TEKNOLOJİ MAĞAZALARININ ISO 25010 KALİTE MODELİNE DAYALI WEBSİTESİ KALİTE DEĞERLENDİRMESİNİN ÇOK KRİTERLİ ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Öz
Son yıllarda kullanım oranı artan ve hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen internet siteleri, işletmelerin bilgi, ürün ve hizmetlerini sunduğu bir mecradır. Bu mecrada sürdürülebilirliğini sağlamak ve rakiplerinden bir adım öne geçmek isteyen işletmelerin, internet sitesi kalitelerine önem vermeleri gerekmektedir. Bu bakış açısıyla, internet sitelerinin kalitesinin değerlendirilmesi hem akademik çevrelerde hem de özel sektörde üzerinde önemle durulan bir konu haline gelmiştir. Bununla birlikte, literatürde internet sitesi kalitesi değerlendirilmesi üzerine birçok çalışma olmasına rağmen teknoloji mağazalarının internet sitelerinin kalitesinin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışma ile literatüdeki belirtilen eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, farklı kalite modelleri arasından, hem genel bir model olması hem de güvenilir bir kuruluş tarafından oluşturulmuş olması nedeniyle ISO 25010 kalite modeli çerçevesinde, uygulama alanına özgü çok kriterli yeni bir kalite modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen kalite modeli Türkiye’de faaliyet gösteren altı alternatif teknoloji mağazasının internet sitesi kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmıştır. Bu doğrultuda, hem kriterlerin önem derecelerinin belirlenmesinde hem de alternatiflerin değerlendirilmesinde modelin yapısı gereği çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yönteminin bulanık versiyonu kullanılmıştır. Ayrıca kriter ağırlıklarındaki olası değişimlerin internet sitelerinin sıralamasına etkilerini araştırmak amacıyla duyarlılık analizi yapılmıştır. Bu çalışma teorik açıdan araştırmacılara internet sitesi kalite değerlendirme probleminde yeni bir kalite değerlendirme modeli sunması, pratik açıdan teknoloji mağazalarına kullanıcılarına daha kaliteli hizmet sunabilmeleri için internet sitelerini tasarlamalarında yol gösterici olması bakımından yazına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Websitesi kalitesi,ISO 25010 kalite modeli,teknoloji mağazaları,ÇKKV,bulanık AHP
Kaynakça
- Adali, E. A.ve Isik, A. T. (2017). Ranking Web Design Firms with the ORESTE Method/Web Tasarim Firmalarinin Oreste Yöntemi ile Siralanmasi. Ege Akademik Bakis, 17(2), 243.
- Agrawal, A., Shah, P. ve Wadhwa, V. (2007). EGOSQ-Users’ Assessment of E-Governance Online-Services: A Quality Measurement Instrumentation. In International Conference on E-governance, December, Hydrabad, India.
- Al-Safadi, L. A. ve Garcia, R. A. (2012). ISO9126 Based Quality Model for Evaluating B2C e-Commerce Applications, A Saudi Market Perspective. IJCIT, 3(2).
- Apostolou, G.ve Economides, A. A. (2008). Airlines Websites Evaluation around the World. The Open Knowlege Society. A Computer Science and Information Systems Manifesto, 611-617.
- Ataloglou, M. P. ve Economides, A. A. (2009). Evaluating European Ministries' Websites. International Journal of Public Information Systems, 5(3).
- Aydın, A. O., Kutay, F., Gökçen, H. ve Güngör, A. (2006). ISO/IEC 9126 Standardında Anadilin Kullanımı. Journal of Yasar University, 1(3), 221-237.
- Behkamal, B., Kahani, M. ve Akbari, M. K. (2009). Customizing ISO 9126 Quality Model for Evaluation of B2B Applications. Information and Software Technology, 51(3), 599-609.
- Berry, L. L. ve Parasuraman, A. (1991). Marketing Services – Competing through Quality. New York: The Free Press.
- Biscoglio, I., Fusani, M., Lami, G. ve Trentanni, G. (2007). Establishing a Quality-Model Based Evaluation Process for Websites. In Proceedings of the 7th International Conference on Web Engineering, ICWE’07, 344-351.
- Brajnik, G. (2001). Towards Valid Quality Models for Websites. 7th Conference on Human Factors and the Web. Madison, Wisconsin.