DÖVİZ KURUNU BELİRLEYEN EKONOMİK FAKTÖRLER: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL SINIR TESTİ UYGULAMASI
Öz
Türkiye
ekonomisi gibi gelişmekte olan ekonomilerde döviz kuru birçok makroekonomik
faktörü etkilemektedir. Buna karşın döviz kurunu da etkileyen birçok ekonomik
faktör bulunmaktadır. Son dönemlerde yaşanan döviz kurlarındaki dalgalanmalar,
döviz kurunu etkileyen faktörlerin önemini artırmıştır. Bu çalışmada Türkiye
ekonomisinde döviz kurunu belirleyen etmenler araştırılmıştır. Çalışmada 2003M01-2018M06
dönemini kapsayan aylık verilerle ARDL sınır testi uygulanmıştır. Çalışmanın
ilgili literatüre katkısı iki yönlüdür. Birincisi, güncel verilerle analiz
yapılmıştır. İkincisi, daha önce yapılmış çalışmalardan farklı olarak analize,
Merkez Bankası döviz rezervleri değişkeni dahil edilmiştir. Çalışma sonucunda,
döviz kuru ile seçilen makroekonomik değişkenler arasında uzun dönemli bir
ilişki olduğu tespit edilmiştir. Uzun dönemde BİST, cari açık, dış ticaret açığı,
M2, Merkez Bankası döviz rezervi ve TÜFE değişkenleri döviz kuruna pozitif etki
yaparken, faiz değişkeni negatif etki yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdalla, I. S. A. ve Murinde, V. (1997). Exchange Rate and Stock Price Interactions in Emerging Financial Markets: Evidence on India, Korea, Pakistan and the Philippines. Applied Financial Economics, 7, 25-35.
- Aktaş, C. (2010). Türkiye’de Reel Döviz Kuru ile İhracat ve İthalat Arasındaki İlişkinin VAR Tekniğiyle Analizi. Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (11), 123-140.
- Alper, F. Ö. ve Alper, A. E. (2017). Karbondioksit Emisyonu, Ekonomik Büyüme, Enerji Tüketimi İlişkisi: Türkiye İçin Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Sosyoekonomi, 25 (33), 145-156.
- Arize, A. C., Osang, T. ve Slottje, D. J. (2000). Exchange-Rate Volatility and Foreign Trade: Evidence From Thirteen LDC's. Journal of Business & Economic Statistics, 18 (1), 10-17.
- Arltova, M. ve Fedorova, D. (2016). Selection of Unit Root Test on The Basis of Length of The Time Series and Value of AT (1) Parameter. Statistika, 96 (3), 47-64.
- Başar, S. ve Temurlenk, M. S. (2007). Çevreye Uyarlanmış Kuznets Eğrisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21 (1), 1-12.
- Brown, R. L., Durbin, J. ve Evans, J. M. (1975), Techniques for Testing the Constancy of Regression Relationships Over Time. Journal of the Royal Statistical Society, Series B (Methodological), 149-192.
- Cheung, Y. W. ve Sengupta, R. (2013). Impact of Exchange Rate Movements on Exports: An Analysis of Indian Non-Financial Sector Firms. Journal of International Money and Finance, 39, 231-245.
- Çavuşoğlu, A. T. (1997). Sticky-Price Monetary Model of Exchange Rate: A Cointegration Analysis. ERC Working Papers 1997 Series, 1-18.
- Dornbusch, R. (1976). Expectations and Exchange Rate Dynamics. Journal of Political Economy, 84 (6), 1161-1176.