ÖĞRETMENLERİN PROAKTİF KİŞİLİK BOYUTU VE İNTİHARA YÖNELİK DAMGALAMA DÜZEYLERİ İLE İNTİHARA YÖNELİK BİLGİ DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ

Öz

Mevcut çalışmada, öğretmenlerin intihara yönelik bilgi düzeylerinin tespit edilmesi ve bilgi düzeyleri ile intihara yönelik damgalama düzeyleri ve proaktif kişilik özelliği arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 264 ortaokul ve lise öğretmeninden (%68.2 kadın, %31.8’i erkek) oluşmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Form, İntihara İlişkin Bilgi Düzeyi Ölçeği, İntihara Yönelik Damgalama Ölçeği ve Kısa Proaktif Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve Spearman korelasyon analizleri sonucunda intihar bilgi düzeyi ile proaktif kişilik özelliği arasında anlamlı ilişkiler olmadığı, ancak intihar bilgi düzeyi ile intihar damgalama düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin bilgi düzeyi ölçeğinde doğru yanıt ortalamalarının ise düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın ışığında yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• intihar
• intihar bilgi düzeyi
• damgalama
• kişilik
• öğretmen

EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN TEACHERS' PROACTIVE PERSONALITY TRAIT AND LEVELS OF SUICIDE STIGMA AND SUICIDE KNOWLEDGE LEVELS

Öz

In this study, it was aimed to determine teachers 'level of knowledge about suicide, to examine the relationships between teachers' level of knowledge and their stigmatization levels and proactive personality trait. The study group of the research consisted of 264 secondary and high school teachers (68.2% female, 31.8% male). Demographic Form, the Knowledge Level of Suicide Scale, the Stigma of Suicide Scale and the Short Proactivity Scale were used as data collection tools in the study. As a result of Kruskal Wallis, Mann Whitney and Spearman correlation analysis, it was found that there was no significant relationship between suicide knowledge level and proactive personality trait, but there were significant relationships between suicide knowledge and suicide stigmatization levels. Average correct answers in the teachers' knowledge level scale were found to be low. The findings of the research were interpreted in the light of the relevant literature and suggestions were presented.

Anahtar Kelimeler

• suicide
• suicide knowledge levels
• stigma
• personality
• teacher

Kaynakça

1. Acar, H., Acar, K., Yamanoğlu, A., Erdem, M., & Topal, F. E. (2020). Acil Servise Başvuran İntihar Olgularının Klinik ve Sosyodemografik Özelliklerinin İncelenmesi. Abant Tıp Dergisi, 9(1), 28-34.
2. Agnew, R. (1998). The approval of suicide: A social‐psychological model. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 28(2), 205-225.
3. Akın Bayramlık, H, Uluğ, F. (2019). Öğretmenlerin Kişilik Özellikleri ile Damgalama Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 6 (1), 4-17. https://dergipark.org.tr/en/pub/cybd/issue/44881/496001
4. Akın, A., Abacı, R., Kaya, M., & Arıcı, N. (2011). Kısaltılmış Proaktif Kişilik Ölçeği’nin (KPÖ) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Presented at the ICES11 International Conference on Educational Sciences, June, 22-25, Famagusta, Cyprus.
5. Aktepe, E., Kandil, S., Göker, Z., Sarp, K., Topbaş, M., & Özkorumak, E. (2006). İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerde sosyodemografik ve psikiyatrik özelliklerin değerlendirilmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 5(6).
6. Aldalaykeh, M., Dalky, H., Shahrour, G., & Rababa, M. (2020). Psychometric properties of two Arabic Suicide Scales: stigma and literacy. Heliyon, 6(4), e03877.
7. Appleby, W. (2016). Teacher perceptions of youth suicide: knowledge and opinions of suicide and perceived self-efficacy in the identification of students at risk for suicide (Doctoral dissertation).
8. Ash, P. (2007). Suicidal behavior in children and adolescents. Psychiatric Annals, 37(10), 675.

9. Atay, İ. M., & Kerimoğlu, E. (2003). Ergenlerde intihar davranışı. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 10(3), 128-136.
10. Baldessarini, R. J., & Hennen, J. (2004). Genetics of suicide: an overview. Harvard review of psychiatry, 12(1), 1-13.
11. Bateman, T. S., & Crant, J. M. (1993). The proactive component of organizational behavior: A measure and correlates. Journal of organizational behavior, 14(2), 103-118.
12. Batterham, P. J., Calear, A. L., & Christensen, H. (2013). The Stigma of Suicide Scale. Psychometric Properties and Correlates of the Stigma of Suicide. Crisis, 34(1), 13-21.
13. Batterham, P. J., Han, J., Calear, A. L., Anderson, J., & Christensen, H. (2019). Suicide stigma and suicide literacy in a clinical sample. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 49(4), 1136-1147.
14. Bayraktar, S. (2015). İntihar kavramının çocuklar ve ergenler açısından ele alınması. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 5(1), 139-159.
15. Beautrais, A. L., John Horwood, L., & Fergusson, D. M. (2004). Knowledge and attitudes about suicide in 25-year-olds. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 38(4), 260-265.
16. Beck, A. T., Steer, R. A., Kovacs, M., & Garrison, B. (1985). Hopelessness and eventual suicide: A 10-year prospective study of patients hospitalized with suicide ideation. American Journal of Psychiatry, 142, 559–563.
17. Birliği, A. P. (2013). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı. E Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği, 158.
18. Boz, E. (2020). Yüzüncü Yıl Üniversitesinde Çalışan Hemşirelerin İntihar Ve İntihar Eden Bireye Karşı Tutumları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kars: Kafkas Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
19. Bridge, J. A., Goldstein, T. R., & Brent, D. A. (2006). Adolescent suicide and suicidal behavior. Journal of child psychology and psychiatry, 47(3‐4), 372-394.
20. Bulut, E., Küçüker, H., & Bulut, N. (2012). İntiharın kısa tarihçesinden sebep ve yöntemlerine genel bir bakış. Cumhuriyet Medical Journal, 34(1), 128-137.
21. Burger, J. M. (2006). Kişilik: Psikoloji biliminin insan doğasına dair söyledikleri (1. Baskı). Çev. Ed. Erguvan-Sarıoğlu, ĠD) Ġstanbul: Kaknüs Yayınları.
22. Bursztein, C., & Apter, A. (2009). Adolescent suicide. Current opinion in psychiatry, 22(1), 1-6.
23. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (21. Baskı). Ankara. Pegem Akademi.
24. Calear, A. L., Batterham, P. J., & Christensen, H. (2014). Predictors of help-seeking for suicidal ideation in the community: risks and opportunities for public suicide prevention campaigns. Psychiatry research, 219(3), 525-530.
25. Chagnon, F., Houle, J., Marcoux, I., & Renaud, J. (2007). Control-group study of an intervention training program for youth suicide prevention. Suicide and Life-Threatening Behavior, 37(2), 135-144.
26. Chan, W. I., Batterham, P., Christensen, H., & Galletly, C. (2014). Suicide literacy, suicide stigma and help-seeking intentions in Australian medical students. Australasian Psychiatry, 22(2), 132-139.
27. Claes, R., Beheydt, C., & Lemmens, B. (2005). Unidimensionality of abbreviated proactive personality scales across cultures. Applied Psychology, 54(4), 476-489. Corrigan, P. (2004). How stigma interferes with mental health care. American psychologist, 59(7), 614.
28. Crawford, S., & Caltabiano, N. J. (2009). The School Professionals' Role in Identification of Youth at Risk of Suicide. Australian Journal of Teacher Education, 34(2), 28-39.
29. Çelik, F. G. H., & Hocaoğlu, Ç. (2017). Kasıtlı Kendine Zarar Verme Davranışı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(2), 209-226.
30. Çiftçi, H., Kaya, F., Bostancı, N. (2020). Kars İlinde İntihar ve İntihar Girişimlerinin Üç Yıllık Değerlendirilmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, Volume: 12 Number: Supplement 1 (Research Issue) , 255-267. DOI: 10.18863/pgy.790912
31. Çini, P. E. (2014). Yönetici ve çalışanların proaktif kişilik özellikleri ve ilişkisel bağımlı benlik düzeylerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
32. Demir, E., Saatçioğlu, Ö., & İmrol, F. (2016). Uluslararası dergilerde yayımlanan eğitim araştırmalarının normallik varsayımları açısından incelenmesi. Current Research in Education, 2(3), 130-148.
33. Doğan, M., Öztürk, S., Esen, F., Demirci, E., & Öztürk, M. A. (2018). İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerin değerlendirilmesi. Bozok Tıp Dergisi, 8(3), 30-34. Durkheim, E. İntihar, Ç. (2017). (4.baskı). Özer Ozankaya. (Çev.) Cem Yayınevi, İstanbul.
34. Eggert, L. L., Thompson, E. A., Herting, J. R., & Nicholas, L. J. (1995). Reducing suicide potential among high‐risk youth: Tests of a school‐based prevention program. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 25(2), 276-296.
35. Ergene, T , Özer, A , Gençtanırım-kurt, D , Arıcı-şahin, F , Demirtaş-zorbaz, S , Kızıldağ, S , Acar, T , Hoard, P . (2019). The Risk Behaviors of High School Students and Causes Thereof: A Qualitative Study . Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 34 (1) , 197-217 . DOI: 10.16986/HUJE.2018037862
36. Eskin, M. (1995). Adolescents' attitudes toward suicide, and a suicidal peer: A comparison between Swedish and Turkish high school students. Scandinavian journal of psychology, 36(2), 201-207.
37. Eskin, M. (2003). A cross‐cultural investigation of the communication of suicidal intent in Swedish and Turkish adolescents. Scandinavian journal of psychology, 44(1), 1-6.
38. Eskin, M., Ertekin, K., Dereboy, C., & Demirkiran, F. (2007). Risk factors for and protective factors against adolescent suicidal behavior in Turkey. Crisis, 28(3), 131-139.
39. Eskin, M. (2012). İntihar, Açıklama, Değerlendirme, Tedavi, Önleme. Ankara: Boylam Psikiyatri Enstitüsü Hekimler Yayın Birliği.
40. Eskin, M., Ertekin, K., Dereboy, C., & Demirkiran, F. (2007). Risk factors for and protective factors against adolescent suicidal behavior in Turkey. Crisis, 28(3), 131-139.
41. Eskin, M., Kujan, O., Voracek, M., Shaheen, A., Carta, M. G., Sun, J. M., ... & Tsuno, K. (2016). Cross‐national comparisons of attitudes towards suicide and suicidal persons in university students from 12 countries. Scandinavian journal of psychology, 57(6), 554-563.
42. Foley, D. L., Goldston, D. B., Costello, E. J., & Angold, A. (2006). Proximal psychiatric risk factors for suicidality in youth: the Great Smoky Mountains Study. Archives of general psychiatry, 63(9), 1017-1024.
43. Freedenthal, S., & Breslin, L. (2010). High school teachers' experiences with suicidal students: A descriptive study. Journal of Loss and Trauma, 15(2), 83-92.
44. Fuller Jr, B., & Marler, L. E. (2009). Change driven by nature: A meta-analytic review of the proactive personality literature. Journal of vocational behavior, 75(3), 329-345.
45. Gholamrezaei, A., Rezapour-Nasrabad, R., Ghalenoei, M., & Nasiri, M. (2019). Correlation between suicide literacy and stigmatizing attitude of nurses toward patients with suicide attempts. Revista Latinoamericana de Hipertension, 14(3), 351-355.
46. Goffman, E. (1997). Selections from stigma. The disability studies reader, 203, 215.
47. Goren, S., Gurkan, F., Tirasci, Y., & Ozen, S. (2003). Suicide in children and adolescents at a province in Turkey. The American journal of forensic medicine and pathology, 24(2), 214-217.
48. Göçeoğlu, Ü. Ü., Balcı, Y., Erbaş, M., Demir, E. S., & Kadı, G. (2019). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp Polikliniğinde Rapor Düzenlenen Genç Olguların Değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi, 6(3), 129-134.
49. Griffiths, K. M., Christensen, H., & Jorm, A. F. (2008). Predictors of depression stigma. BMC psychiatry, 8(1), 1-12.
50. Han, J., Batterham, P. J., Calear, A. L., Wu, Y., Shou, Y., & Van Spijker, B. A. (2017). Translation and validation of the Chinese versions of the suicidal ideation attributes scale, stigma of suicide scale, and literacy of suicide scale. Death studies, 41(3), 173-179.
51. Joiner Jr, T. E., Brown, J. S., & Wingate, L. R. (2005). The psychology and neurobiology of suicidal behavior. Annu. Rev. Psychol., 56, 287-314.
52. Jonas, K. (1992). Modelling and suicide: a test of the Werther effect. British Journal of Social Psychology, 31(4), 295-306.
53. Jones, J. D. B. (1998). A qualitative analysis of preservice and inservice teachers' preparedness to help children cope with stress, manage crisis, avoid suicide, and foster resilience. Indiana University of Pennsylvania.
54. Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B., & Pollitt, P. (1997). “Mental health literacy”: a survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical journal of Australia, 166(4), 182-186.
55. Karakaya, D. (2019). Çocuk ve ergen ile iletişim. Üstün B, Demir S, Editörler. Hemşirelikte İletişim. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2019.
56. Karasu, H. (2013). Ergenlerde özerkliğin yordayıcısı olarak bağlanma stilleri ve proaktif kişilik yapılarının incelenmesi (Master's thesis, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
57. Karthick, S., & Barwa, S. (2017). A review on theoretical models of suicide. International Journal of Advances in Scientific Research, 3, 101-109.
58. Kırcı, G., Özer, E., Aydoğdu, H.İ., Askay, M. (2017). TÜİK verilerine göre türkiye’de meydana gelen adolesan intiharlarının değerlendirilmesi. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 9 (5) , 42-47. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ktah/issue/47184/593056
59. Kölves, K., Tran, U. S., & Voracek, M. (2007). Knowledge about suicide and local suicide prevalence: Comparison of Estonia and Austria. Perceptual and motor skills, 105(1), 3-7.
60. Kroning, M., & Kroning, K. (2016). Teen depression and suicide: A silent crisis. Journal of Christian nursing, 33(2), 78-86.
61. Leane, W., & Shute, R. (1998). Youth suicide: The knowledge and attitudes of Australian teachers and clergy. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 28(2), 165-173.
62. Ludwig, J., Dreier, M., Liebherz, S., Härter, M., & von dem Knesebeck, O. (2021). Suicide literacy and suicide stigma–results of a population survey from Germany. Journal of mental health, 1-7.
63. MacDonald, M. G. (2004). Teachers' knowledge of facts and myths about suicide. Psychological reports, 95(2), 651-656.
64. Madjar, N., Walsh, S. D., & Harel-Fisch, Y. (2018). Suicidal ideation and behaviors within the school context: perceived teacher, peer and parental support. Psychiatry research, 269, 185-190.
65. Money, T. T., & Batterham, P. J. (2019). Sociocultural factors associated with attitudes toward suicide in Australia. Death studies.
66. Nock, M. K., Green, J. G., Hwang, I., McLaughlin, K. A., Sampson, N. A., Zaslavsky, A. M., & Kessler, R. C. (2013). Prevalence, correlates, and treatment of lifetime suicidal behavior among adolescents: results from the National Comorbidity Survey Replication Adolescent Supplement. JAMA psychiatry, 70(3), 300-310.
67. Ocakoğlu, B. K., İpek, Z. & Oğuz, M. (2020).Batman İlinde 2013-2018 Yılları Arasında Gerçekleşen İntihar ve İntihar Girişimlerinin Sosyodemografik ve İntihar Davranışı Özelliklerinin Geriye Dönük Olarak Değerlendirilmesi. Kriz Dergisi, 28(2), 57-70.
68. O'Carroll, P. W., Berman, A. L., Maris, R. W., Moscicki, E. K., Tanney, B. L., & Silverman, M. M. (1996). Beyond the Tower of Babel: a nomenclature for suicidology. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 26(3), 237-252.
69. Ogbodo, J. N. (2019). Cultural Differences and Role of the Media in Suicide: A Cross-Continental Literature Review.Journal of Communication 5(1):28-39.
70. Öden Akman, A. (2019). İlaç Alımı ile Özkıyım Girişiminde Bulunan Ergen Yaş Grubunun Değerlendirilmesi . Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi , 13 (1) , 7-12 . DOI: 10.12956/tjpd.2018.379
71. Öncü, B. (2008). İntihar davranışına yönelik tutumlar. Türkiye klinikleri Psikiyatri-Özel Konular. 1(3):23-7. Önder, M., & Karakaya, D. (2020). İntihar Girişiminde Bulunan Ergenlerin Ebeveynlerinin Öğrenim Gereksinimleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 7(1), 67-72.
72. Özkale, M., & Özkale, Y. (2020). Çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen zehirlenme olgularının demografik, epidemiyolojik ve klinik özellikleri. Cukurova Medical Journal, 45(3), 1191-1201.
73. Özmen, S, Erdem, R. (2018). Damgalamanın kavramsal çerçevesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23 (1) , 185-208. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/sduiibfd/issue/52998/702901
74. Öztürk A & Akın S. (2016). The Turkish Version Of Literacy Of Suicide Scale (Loss): Validity And Reliability On A Sample Of Turkish University Students. UHHPD 2016;7:20–42.
75. Öztürk, A., & Akın, S. (2018). Evaluation of knowledge level about suicide and stigmatizing attitudes in university students toward people who commit suicide. Journal of Psychiatric Nursing, 9(2), 96-104.
76. Öztürk, A. (2016). Üniversite öğrencilerinin intihara ilişkin bilgi düzeylerinin ve intihar eden kişilere yönelik damgalama tutumlarının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. İstanbul: İstanbul Bilim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
77. Quick, K. N. (2018). Factors Influencing Teacher and Adminstrators' Knowledge and Attitudes about Adolescent Depression, Suicide, and Prevention.
78. Rado, S. (1951). Psychodynamics of depression from the etiologic point of view. Psychosomatic Medicine, 13, 51–55. https://doi.org/10.1097/00006842-195101000-00005
79. Rudd, M. D. (2000). The suicidal mode: a cognitive‐behavioral model of suicidality. Suicide and Life‐Threatening Behavior, 30(1), 18-33.
80. Santrock, J. W. (2016). Yaşam boyu gelişim: Gelişim psikolojisi (13. Basım)(G. Yüksel, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
81. Sayil, I., Berksun, O. E., Palabiyikoğlu, R., Oral, A., Haran, S., Güney, S., Binici, S., Geçim, S., Yücat, T., Beder, A., Özayar, H., Büyükçelik, D., & Özgüven, H. D. (1998). Attempted suicides in Ankara in 1995. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 19(1), 47–48. https://doi.org/10.1027/0227-5910.19.1.47
82. Schepp, K. G., & Bıocca, L. (1991) Adolescent suicide: views of adolescents, parents, and school personnel. Archives of Psychiatric Nursing, 5, 57-63.
83. Scoullar, K.M & Smith, D.I. (2002). Prevention of youth suicide: How well informed are the potential gatekeepers of adolescents in distress? Suicide and Life-Threatening Behavior, 32 (1), 67 – 79.
84. Seibert, S. E., Crant, J. M., & Kraimer, M. L. (1999). Proactive personality and career success. Journal of applied psychology, 84(3), 416.
85. Sheftall, A. H., Mathias, C. W., Furr, R. M., & Dougherty, D. M. (2013). Adolescent attachment security, family functioning, and suicide attempts. Attachment & human development, 15(4), 368-383.
86. Siyez, D. M. (2006). Ergenlik döneminde intihar girişimleri: bir gözden geçirme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 413-420.
87. Sümer, N. (2014). Antik ve İlkel Toplumlarda İntihar Olgusu. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 83-116.
88. Stewart, S. M., Eaddy, M., Horton, S. E., Hughes, J., & Kennard, B. (2017). The validity of the interpersonal theory of suicide in adolescence: A review. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 46(3), 437-449.
89. Şenses Dinç, G, Çöp, E, Göker, Z, Şahin, M, Bilgili, D, Hekim, Ö, Dibek Mısırlıoğlu, E, Kurt, F, Üneri, Ö. (2020). Ergenlerde intihar davranışı ile anneye bağlanma özellikleri arasındaki ilişki. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi,14 (1), 16-21. DOI: 10.12956/tchd.654301
90. Tatlı, Z., Sahın, E. K., , Şan, İ., Şahin, S., & Bekgöz, B. Ankara ilinde gerçekleşen intihar girişimi vakalarının değerlendirilmesi. Kriz Dergisi, 28(1), 33-44.
91. Tran, A. (2002) High school teachers' level of knowledge about teenage suicide. Unpublished master's thesis, California State University., Long Beach.
92. Troister, T., & Holden, R. R. (2010). Comparing psychache, depression, and hopelessness in their associations with suicidality: A test of Shneidman’s theory of suicide. Personality and Individual Differences, 49(7), 689-693.
93. Türkiye İstatistik Kurumu. (2019). www.tuik.gov.tr\https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 01.05.2021.
94. Ulusoy, D., Demir, N. Ö., & Baran, A. G. (2005). Ergenlik döneminde intihar algısı: Lise son sınıf gençliği örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 22(1).
95. Weinstein, E., Kleiman, E. M., Franz, P. J., Joyce, V. W., Nash, C. C., Buonopane, R. J., & Nock, M. K. (2021). Positive and negative uses of social media among adolescents hospitalized for suicidal behavior. Journal of Adolescence, 87, 63-73.
96. World Health Organization (WHO) (2019). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/suicide Erişim Tarihi: 23.04.2021
97. World Health Organization (WHO) (2020). https://www.who.int/data/gho/data/themes/mental-health Erişim Tarihi: 20.04.2021
98. World Health Organization (WHO), (2021). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-mental-health#:~:text=An%20estimated%2062%20000%20adolescents,adolescents%20living%20in%20those%20countries. 13.04.2021
99. Yeğenoğlu, İ. (2015). İntihar'ın Anlamı, İntihar ve İntihara Yönelik Tutumlar. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitüsü.
100. Yıldız, T. (2018). İntihar Girişimiyle Gelen Hastaların Yakınlarının İntihara Yönelik Tutumların İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
101. Yücel, A. S., Koçak, C., & Cula, S. (2010). An analysis on proactive-reactive personality profiles in student-teacher relationship through the metaphorical thinking approach. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 6(2), 129-137.
102. Yüksel, E. (2016). İntihar nedeniyle Düzce üniversitesi Tıp fakültesi hastanesi çocuk kliniği ve başvuran adolesanlarda intihara yönelten etmenlerin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Düzce: Düzce Üniversitesi, Tıp Fakültesi.