AİLE İŞLETMELERİ KURUCULARININ VE AİLE DEĞERLERİNİN AİLE İŞLETMELERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TRABZON ÖRNEĞİ
Öz
Bu çalışmanın amacı, aile işletmesi kurucularının hangi kişisel özelliklerinin ve hangi aile değerlerinin aile işletmelerinin sürdürülebilirliği üzerinde etkili olduğunun ortaya koyulmasıdır. Çalışmada nitel araş-tırma yöntemlerinden biri olan derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’na kayıtlı, en az 3. kuşağa geçmiş 10 aile işletmesi oluşturmaktadır. Bu işletmeler ile yarı yapılandırılmış sorular kullanılarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda Trabzon’daki aile işletmesi kurucularının ortak özellikleri ve benimsenen ortak değerler belir-lenmiştir. Çevre tarafından sevilmek sayılmak, güvenilirlik, dürüstlük, ileri görüşlülük, girişimcilik, mü-cadeleci olmak, toplumsal duyarlılık ve toprağa bağlılık ortak kişisel özellikleri oluştururken; aile değer-leri olarak ataerkil aile yapısı ve adalet öne çıkmış; güven, yenilikçilik, problem çözme yeteneği, iş odak-lılık ve müşteri odaklılık gibi özelliklerde ortak iş değerleri olarak saptanmıştır. Hem kişisel özelliklerin, hem de aile-iş değerlerinin Trabzon’daki aile işletmelerinin sürdürülebilirliği üzerinde etkili olduğu gö-rülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALACAKLIOĞLU, Haluk (2009), Kurumsal Yönetim ve Aile Şirketleri. İs-tanbul: Kaizen Yayınları.
- ALAYOĞLU, Nihat (2003), Aile İşletmelerinde Yönetim ve Kurumsallaşma, İstanbul: MÜSİAD Yayınları.
- ALTUNIŞIK Remzi, COSKUN, Recai, BAYRAKTAROĞLU Serkan, YIL-DIRIM Engin (2010), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Geliştirilmiş 6. Baskı, Sakarya: Sakarya Kitabevi.
- ARICIOĞLU, Atilla M., YILDIZ, Arif ve PAKSOY, Turan (2008), “Aile İş-letmelerinde Sürekliliğin Ölçülmesi ve Devrin Değerlendirilmesine Yönelik Konya ve İstanbul’daki Aile İşletmeleri Üzerine Yapılan Bir Araştırma”, 3. Aile İşletmeleri Kongresi, Kongre Kitabı, İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, 277-288.
- ARKSEY, Hilary ve KNIGHT, Peter T. (1999), “Interviewing for Social Scientists, Sage Publications, Thousand Oaks, New York.
- ARONOFF, Craig E. (2004), “Self-Perpetuation Family Organization Built on Values: Necessary Condition for Long-Term Family Business Survival”, Family Business Review, 17(1), 55-59.
- ARONOFF, Craig E. ve Ward, John L. (2000). Family Business Values: How to Assure a Legacy of Continuity and Success, Family Business Leadership Series, New York: Palgrave Macmillan.
- ARONOFF, Craig E. ve Ward, John L. (2011). Family Business Governance, Family Business Publication, New York: Palgrave Macmillan,
- ASTRACHAN, Joseph H., Klein, Sabine B. ve Smyrnios, Kosmas X. (2002), “The F-Pec Scale of Family Influence: A Proposal for Solving the Family Business Definition Problem”, Family Business Review, 15(1), 45-58.
- ATHANASSIOU, Nicholas, CRITTENDEN, William F., KELLY, Louise M. ve MARQUEZ, Pedro (2002), “Founder Centrality Effects on the Mexican Family Firm’s Top Management Group: Firm Culture, Strategic Vision and Goals, and Firm Performance”, Journal of World Business, 37(2), 139-150.