TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İŞSİZLİĞİN BELİRLEYİCİSİ OLAN TEMEL MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLERİN TESPİTİNE İLİŞKİN BİR UYGULAMA
Öz
İşsizlik sorunu ekonomik ve toplumsal boyutları nedeniyle özel önem taşıyan bir sorundur. Türkiye ekonomisi için de kronik bir ekonomik problem haline gelmiş olması ve sürekli işsizlikle mücadeleye ilişkin özel önlemler alınıyor olması, işsizlik sorunun Türkiye ekonomisi için önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de ekonomisinde işsizliğin makroekonomik belirleyicileri 2005.1-2018.11 dönemi için analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada işsiz sayısının belirleyicileri ARDL modeli yanında DOLS, FMOLS ve Eşik regresyon modelleri de kullanılarak analiz edilmiştir. ARDL modeli bulgularına göre sanayi üretiminin işsiz sayısını beklentilere uygun olarak negatif, TÜFE ve faiz oranının ise pozitif etkilediği bulunmuştur. Reel efektif döviz kurunun ise işsiz sayısını pozitif etkilediği ancak katsayının istatistiksel olarak anlamsız çıktığı bulunmuştur. Alternatif modeller olan FMOLS ve DOLS ve Eşik Regresyon modellerine de ARDL modeli ile benzer sonuçlar vermiştir.
Anahtar Kelimeler
İşsizlik,Makroekonomik değişkenler,ARDL,FMOLS,DOLS
Destekleyen Kurum
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
Proje Numarası
BAP-19-1009-005 numaralı proje
Teşekkür
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından BAP-19-1009-005 numaralı proje ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Abugamea Gaber (2018). Determinants of Unemployment: Empirical Evidence from Palestine, Munich Personal RePEc Archive(MPRA), MPRA Paper No. 89424, https://mpra.ub.uni-muenchen.de/89424/Akcan, A.T. ve Ener M. (2018). Makroekonomik Değişkenlerin İşsizlik İle İlişkisi: Türkiye Örneği, Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(31), 263-285.Arango, L.E. & Flórez, L.A. (2018). Determinants of Structural Unemployment in Colombia: A Search Approach, Empirical Economics, 1-34. Arestis, P., Baddeley M. ve Sawyer M. (2007). The Relationship Between Capital Stock, Unemployment And Wages In Nine EMU Countries, Bulletin of Economic Research, 59(2), 0307-3378.Baccaro, L., Rei, D. (2005). Institutional Determinants of Unemployment in OECD Countries: A Time Series Cross-Section Analysis (1960-98), International Institute for Labour Studies. https://unige.ch/sciences-societe/socio/files/4014/0533/ 6061/d25.pdf, 12/11/2015Bassanini, A. Ve Duval R. (2006). The Determinants Of Unemployment Across Oecd Countries: Reassessing The Role Of Policies And İnstitutions, OECD Economic Studies, 2006/1, https://doi.org/10.1787/eco_studies-v2006-art2-en.Bilgin, M. (2004). Döviz Kuru İşsizlik İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir İnceleme. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2),80-94.Chletsos Michael and Stelios Roupakias (2012). Immigration, Unemployment and Growth: Empirical Evidence from Greece, Munich Personal RePEc Archive(MPRA), MPRA Paper No. 39927, https://mpra.ub.uni-muenchen.de/39927/Cuestas, J.C. ve Gil-Alana L.A. (2018). Oil Price Shocks And Unemployment in Central and Eastern Europe, Economic Systems, 42(1), 164-173.Doğrul, H. Günsel ve Ugur Soytas (2010). Relationship Between Oil Prices, Interest Rate, And Unemployment: Evidence From An Emerging Market, Energy Economics, 32, 1523–1528.Ertuğrul, H. M. ve Soytaş, U. (2013). Sanayi Üretim Endeksinin Durağanlık Özellikleri, İktisat, İşletme ve Finans, 328(28), 51-66.Estevao, M. ve Tsounta E. (2011). Has The Great Recession Raised Us Structural Unemployment?, IMF Working Paper, 11/105, 2011.Gil-Alana, L. A. (2006). UK Unemployment Dynamics: a Fractionally Cointegrated Approach, Economia Internazionale / International Economics, Camera di Commercio di Genova, 59, 33-50.Göktaş, A. ve İşçi, Ö. (2010). Türkiye’de İşsizlik Oranının Temel Bileşenli Regresyon Analizi İle Belirlenmesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(20), 279-294.Grabner C, Heimberger P, Kapeller J. ve Schütz B (2017). Is Europe disintegrating? Macroeconomic Divergence, Structural Polarization, Trade, And Fragility, WİİW Working Paper No. 136.Gur, B. (2015). An Analysis of Unemployment Determinants in BRIC Countries, International Journal of Business and Social Science, 6(1), 192-198. Günaydın D.ve Çetin M.(2015). Genç İşsizliğin Temel Makroekonomik Belirleyicileri: Ampirik Bir Analiz, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 17-34.Gürel G.G. ve Günal A.(2016). Avrupa Birliği Beşinci Genişleme Sürecinde İşsizlik Oranlarının Belirleyicileri: Mekânsal Ekonometri Analizi, Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(2),237-252.Heimberger P. (2019). The Impact of Labour Market Institutions and Capital Accumulation on Unemployment: Evidence for the OECD, 1985-2013, The Vienna Institute for International Economic Studies, Working Paper: 164. ILO (2019a). Quick Guide On Interpreting The Unemployment Rate, International Labour Office – Geneva: Switzerland, ISBN : 978-92-2-133323-4 (web pdf).ILO (2019b). World Employment and Social Outlook: Trends 2019, International Labour Office – Geneva: Switzerland, ISBN 978-92-2-132953-4 (web pdf).Jump, R.C. ve Stockhammer E. (2018). New Evidence On Unemployment Hysteresis in the EU, http://www.euroframe.org/files/user_upload/euroframe/docs/2018/Conference/Session%204/EUROF18_ Jump_Stockhammer.pdfKatircioglu, S.T., Sertoglu, K., Candemir, M. ve Mercan, M., (2015). Oil Price Movements And Macroeconomic Performance: Evidence From Twenty-Six OECD Countries, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 44, 257–270.Lippman, S. A. ve J. McCall (1976). The Economics Of Job Search: A Survey. Economic Inquiry, 14(2),155-189.Mangır F. ve Ertuğrul H.M. (2012). Sermaye Hareketliliği, Tasarruf Ve Yatırım İlişkisi Türkiye Örneği, İktisat İşletme ve Finans, 27(317), 61–87.Maqbool M.S., Mahmood T., Sattar A. ve Bhalli M.N. (2013). Determinants of Unemployment Empirical Evidences from Pakistan, Pakistan Economic and Social Review, 51(2), 191-207.Marjanovic, G., Maksimovic, L., Stanisic, N., (2015). Hysteresis and the NAIRU: The Case Of Countries İn Transition, Prague Economic Papers, 24, 1–13.Mortensen, D. T. (1970). Job Search, The Duration Of Unemployment, And The Phillips Curve. The American Economic Review, 60(5, 847-862. Ng, S., ve Perron P. (2001). Length Selection and the Construction of Unit Root Tests with Good Size and Power, Econometrica, 69(6), 1519-1554.Nickell S., Nunziata, L. (2005). Unemployment in the OECD Since the 1960s. What Do We Know?”. The Economic Journal, 115 (500), 1-27. Okun, A.M. (1962). Potential GNP: its Measurement And Significance. Proceedings of the Business and Economics Statistics Section of the American Statistical Association, 98–104.Orlandi F. (2012). Structural Unemployment And its Determinants in The EU Countries, European Economy, Economic Papers 455, European Commission Directorate-General for Economic and Financial Affairs Publications, Brussels-Belgium.Otoiu, A. ve Titan E.(2012). Main Drivers of Structural Unemployment in Times of Relative Prosperity, Procedia- Social and Behavioral Sciences, 62, 109-113.Pesaran, M.H., Shin, Y. ve Smith, R.J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships, Journal of Applied Econometrics, 16(3):289-326.Phillips, A.W. (1958). The Relation Between Unemployment and the Rate of Change of Money Wage Rates in the United Kingdom, 1861-1957, Economica, 25(2), 283-299.Schubert S.F. ve Turnovsky S.J. (2018). Growth and Unemployment: Short-run and Long-Run Tradeoffs, Journal of Economic Dynamics & Control, 91, 172–189.Soylu, Ö. B., Çakmak, I., & Okur, F. (2018). Economic Growth And Unemployment İssue: Panel Data Analysis in Eastern European Countries, Journal of International Studies, 11(1), 93-107. Stockhammer, E.(2000). Explaining European Unemployment: Testing the NAIRU Theory and a Keynesian Approach, Vienna University of Economics & B.A. Department of Economics Working Paper Series, Working Paper No. 681, Wien, Austria.Şahbudak, E. ve Şahin D. (2016). Türkiye'de İşsizliğin Belirleyicileri Üzerine Ampirik Bir Analiz, Kesit Akademi Dergisi, 3, 85-96.Şahin, D. (2016). Determinants Of Unemployment: Empirical Analysis For China, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(22):50-58. Tarı R. ve Bakkal, H. (2017). Türkiye’de İşsizliğin Belirleyicileri, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 1-18.Tunali, H. (2010). The Analysis of Unemployment in Turkey: Some Empirical Evidence Using Co-integration Test, European Journal of Social Sciences, 18(1): 18-38. TÜİK (2019). İşgücü İstatistikleri, Türkiye İstatistik Kurumu. Uluc A., Bouvet F. ve Hofler R. (2014). An Alternative Measure Of Structural Unemployment, Economic Modelling, 38, 592–603.Ümit Ö. ve Bulut E. (2013). Türkiye’de İşsizliği Etkileyen Faktörlerin Kısmi En Küçük Kareler Regresyon Yöntemi İle Analizi: 2005-2010 Dönemi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37,131-142.Xuen C.L., Bee C.Y., Hsıen R.L.L., Tan W.Y. ve Twe K.Y.(2017). Macroeconomic Factors Affecting Unemployment Rate In China, Research Project Faculty Of Busıness And Finance Department Of Finance Universiti Tunku Abdul Rahman, Malaysia.Zivot, E. ve Andrews, K. (1992). Further Evidence On The Great Crash, The Oil Price Shock, and The Unit Root Hypothesis, Journal of Business and Economic Statistics, 10(3), 251–270.