EFFICIENCY ANALYSIS BASED ON THE CORRELATION BETWEEN NATIONAL INCOME AND SOCIO-ECONOMIC DEVELOPMENT LEVEL IN OECD COUNTRIES
Öz
Bu çalışmada OECD üyesi ülkelerin ulusal gelirlerini sosyoekonomik
gelişmişlik çıktıları açısından ne derece etkin kullandıkları ölçülmekte ve
karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada etkinlik ölçümü için parametrik
olmayan bir matematiksel programlama yöntemi olan Veri Zarflama Analizi (VZA)
kullanılmıştır. VZA birden fazla girdi ve çıktının değerlendirme yapmayı
zorlaştırdığı durumlarda, karar verme birimlerinin göreli performanslarını
ölçmeyi hedeflemekte ve bir doğrusal programlama modeli olarak ifade
edilmektedir. VZA’nın girdiye ve çıktıya yönelik olmak üzere iki farklı türü
mevcuttur. Bu çalışmada tek girdi olarak kişi başına ulusal gelir değişkeni
kullanıldığı için çıktıya yönelik VZA modeli tercih edilmiştir. Çıktı olarak;
doğumda beklenen yaşam süresi, bebek hayatta kalma oranı, üniversite mezun
oranı, istihdam oranı, internet kullanım oranı, politikadaki kadın temsiliyet
oranı ve kişi başına düşen elektrik tüketimi değişkenleri alınmıştır. Yapılan analizler
sonucunda OECD ülkelerinin kişi başına ulusal gelirlerine göre göre
sosyo-ekonomik etkinlikleri belirlenmiş ve etkin çıkmayan ülkeler için hedef
değerler belirlenmiştir. Ülkelerin bireysel değerlendirmelerine ilaveten ulusal
gelir açısından birbirine yakın olan ülkeler belli etkinlik grupları altında
toplanmışlardır. Son olarak Türkiye ile diğer OECD ülkeleri arasındaki
benzerlikler ve farklılıklar ortaya koyulmuştur.Yapılan
analizler sonucunda OECD ülkelerinin kişi başına ulusal gelirlerine göre göre
sosyo-ekonomik etkinlikleri belirlenmiş ve etkin çıkmayan ülkeler için hedef
değerler belirlenmiştir. Ülkelerin bireysel değerlendirmelerine ilaveten ulusal
gelir açısından birbirine yakın olan ülkeler belli etkinlik grupları altında
toplanmışlardır. Son olarak Türkiye ile diğer OECD ülkeleri arasındaki
benzerlikler ve farklılıklar ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Charnes, A., Cooper, W. and Rhodes, E. (1978), Measuring the efficiency of decision making units, European Journal of Operations Research, 2, 429-444.
- Kalkınma Bakanlığı, (2013), İllerin ve bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması (Sege-2011), Bölgesel Gelişme Ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara.
- Charnes, A., Cooper W.W. and Shanling, L. (1989), Using data envelopment analysis to evaluate efficiency in the economic performance of Chinese cities, Socio-Econonic Planning Science, 23(6), 325-344.