TÜRKİYE’DE GÖÇ EDENLERİN DOĞURGANLIK DAVRANIŞINDA BOZUCU ETKİ, SEÇİCİLİK VE ADAPTASYON HİPOTEZLERİNİN REKABETİ: BİR SAYMA VERİ MODELİ1

Günümüzde, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek nüfus artış oranları sosyal ve ekonomik açıdan çok önemli bir problem teşkil etmektedir. Yüksek bir nüfus artış oranına ve bölgeler-iller arası yüksek doğurganlık farklılıklarına sahip bir ülke olan Türkiye’de doğurganlık davranışını etkileyen faktörleri ele alan ve bu konuda etkin politikalar geliştirilmesine zemin hazırlayan çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye’de illerin nüfus artış hızlarına bakıldığında, genel olarak bir artışın yaşandığı görülmektedir. Bu artışın, illerin aldığı göçlerden mi yoksa bireylerin doğurganlıklarında meydana gelen artışlardan mı yaşandığı ve bunlarla birlikte göç edenlerin doğurganlık davranışlarının hangi yönde geliştiğinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü’nün 2013 yılı Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması ham verileri kullanılarak Robust Poisson regresyon modeli ile Türkiye’de seçicilik, adaptasyon ve bozucu etki olan göçmen doğurganlık hipotezleri çerçevesinde evli kadınların doğurganlık davranışını etkileyen faktörleri ele almaktır. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre, Türkiye’de adaptasyon ve bozucu etki hipotezlerinin geçerli olduğu ve seçicilik hipotezinin ise geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Today, high population growth rates in underdeveloped and developing countries constitute a very important social and economic problem. Studies are needed addressing the factors that affect fertility behavior and lay the groundwork for the development of effective policies in this regard, in Turkey having a high population growth rate and high interregional differences in fertility. Looking at the rate of population growth of the province in Turkey, it is seen that there is an increase in general. It is important to determine whether this increase is due to the immigration of the province or the increases that occur in the fertility of the individuals, and in which direction the fertility behaviors of migrating person. The aim of this study is to investigate the factors affecting fertility behavior of married women under the framework of migratory fertility hypothesis with selectivity, adaptation and disruptive effect in Turkey with the Robust Poisson regression model using Hacettepe University Population Studies Institute's 2013 Turkey Demographic and Health Survey raw data. According to the findings obtained this study, it is concluded that the adaptation and disruptive hypotheses is valid in Turkey and the selectivity hypothesis is not valid.