.W. ve Sharfman, M.P. (1993). Procedural rationality in the strategic decision‐making process. Journal of Management Studies, 30(4), 587-610.
Driver, M.J., Brousseau, K.E. ve Hunsaker, P.L. (1990). The dynamic decision maker. New York, NY: Harper & Row
Ellis, A. ve Ellis, D.J. (2022). Akılcı duygusal davranışçı terapi (D. Aksoy, Çev.) OkuyanUs. (Orijinal eserin basım tarihi 2011).
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statitics (5. Baskı). Londra: SAGE Publications.
Grecucci, A. ve Sanfey, A.G. (2014). Emotion regulation and decision making. İçinde J. Gross (Ed.), Handbook of Emotion Regulation (2. bas., syf. 140-153). The Guilford Press.

Gross, J.J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271-299.
Gross, J.J. (1999). Emotion regulation: Past, present, future. Cognition and Emotion, 13(5), 551-573.
Gross, J.J. (2001). Emotion regulation in adulthood: Timing is everything. Current Directions in Psychological Science, 10(6), 214–219. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00152
Gross, J.J. ve John, O.P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348–362
Gross, J.J. ve Feldman Barrett, L. (2011). Emotion generation and emotion regulation: One or two depends on your point of view. Emotion Review, 3(1), 8-16. https://doi.org/10.1177/1754073910380974
Halperin, E., Porat, R., Tamir, M., & Gross, J. J. (2013). Can emotion regulation change political attitudes in intractable conflicts? From the laboratory to the field. Psychological Science, 24(1), 106-111.
Hamilton, K., Shih, S.I. ve Mohammed, S. (2016). The development and validation of the Rational and Intuitive Decision Styles Scale. Journal of Personality Assessment, 98(5), 523–535.
Harren, V.A. (1979). A model of career decision making for college students. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 119-133.
Heilman, R. M., Criúan, L.G., Houser, D., Miclea, M. ve Miu, A.C. (2010). Emotion regulation and decision- making under risk and uncertainty. Emotion, 10(2), 257–265.
İme, Y., Kalı Soyer, M. ve Keskinoğlu, Ş.M. (2020). Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı), 5995-6013. Doi: 10.26466/opus.720827
Koole, S.L. (2009). The psychology of emotion regulation: An integrative review. Cognition & Emotion, 23(1), 4–41. https://doi.org/10.1080/02699930802619031.
Lerner, J.S., Li, Y., Valdesolo, P. ve Kassam, K.S. (2015). Emotion and decision making. Annual Review of Psychology, 66, 799–823. https://doi.org/010213-115043.
Macklem, G.L. (2008). Practitioner’s guide to emotion regulation in school-aged children. Springer Science+Bussiness Media.
Martin, L.N. ve Delgado, M. R. (2011). The influence of emotion regulation on decision-making under risk. Journal of Cognitive Neuroscience, 23(9), 2569–2581. https://doi.org/10.1162/jocn.2011.21618
McRae, K. ve Gross, J. J. (2020). Emotion regulation. Emotion, 20(1), 1–9.
Mennin, D.S. (2004). An emotion regulation treatment for generalized anxiety disorder. Clinical Psychology and Psychotherapy, 11(1), 17–29.
Mennin, D.S. (2006). Emotion regulation therapy: An integrative approach to treatment-resistant anxiety disorders. Journal of Contemporary Psychotherapy, 36, 95-105.
Nas, S. (2010). Karar verme stillerine bilimsel yaklaşımlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 2(2), 43-65.
Özbay, Y., Palancı, M., Kandemir, M. ve Çakır, O. (2012). Üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluşlarının duygusal düzenleme, mizah, sosyal öz yeterlik ve başa çıkma davranışları ile yordanması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 325-345.
Panari, C., Tonelli, M. ve Mazzetti, G. (2020). Emotion regulation and employability: the mediational role of ambition and a protean career among unemployed people. Sustainability, 12(9347), 1-13. https://doi.org/10.3390/su12229347
Prikhidko, A. ve Swank, J.M. (2018). Emotion regulation for counselors. Journal of Counseling and Development, 96(2), 206-212.
Prikhidko, A., Su, Y.W., Houseknecht, A. ve Swank, J.M. (2020). Emotion regulation for counselors‐in‐training: A grounded theory. Counselor Education and Supervision, 59(2), 96-111.
R Core Team (2021). R: A Language and environment for statistical computing (Versiyon 4.1) [Bilgisayar programı]. https://cran.r-project.org sitesinden alınmıştır.
Schwarz, N. (2000). Emotion, cognition, and decision making. Cognition and Emotion, 14(4), 433-440.
Scott, S.G. ve Bruce, R.A. (1995). Decision-Making Style: The Development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818–831.
Shappes, G. (2014). Emotion regulation choice: Theory and findings. J. Gross (Der.), Handbook of Emotion Regulation (ss. 126-139). New York, NY: The Guilford Press.
Sheppes, G., Scheibe, S., Suri, G., Radu, P., Blechert, J. ve Gross, J.J. (2014). Emotion regulation choice: A conceptual framework and supporting evidence. Journal of Experimental Psychology: General, 143(1), 163-181.
Seligman, L. ve Reichenberg, L. W. (2019). Psikolojik danışma ve psikoterapi kuramları. Sistemler, stratejiler ve beceriler (E. Yerlikaya, Çev. Ed.). Pegem Akademi. (Orijinal eserin basım tarihi 2013, 4. Baskı).
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7. Baskı). New York, NY: Pearson.
Tamir, M., Bigman, Y.E., Rhodes, E., Salerno, J. ve Schreier, J. (2015). An expectancy-value model of emotion regulation: implications for motivation, emotional experience, and decision making. Emotion, 15(1), 90–103. https://doi.org/0.1037/emo0000021
The jamovi project (2022). jamovi (Versiyon 2.3) [Bilgisayar programı]. https://www.jamovi.org sitesinden alınmıştır.
Thompson, R. A. (1994). Emotion regulation: A theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 25-52.
Totan, T. (2015). Duygu Düzenlenme Anketi Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3, 153-161.
Urquijo, I., Extremera, N. ve Solabarrieta, J. (2019). Connecting emotion regulation to career outcomes: Do proactivity and job search self-efficacy mediate this link? Psychology Research and Behavior Management, 12, 1109-1120. https://doi.org/10.2147/ PRBM.S220677
van't Wout, M., Chang, L. J., & Sanfey, A. G. (2010). The influence of emotion regulation on social interactive decision-making. Emotion, 10(6), 815–821. https://doi.org/10.1037/a0020069
Vatan, S. (2016). Bilişsel davranışçı terapilerde üçüncü kuşak yaklaşımlar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(3), 190-203.
Wilms, R., Lanwehr, R. ve Kastenmüller, A. (2020). Emotion regulation in everyday life: The role of goals and situational factors. Frontiers in Psychology, 11(877), 1-14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00877

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tarık Totan ^*
Türkiye

Fikriye Nur Danacı
Türkiye

İlkay Bedir
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

10 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.47770/ukmead.1298997

IZ

https://izlik.org/JA87XL32RS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Totan, T., Danacı, F. N., & Bedir, İ. (2023). Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 86-93. https://doi.org/10.47770/ukmead.1298997

AMA

1.Totan T, Danacı FN, Bedir İ. Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. UKMEAD. 2023;5(2):86-93. doi:10.47770/ukmead.1298997

Chicago

Totan, Tarık, Fikriye Nur Danacı, ve İlkay Bedir. 2023. “Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi”. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 (2): 86-93. https://doi.org/10.47770/ukmead.1298997.

EndNote

Totan T, Danacı FN, Bedir İ (01 Aralık 2023) Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 2 86–93.

IEEE

[1]T. Totan, F. N. Danacı, ve İ. Bedir, “Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi”, UKMEAD, c. 5, sy 2, ss. 86–93, Ara. 2023, doi: 10.47770/ukmead.1298997.

ISNAD

Totan, Tarık - Danacı, Fikriye Nur - Bedir, İlkay. “Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi”. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Aralık 2023): 86-93. https://doi.org/10.47770/ukmead.1298997.

JAMA

1.Totan T, Danacı FN, Bedir İ. Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. UKMEAD. 2023;5:86–93.

MLA

Totan, Tarık, vd. “Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi”. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2023, ss. 86-93, doi:10.47770/ukmead.1298997.

Vancouver

1.Tarık Totan, Fikriye Nur Danacı, İlkay Bedir. Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. UKMEAD. 01 Aralık 2023;5(2):86-93. doi:10.47770/ukmead.1298997

Cited By

Enneagram Kişilik Tiplerinin Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkisi

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.15869/itobiad.1655904

MASA TENİSİ SPORCULARINDA ZİHİNSEL ANTRENMAN, DUYGU DÜZENLEME VE KARAR VERME STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: ANKARA İLİ ÖRNEĞİ

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.1538907