HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE DOĞRUSAL OLMAYAN DİNAMİKLER: TÜRKİYE'DEN KANITLAR
Öz
Bu çalışmada Borsa İstanbul ana sektör endeksleri getirilerindeki doğrusal olmayan dinamiklerin varlığı doğrusal olmama ve kaos testleri yardımıyla araştırılmaktadır. Bu amaçla 1997-2016 dönemleri arasında Borsa İstanbul Hizmet Endeksi, Borsa İstanbul Mali Endeksi, Borsa İstanbul Sinai Endeksi ve Borsa İstanbul Teknoloji Endeksi günlük kapanış fiyat getirilerinden oluşan veri seti kullanılmıştır. Öncelikle, BDS (1996) testi kullanılarak endeks getirilerindeki doğrusal olmama test edilmiş ve doğrusal olmayan yapının varlığına yönelik kanıt elde edilmiştir. Daha sonra, endekslerin fraktal yapıya sahip olduğu dönüştürülmüş genişlik analizi ile tespit edilmiştir. Son olarak, korelasyon boyutu analizi kullanılarak günlük getirilerin başlangıç durumlarına hassas bağlılık özelliği gösterdikleri görülmüştür. Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde Borsa İstanbul ana sektör endeksleri günlük getirilerinin kaotik dinamikler tarafından karakterize edildiği ve etkin piyasa hipotezinin geçerli olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmadaki tüm ampirik bulgular getiri serileri için kısa dönemde öngörü yapılabileceğini, ancak uzun dönemli öngörü yapmanın zor olduğu sonucuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpar, O. ve Eren, Ö. (2016). IMKB100 Endeks Değişim Değerlerinde Lyapunov Üsteli Metoduyla Kaosun İncelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 30(8), 151-174.
- Aygören, H. (2008). İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının Fractal Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 125-134.
- Basu, S. (1977). Investment Performance of Common Stocks in Relation to Their Price Earnings Ratios: A Test of The Efficient Market Hypothesis. The Journal of Finance, 32(3), 663-682.
- Birgili, E., Üçay, K. ve Esen, Ö. (2015). BIST 100 (XU100) Endeksinde Doğrusal Dışı Yapılar. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 10(2), 143-167.
- Borges, M.R. (2010). Efficient Market Hypothesis in European Stock Markets. The European Journal of Finance, 16(7), 711-726.
- Brock, W. A., Dechert, W.D., Scheinkman, J. ve LeBaron, B. (1996). A Test For Independence Based On Correlation Dimension. Econometric Reviews, 15(3), 197-235.
- Brockett, P.L., Hinich, M.J. ve Patterson, D. (1988). Bispectral Based Tests for the Detection of Gaussianity and Linearity in Time Series. Journal of American Statistical Association, 83(403), 657-664.
- Çinko, M. (2006). İstanbul Menkul Kıymetler Borsası 100 Endeksinin Doğrusallık Testi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 3, 23-31.
- Diaz, J.F.T. (2013). Evidence of Noisy Chaotic Dynamics in the Returns of Four Dow Jones Stock Indices. Annual Review of Chaos Theory, Bifurcations and Dynamical Systems, 4, 1-15.
- Diks, C. (1999). Nonlinear Time Series Analysis Methods and Applications (1. Edition). London: World Scientific.