MÜZE DENEYİMİ BOYUTLARI: İSTANBUL OYUNCAK MÜZESİ ÖRNEĞİ
Öz
Bu çalışmanın amacı yaygın olarak kullanılan tüketici deneyimi ölçeklerinden yararlanılarak müze deneyimlerini açıklamaya yönelik yeni bir ölçek ortaya koymaktır. Müze deneyimlerini oluşturan faktörlerin neler olduğu sorusuna cevap aranmaktadır. Literatürde son yıllarda tüketici deneyimi üzerine gerçekleştirilen çalışmaların yoğunlaştığı görülmekle beraber müze deneyimlerini açıklamaya yönelik yeterli bir çalışma bulunmamaktadır. Literatürdeki bu boşluğu doldurmak ve müze deneyimlerini daha net bir şekilde açıklamak adına bu araştırmada müze çalışmalarında kullanılmaya elverişli bir deneyim ölçeğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu sebeple tüketici deneyimi literatürü üzerinde yoğun bir tarama faaliyeti ve İstanbul Oyuncak Müzesi’nde çeşitli gözlemler ve anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Akabinde, toplanan veriler ışığında müze deneyimi boyutlarını özetlemek üzere bir takım faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, ortaya çıkan ölçek Pine ve Gilmore’un (1998) deneyim boyutları modelinde yer alan öğrenme, eğlence, gerçeklikten kaçış boyutları ile akışa kapılma ve nostalji olmak üzere beş boyuttan oluşmaktadır. Ek olarak, bu boyutların ziyaretçi memnuniyeti üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen etki analizinde eğlence, nostalji ve akışa kapılma boyutlarının memnuniyet üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu görülürken öğrenme ve kaçış faktörlerinin anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Müze Deneyimi,Tüketici Deneyimi,Deneyim Boyutları,Memnuniyet,Nostalji,Müşteri Deneyimi
Kaynakça
- Aaker, D. A. (1991). Managing brand equity: capitalizing on the value of a brand name. New York: Free Press.
- Binkhorst, E. and Dekker, T.D. (2009). Agenda for co-creation tourism experience research. Jour-nal of Hospitality Marketing & Management, 18(2-3), 311-327.
- Brakus, J.J., Schmitt, B.H., and Zarantonello, L. (2009). Brand experience: what is it? how is it measured? does it affect loyalty?. Journal of Marketing, 73 (May), 52-68.
- Cameron, C. A. and Gatewood, J. B. (2000). Excursions into the un-remembered past: what people want from visits to historical sites. The Public Historian, 22(3), 107-127.
- Cameron, C.A. and Gatewood, J. B. (2003). Seeking numinous experiences in the unremembered past. Ethnology, 42(1), 55-71.
- Chahal, H. and Dutta, K. (2014). Measurement and impact of customer experience in banking sector. Decision, 42(1), 57-70.
- Chang, S. and Lin R. (2015). Building a total customer experience model: applications for the tra-vel experiences in Taiwan’s creative life industry. Journal of Travel and Tourism Marketing. 32(4), 438-453.
- Chauhan, V. and Manhas, D. (2014). Dimensional analysis of customer experience in civil aviation sector. Journal of Services Research, 14(1), 75.
- Clatworthy, S. (2012). Bridging the gap between brand strategy and customer experience. Man-aging Service Quality, 22(2), 108-127.
- Csikszentmihalyi, M. (1997). Finding Flow. New York: Basic.