An Investigation of 8th Grade Students’ Opinions on the High School Entrance System (LGS) and Skill-Based Questions

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 114 - 127, 31.12.2025

Devrim Murat Güzelküçük , Sevil Keziban Güneş

https://doi.org/10.47770/ukmead.1718145

Öz

This study aims to examine the views of 8th-grade students on the High School Entrance System (LGS) and skill-based questions. Designed as a case study based on qualitative research methods, the data were collected using a semi-structured interview form. The findings reveal that students attach significant importance to centralized exams, perceive them as decisive in their future planning, and experience intense anxiety during the process. Additionally, it was determined that while textbooks are sufficient in terms of content, they are inadequate in question variety and difficulty level. Skill-based questions, although measuring higher-order thinking skills, were found challenging due to their lengthy and complex structures. In line with the research findings, mixed-methods studies with broader participation, including teachers and parents, are recommended for future research. For practical implementation, suggestions include expanding psycho-education programs, aligning teaching materials with skill-based questions, enhancing teacher training, supporting students' life skills, and improving the clarity of questions.

Anahtar Kelimeler

Skill-based questions , centralized exams , student perceptions , exam anxiety

8. Sınıf Öğrencilerinin Liselere Geçiş Sistemi (LGS) ve Beceri Temelli Sorular Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, 8. sınıf öğrencilerinin Liselere Geçiş Sistemi (LGS) ve beceri temelli sorulara ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerine dayalı bir durum çalışması olarak tasarlanan çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, öğrencilerin merkezi sınavlara yüksek anlam yüklediğini, sınavları gelecek planlamalarında belirleyici gördüklerini ve sürecin yoğun kaygıya yol açtığını göstermektedir. Ayrıca, ders kitaplarının içerik açısından yeterli ancak soru çeşitliliği ve zorluk düzeyi bakımından yetersiz olduğu; beceri temelli soruların ise üst düzey düşünme becerilerini ölçmekle birlikte, uzun ve karmaşık yapıları nedeniyle zorlayıcı bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, öğretmen ve velilerin de yer aldığı daha geniş katılımlı karma desenli çalışmalar önerilmektedir. Uygulamaya yönelik olarak ise psiko-eğitim programlarının yaygınlaştırılması, ders materyallerinin beceri temelli sorularla uyumlu hâle getirilmesi, öğretmen eğitimlerinin artırılması, öğrencilerin yaşam becerilerinin desteklenmesi ve soruların anlaşılırlığının geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beceri temelli sorular , merkezî sınavlar , öğrenci görüşleri , sınav kaygısı

Kaynakça

• Akyürek, G. (2019). LGS ve TEOG sınavlarının fen bilimleri dersi öğretim programı ve yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
• Arduç, M. A., Yıldırım, N., & Evrenkaya, İ. (2024). Ölçme ve değerlendirme merkezinde çalışan fen bilimleri öğretmenlerinin LGS sınavında sorulan beceri temelli sorular hakkındaki görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 8(3), 953-970.
• Argon, T., & Soysal, A. (2012). Seviye belirleme sınavına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri. International Journal of Human Sciences [Online]. 9(2), 446-474.
• Atılgan, H. (2018). Türkiye’de kademeler arası geçiş: dünü-bugünü ve bir model önerisi. Ege Eğitim Dergisi / Ege Journal of Education, 19(1), 1-18. Doi: 10.12984/egeefd.363268
• Ayyıldız, H., & Aktas, M. C. (2022). 8. sınıf matematik ders kitaplarının ve LGS matematik sorularının PISA temsil yeterliği açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 475-489.
• Azili, E., & Tutkun, Ö. F. (2021). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre ortaöğretim merkezi sınavı (LGS)’nin üstünlükleri ve sınırlıkları. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 7(13), 123-146.
• Batur, Z., Ulutaş, M., & Beyret, T. N. (2018). LGS Türkçe sorularının PISA okuma becerileri hedefleri açısından incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 595–615.
• Benzer, A. (2019). Dil bilgisi öğretiminde öğretim programı, ders kitabı ve merkezî sınav çıkmazı. The Journal of Academic Social Science Studies, (76), 291-323.
• Berber, A., & Anılan, B. (2018). Son on yıldaki ortaöğretime geçiş sınavlarındaki fen bilimleri alan soruları ile ilgili öğretmen adaylarının görüşlerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 13(27), 203-224.
• Buyruk, H. (2014). Öğretmen performansının göstergesi olarak merkezi sınavlar ve eğitimde performans değerlendirme. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 28-42.
• Cerrahoğlu, K., & Öztürk, C. (2025). Merkezi Sınavlardan Etkilenen Öğrencilerin Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 2605-2619.
• Ceylan, G., & Orhan, A. T. (2023). Beceri temelli fen sorularına yönelik fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 84-111.
• Çakıoğlu, V., & Ergen, H. (2022). Ortaöğretime geçiş sistemine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 51-69.
• Çaylar, F. N. (2020). 8. sınıf öğrencilerinin liselere geçiş sınavına (LGS) yönelik görüşleri (Kars ili örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi, Kars.
• Çiçek, S., & Dilekçi, A. (2022). LGS Türkçe sorularının PISA okuma ölçütlerine göre değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1535-1553.
• Darling-Hammond, L., Ancess, J. & Falk, B. (1995). Authentic assessment in action. New York: Teachers College Press.
• Demirbilek, M., & Levent, A. F. (2019). Kademeler arası geçiş ve sınav sisteminde yapılan değişikliklere ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 50(50), 57-79.
• Demirbilek, M., & Levent, A. F. (2019). Kademeler arası geçiş ve sınav sisteminde yapılan değişikliklere ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 50(50), 57-79. https://doi.org/10.15285/maruaebd.586835
• Dere, İ., Dinç, E., & Koluman, S. (2014). Kademeler arası geçiş uygulamalarına yönelik görüşler ve deneyimler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 397-423.
• Dilekçi, A. (2022). Türkçe eğitiminde beceri temelli sorular. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2213-2232.
• Dilekçi, A., Karatay, H., & Koçyiğit, S. (2023). Türkçe öğretmenlerinin Liselere Geçiş Sistemi’ne ilişkin görüşleri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(2), 517-533.
• Dizman, T. H., Bozkurt, A., & Etyemez, E. (2023). Liselere Giriş Sınavı matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitapları ünite değerlendirme sorularının bilişsel düzeylerinin karşılaştırılması. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 171-190. https://doi.org/10.60107/maunef.1161229
• Doğan, S. & Oktay, Y. (2022). Liselere Geçiş Sınavı (LGS) Hazırlık Sürecinin Değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 11 (2) , 963-992 . DOI: 10.15869/itobiad.1054829
• Doğan, S., & Oktay, Y. (2022). Liselere geçiş sınavı (LGS) hazırlık sürecinin değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(2), 963-992.
• Duban, N. & Arısoy, H. (2017). 8. sınıf öğrencilerinin temel eğitimden orta öğretime geçiş (TEOG) sınavına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 67–98.
• Erden, B. (2020). Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi beceri temelli sorularına ilişkin öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 270-292.
• Gunzenhauser, M. G. (2003). High-stakes testing and the default philosophy of education. Theory into practice, 42(1), 51-58.
• Güler, H, K., & Ülger, B. (2018) PISA, TIMSS ve TEOG sınavlarının temele aldığı öğrenme kuramları, S. Çepni(ed.), PISA ve TIMSS Mantığını ve Sorularını Anlama içinde (s.111–153). Ankara: PegemA Yayıncılık.
• Gündoğdu, K., Kızıltaş, E., & Çimen, N. (2010). Seviye belirleme sınavına (SBS) ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri (Erzurum il örneği). İlköğretim online, 9(1), 316-330.
• Güngör, C. (2021). Ortaokul öğrencilerinin LGS hazırlık sürecine ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 12(23), 171-200.
• Gür, B. S., Çelik, Z., & Coşkun, İ. (2013). Türkiye'de ortaöğretimin geleceği: hiyerarşi mi, eşitlik mi? Ankara: SETA Analiz.
• Güven, İ. (2010). Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Naturel.
• Haggarty, L. & Pepin, B. (2002). An investigation of mathematics textbooks and their use in English, French and German classrooms: Who gets an opportunity to learn what. British Educational Research Journal, 28(4), 567-590.
• Hamilton, L. (2011). Case studies in educational research. London: British Educational Research Association.
• Hursh, D. (2007). Assessing No Child Left Behind and the rise of neoliberal education policies. American educational research journal, 44(3), 493-518.
• Jones, G. M., Jones, B.D., Hardin, B., Chapman, L., Yarborough, T. & Davis, M. (1999). The impact of high-stakes testing on teachers and students in North Carolina. Phi Delta Kappan, 81(3), 199-203.
• Kahraman, İ. (2014). Merkezî ortak sınav uygulamasının etkilerine ilişkin öğretmen görüşleri. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 53-73.
• Karabulut, H., Tosunbayraktar, G., & Kariper, A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli (yeni nesil) fen bilimleri sorularına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 301-320.
• Karakaya, F., Bulut, A. E., & Yılmaz, M. (2020). Fen Lisesi Öğretmenlerinin TEOG ve LGS Sistemlerine Yönelik Görüşleri. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 116–126.
• Katipoğlu, M., & Katipoğlu, S. N. (2016). Matematik öğretmenlerinin öğrenci ders kitabı hakkındaki görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(3), 156-165.
• Kızkapan, O., & Nacaroğlu, O. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerinin merkezi sınavlara (LGS) ilişkin görüşleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 701-719.
• Korkmaz, B. C., & Güney Karaman, N. (2024). Akademik başarıya giden yol: sosyal-duygusal öğrenme. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 57(3), 1295-1329. https://doi.org/10.30964/auebfd.1258547
• Korkmaz, E., Tutak, T., İlhan, A., (2020). Ortaokul matematik ders kitaplarının matematik öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (18), 118-128.
• Krippendorf, K. (1980). Content Analysis: An Introduction to its Methodology. Sage Publications.
• Krueger, R. A., & Casey, M. A. (2014). Focus groups: A practical guide for applied research. Sage Publications.
• Kuzu, Y., Kuzu, O., & Gelbal, S. (2019). TEOG ve LGS sistemlerinin öğrenci, öğretmen, veli ve öğretmen velilerin görüşleri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 112-130.
• Küçüker, E. (2017). Türkiye'de kademeler arası geçiş ve öğrenci akışının gelişimi. Journal of Faculty of Educational Sciences, 50(1), 43-97.
• Küpeli, B., & Karataş, S. (2023). Türk eğitim sistemi politikaları ve uygulamalarına ilişkin emekli eğitim yöneticilerinin görüşleri: Bir öznel yaşantı araştırması (fenomenoloji). Journal of Innovative Research in Social Studies, 6(1), 37-81.
• Lincoln, Y. ve Guba, E. (1985). Naturalistic inquiry: Establishing Trustworthiness. Beverly Hills.
• Lune, H. & Berg, B. L. (2017). Qualitative research methods for the social sciences. Boston, MA: Pearson.
• Madaus, G. F. (1988). The distortion of teaching and testing: High‐stakes testing and instruction. Peabody Journal of Education, 65(3), 29-46.
• Mazlum, M. M. (2019). Yöneticilerin ve öğretmenlerin görüşlerine göre eğitim sisteminde kısır döngü. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü.
• MEB. (2023). Ölçme değerlendirme yönetmeliği. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40317& MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• MEB. (2024a). Ortaöğretime geçiş tercih ve yerleştirme kılavuzu. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
• MEB. (2024b). Erişim adresi: https://www.meb.gov.tr/lgs-kapsamindaki-merkez-sinav-sonuclariaciklandi/haber/34178/tr? utm_source=chatgpt.com
• MEB. (2024c). 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne ilişkin iş ve işlemler 2024/54 sayılı Genelge. Erişim Adresi: https://www.meb.gov.tr/mevzuat/liste.php?ara=1
• MEB. (2025). 2025 Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında ilk yerleştirme sonuçları. Ankara.
• Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. San Francisco: Jossey-Bass.
• Miles, M.B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook. California: Sage.
• Miller, M. D., Linn, R. L., & Gronlund, N. E. (2009). Measurement and assessment in teaching. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
• Morgan, D. L. (1997). Focus groups as qualitative research (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
• Peker, B. (2025). Fen bilimleri eğitiminde beceri temelli sorular: Öğretmen, öğrenci ve veli perspektifinden bir inceleme. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray.
• Poyraz, K., & Ergün, M. (2023). Lise Giriş Sistemi Sınavları (LGS) Üzerine Bir Araştırma, International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(54), 1517-1535.
• Sarıer, Y. (2010). Ortaöğretime giriş sınavları (OKS-SBS) ve PISA sonuçları ışığında eğitimde fırsat eşitliğinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 107-129.
• Schulz, B.C. (2005). Teachers’ perspectives of how high-stakes testing influences instructional decisions and professionalism. Unpublished Doctoral Dissertation, The University of Georgia, USA.
• Schutte N.S., Malouff J.M., Bobik C., Coston T.D., Greeson C., Jedlicka C., Rhodes E., ve Wendorf G. (2001). Emotional intelligence and interpersonal relations. The Journal of Social Psychology, 141 (4), 523-536.
• Segool, N. K., Carlson, J. S., Goforth, A. N., Von Der Embse, N., & Barterian, J. A. (2013). Heightened test anxiety among young children: elementary school students’anxious responses to high‐stakes testing. Psychology in the Schools, 50(5), 489-499.
• Seligman, D. (1989). A look at student achievement from the school dimension: Demythologizing standardized tests. Southwest Educational Development Laboratory (ERIC Document Reproduction Service No. ED 317 562).
• Soyuçok, M. (2023). 8. sınıf Türkçe ders kitabı etkinlikleri ve 2023 LGS sınavı Türkçe soruları üzerine bir araştırma. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 7(2), 28-45.
• Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage Publications.
• Supovitz, J. (2009). Can high stakes testing leverage educational improvement? Prospects from the last decade of testing and accountability reform. Journal of Educational Change, 10, 211-227.
• Şad, S. N. & Şahiner, Y. K. (2016). Temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sistemine ilişkin öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri. İlköğretim Online, 15(1), 53–76.
• Şad, S. N., & Şahiner, Y. K. (2016). Temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sistemine ilişkin öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri. İlköğretim Online, 15(1). 53-76.
• Şan, S., & İlhan, N. (2022). Theoretical and conceptual framework for science course skill-based questions (next generation). Inonu University Journal of Graduate School of Education, 9(17), 1-20.
• Tansel, A., & Bircan, F. (2006). Demand for education in Turkey: A tobit analysis of private tutoring expenditures. Economics of education review, 25(3), 303-313.
• Taşkın, G., & Aksoy, G. (2018). Öğrencilerin ve öğretmenlerinin TEOG sistemi görüşleri ışığında ortaöğretime geçiş sisteminden beklentileri. International Journal of Active Learning, 3(1), 19-43.
• Taşlıyan, M., Hırlak, B., & Harbalıoğlu, M. (2015). Duygusal zekâ, iletişim becerileri ve akademik başari arasindaki ilişki: Üniversite öğrencilerine bir uygulama. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 2(3), 45-58.
• Tortop, F., Cumalı, A., Çelenli, M., & Taşpınar-şener, Z. (2022). LGS sınavındaki beceri temelli matematik sorularına yönelik öğretmen görüşleri. Erciyes Journal of Education, 6(2), 99-126.
• Ulusoy, B. (2020). 8. sınıf öğrencilerinin liselere geçiş sınavı (LGS)’na ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 186-202.
• Uzun, H. & Agaç, G. (2023). Ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara ilişkin yaklaşımlarının incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 57-78.
• Valli, L., & Buese, D. (2007). The changing roles of teachers in an era of high-stakes accountability. American educational research journal, 44(3), 519-558.
• Yalçın, E. (2019). Liseye giriş sınavı (LGS)’nın yönetici, öğretmen, öğrenci ve veliye göre incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
• Yıldırım, A., & Maltepe, S. (2025). Türkçe ders kitaplarının PISA okuma becerileri alanındaki metinler ve sorular bağlamında değerlendirilmesi. Balikesir University Journal of Social Sciences Institute, 28(53), 150-163.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, K., & Altınkurt, Y. (2011). Öğretmen adaylarının Türk eğitim sisteminin sorunlarına ilişkin görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8 (1).
• Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage Publications.
• Yorgancı, O. K., & Harmankaya, M. Ö. (2023). PISA okuma yeterlilikleri çerçevesinde LGS Türkçe soruları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(4), 951-974.