Yıl 2020, Cilt , Sayı 26, Sayfalar 79 - 96 2020-01-13

MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

AYSUN KAHRAMAN [1] , ESRA GÜVEN [2]



Yüksek hızlı internet teknolojilerinin ortaya çıkması ve akıllı telefon kullanımının artması reklam endüstrisini etkilemiş, mobil reklamlar medya kanalları arasında yerini almıştır.  Mobil reklam kampanyalarına yönelik yatırımlar arttıkça bu alanda araştırma yapma ihtiyacı da artmaktadır. Akıllı telefon ve mobil teknolojilere olan ilgilerinin yüksek olması nedeniyle özellikle genç tüketicilerin aynı ilgiyi mobil reklamlara gösterip göstermediği merak konusudur. Bu noktadan hareketle bu çalışmada üniversite öğrencilerinin mobil reklamlara yönelik tutumları ve mobil reklamları benimseme davranışları incelenmiştir. Mobil reklamları benimsemeyi etkileyeceği düşünülen değişkenlerden yola çıkarak bir model oluşturulmuştur. 360 üniversite öğrencisinden anket yöntemiyle toplanan veriler SPSS 23.0 ve LISREL 9.30 programlarında analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre akıllı telefonlar en çok müzik dinlemek, sosyal ağları takip etmek ve video izlemek amacıyla kullanılmaktadır. Mobil reklamlara yönelik tutum olumsuzdur. Mobil reklamların benimsenmesinde reklamların eğlenceli bulunmasının ve reklamlardan hoşlanmanın doğrudan etkisi vardır. Mobil reklamları eğlenceli bulmak, mobil reklamların faydalı olduğunu düşünmek mobil reklamlardan hoşlanmayı olumlu yönde etkilerken, mobil reklamlardan rahatsızlık duymak hoşlanmayı olumsuz yönde etkilemektedir.


Mobil reklam, akıllı telefon, tutum, hoşlanma, benimseme
  • Aaker, D.A. ve Bruzzone, D.E. (1985). Causes of irritation in advertising. Journal of Marketing, (49), 47-57.Aaker, D.A. ve Stayman, D.M. (1990). Measuring audience perception of commercials and relating them to ad impact. Journal of Advertising Research, 30:7-18.Ahmadi, M., Masrour, G. A., ve Khaksar, M. (2013). The study of peoples’ attitude and response toward receiving SMS advertising. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 5(6): 242-247.Alagöz, S. Başaran ve Ceylan, E. (2018). The Effect of Consumers' Attitudes Toward the Mobile Advertising on Impulse Buying Behavior. 4th Global Business Research Congress (GBRC - 2018), 7:101-108.Al-Gahtani, S. S. ve King, M. (1999). Attitudes, satisfaction and usage: factors contributing to each in the acceptance of information technology, Behaviour & Information Technology, 18 (4): 277-297.Armağan, E. ve Gider, A. (2014). Mobil Pazarlama ve Üniversite Öğrencilerinin Mobil Pazarlama Algısı: Nazilli'deki Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 17(5):27-44.Avcılar, M. Y., Demirgüneş, B. K., ve Yenilmez, G. (2018). Mobil Uygulama Reklam Türlerinin Reklama Yönelik Tutum ve Reklam Kabulüne Etkisi. Business and Economics Research Journal, 9(4): 923-943.Bagozzi, R.P. ve Burnkrant, R.E. (1985). Attitude organization and the attitude – behavior relationship: a reply to Dillon and Kumar. Journal of Personality and Social Psychology, 29:1-16.Barwise, P. ve Strong, C. (2002). Permission‐based mobile advertising. Journal of interactive Marketing, 16(1):14-24.Barutçu, S. ve Göl, M. Öztürk (2009). Mobil Reklamlar ve Mobil Reklam Araçlarına Yönelik Tutumlar. KMU İ.İ.B.F. Dergisi, 11(17): 24-41.Bauer, H.H., Barnes, S.J., Reichardt, T. ve Neumann, M.M. (2005). Driving consumer acceptanceof mobile marketing: a theoretical framework and empirical study. Journal of Electronic Commerce Research, 6(3):181-191.Boz, M. ve Karakaş, E. (2014). Türkiye’de Tüketicilerin Mobil Reklama Yönelik Tutumları. Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 5(10):1-20.Bruner, G. C. ve Kumar, A. (2007). Gadget lovers. Journal of The Academy of Marketing Science, 35(3):329-339.Ceyhun, E. (2015). Mobil Cihazların Ara Yüz Özelliklerinin Mobil Reklamın Etkinliğine Olan Etkisi (Yayımlanmamaış Yüksek Lisans Tezi), Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Cheng, J.M., Blankson, C., Wang, E.S. ve Chen, L.S., (2009). Consumer attitudes and interactive digital advertising. International Journal of Advertising, 28(3), 501-525. Chowdhury, H. K., Parvin, N., Weitenberner, C. ve Becker, M. (2006). Consumer attitude toward mobile advertising in an emerging market: An empirical study. International Journal of Mobile Marketing, 1(2):33–41.Çakır, F., Çakır, M. ve Çiftçi, T. E. (2010). Tüketicilerin SMS Reklam Mesajlarına Yönelik Tutum ve Davranışları. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1): 27-35.Çelik, H. E. ve Yılmaz, V. (2013). LISREL 9.1 ile Yapısal Eşitlik Modellemesi, Temel Kavramlar, Uygulama, Programlama, Ankara:Anı Yayıncılık.Davis, F. D., Bagozzi, R. P. ve Warshaw, P. R. (1989). User acceptance of computer technology: A comparison of two theoretical models. Management Science, 35(8):982–1003.Demirgüneş, B. Külter ve Avcılar, M. Y. (2017). Tüketicilerin Mobil Reklamları Kabullenmeleri Üzerinde Reklam İçeriği, Reklamda Algılanan Değer ve Akış Deneyiminin Etkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72(4): 1219 – 1248.Dickinger, A., Haghirian, P., Murphy, J. ve Scharl, A. (2004). An investigation and conceptual model of SMS marketing. 37th Hawaii International Conference on System Sciences, 5-8 January, Big Island.Doğaner, M. ve Kuyucular, Y. (2017). Mobil Reklam Faaliyetlerinin Tüketici Algısı Üzerine Etkileri: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3):236-255.Ducoffe, R.H. (1996). Advertising value and advertising on the Web. Journal of Advertising Research, 36(5):21-35. Eagly, A. H., Mladinic, A. ve Otto, S. (1994). Cognitive and affective bases of attitudes toward social groups and social policies. Journal of Experimental Social Psychology, 30(2):113-137.Eldridge, M. ve Ginter, R. (2001): Studying text messaging in teenagers, HCI 2001 Workshop on Mobile Communication.Eriş, A. B. ve Kımıloğlu, H. (2012). Tüketicilerin Çeşitli Mobil Pazarlama Faaliyetlerine Yaklaşımı. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 10: 41-58. Fishbein, M. A. and Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention and behavior: an introduction to theory and reseach, Reading, MA:Addison-Wesley.Friedrich, R., Grone, F., Holbling, K. ve Peterson, M. (2009). The March of Mobile Marketing: New Chances for Consumer Companies, New Opportunities for Mobile Operators. Journal of Advertising Research, 49(1): 54-61.Friman J. (2010). Consumer attitudes toward mobile advertising (Master Thesis). AALTO University School of Economics, Department of Marketing and Management https://aaltodoc.aalto.fi/bitstream/handle/123456789/469/hse_ethesis_12337.pdf? sequence=1Haefner, J. E., Deli-Gray, Z. ve Rosenbloom, A. (2011). The Importance of Brand Liking and Brand Trust in Consumer Decision Making: Insights from Bulgarian and Hungarian Consumers During the Global Economic Crisis, Managing Global Transitions, 9(3): 249-273.Haghirian, P. ve Madlberger, M. (2005). Consumer Attitude toward Advertising via Mobile Devices- An Empirical Investigation among Australian Users, 13th European Conference on Information Systems, Regensburg, Germany.Haider, I. (2014). Prioritization of Factors Affecting Consumer attitude towards Mobile Advertisement: A Study of Pakistani Youth. Journal of Science and Research, 3(5): 751-758.Hootsuite and We are Social (2019). Digital in 2018 Report, https://wearesocial.com/global-digital-report-2019.https://www.investopedia.com/terms/m/mobile-marketing.asp (Erişim: 27.02.20019)Hu, L.T. ve Bentler, P.M. (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1):1-55.Hu, P.J., Chau, P.Y.K., Lui Sheng, O.R. ve Yan Tam, K. (1999). Examining the technology acceptance model using physicians’ acceptance of telemedicine technology. Journal of Management Information Systems, 16: 91-112.Huq, S. M.; Alam, S.; Nekmahmud, M.; Aktar, M. S. ve Alam, S. M. (2015). Customer’s attitude towards mobile advertising in Bangladesh. International Journal of Business and Economics Research, 4(6): 281-292.İslamoğlu, A. H. ve Altunışık, R. (2017). Tüketici Davranışları (5. Baskı), İstanbul: Beta Yayıncılık.Jahangir, N. ve Begum, N. (2008). The role of perceived usefulness, perceived ease of use, security and privacy, and customer attitude to engender customer adaptation in the context of electronic banking. African Journal of Business Management, 2(2):32-40.Koç, E. (2016). Tüketici Davranışı ve Pazarlama Stratejileri – Golbal ve Yerel Yaklaşım (7. Baskı), Ankara: Seçkin Yayıncılık. Le, T. D., ve Nguyen, B. T. H. (2014). Attitudes toward mobile advertising: A study of mobile web display and mobile app display advertising. Asian Academy of Management Journal, 19(2):87-104.Leppaniemi, M. ve Karjaluoto, H. (2005). Factors influencing consumers’ willingness to accept mobile advertising: a conceptual model. International Journal of Mobile Communications, 3 (3): 197-213.Leppaniemi Matti, Sinisalo, J. ve Karjaluoto, H. A (2006). Review of Mobil Marketing Research. International Journal of Mobile Marketing, 1 (1):30-40.Lo, J. T. L.; Lee, S. C. L.; Loo, P. L.; Sellvam, S. ve Sandran, T. (2014). Consumer attitude towards mobile advertising in Malaysia (Doctoral Dissertation), UTAR.Merisavo, M., Kajalo, S., Karjaluoto, H., Virtanen, V., Salmenkivi, S., Raulas, M. ve Leppäniemi, M. (2007). An Empirical Study of the Drivers of Consumer Acceptance of Mobile Advertising. Journal of Interactive Advertising, 7(2), 41-50.Mishra S. ve Gupta R. (2012). Framework of mobile marketing communications in consumer markets, International Journal of Management & Business Studies, 2(3):111-114. Nadim J., ve Noorjahan B. (2008). The role of perceived usefulness, perceived ease of use, security and privacy, and customer attitude to engender customer adaptation in the context of electronic banking. African Journal of Business Management, l:32-40.Nysveen, H., Pedersen, P. E., ve Thorbjørnsen, H. (2005). Intention to use mobile services: antecedents and cross service comparisons. Journal of the Academy of Marketing Science, 33(3), 330-347.Parreno, M. J.; Sanz-Blas, S.; Ruiz-Mafe´ C. ve Alda´s-Manzano, J. (2013). Key factors of teenagers’ mobile advertising acceptance. Industrial Management & Data Systems 113(5): 732-749Pavlou, P.A. ve Stewart, D.W. (2000). Measuring the effects and effectiveness of interactive advertising: A research agenda. Journal of Interactive Advertising 1(1), http://www.jiad.org/article6.Pearson, C. ve Hussain, Z. (2016). Smartphone addiction and associated psychological factors. Addicta: The Turkish Journal of Addictions, 3(2):193‒207.Ponnan, R. ve Bin Abdullah, A. (2017). Technology acceptance theory and its modeling of advertising: Traditional advertising or mobile advertising, British Journal of Applied Science & Technology, 20(3): 1-16.Punyatoya, P. ve Durgesh, P. (2011). Attitude towards mobile advertising: A study of Indian consumers. International Conference on Management, Economics and Social Sciences (ICMESS'2011) Bangkok December.Pura, M. (2005). Linking Perceived Value and Loyalty in Location-based Mobile Services. Managing Service Quality, 15 (6), 509-538.Rabiei, M.; Ganji, A. ve Shamsi, M. (2012). Mobile advertising acceptance model: evaluation of key effective factors in Iran. Middle-East Journal of Scientific Research, 11(6): 740-747.Rajendran, A.; Shenoy, S. S.; Rao, G. P. ve Shetty, K. (2017). Understanding the Customer’s Attitude Towards Acceptance and Usage of Online Banking Services Using Utaut Model. International Journal of Economic Research, 14 (14): 465-478.Salem, M. S.; Althuwaini, S. ve Habib, S. (2018). Mobile advertising and its impact on message acceptance and purchase Intention, Journal of Business and Retail Management Research, 12(3):92-103.Scharl, A., Dickinger, A. ve Murphy, J. (2005). Diffusion and success factors of mobile marketing. Electronic Commerce Research and Applications, 4(2):159-173.Sekaran, U. (2003). Research Methods for Business: A Skill Building Approach, USA: John Wiley & Sons, Inc.Sinkovics, R. R., Pezderka, N. ve Haghirian, P. (2012). Determinants of consumer perceptions toward mobile advertising—a comparison between Japan and Austria. Journal of Interactive Marketing, 26(1): 21-32.Tsang, M.M., Ho, S.C. ve Liang, T.P. (2004). Consumer attitudes toward mobile advertising: an empirical study. International Journal of Electronic Commerce, 8(3): 65-78.Usta, R., (2009). Üniversite Öğrencilerinin Mobil Reklamcılığa Karşı Tutumları. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(2):294-309.Ünal, S., Erci, A. ve Keser, E. (2011). Attitudes towards Mobile Advertising – A Research to Determine the Differences between the Attitudes of Youth and Adults. 7th International Strategic Management Conference, Procedia Social and Behavioral Sciences, 361–377.Venkatesh V. (2000). Determinants of perceived ease of use: integrating control, intrinsic motivation, and emotion into the technology acceptance model. Information Systems Research, 11:342-365.Wang, C., Zhang, P., Choi, R. ve D'Eredita, M. (2002). Understanding consumers attitude toward advertising. AMCIS 2002 Proceedings, 158.Watson, C., McCarthy, J. and Rowley, J. (2013). Consumer attitudes towards mobile marketing in the smart phone era. International Journal of Information Management, 33(5):840-849.Wong, Mandy M.T. ve Tang, Esther P.Y. (2008). Consumers’ Attitudes Towards Mobile Advertising: The Role of Permission. Review of Business Research, 8(3):181-187.Xu, D. J., Liao, S. S. ve Li, Q. (2008). Combining empirical experimentation and modeling techniques: a design research approach for personalized mobile advertising applications. Decision Support Systems, 44 (3): 710-724.Yüce, A., Deniz, A. ve Gödekmerdan, L. (2012). Tüketicilerin Mobil Pazarlama Faaliyetlerini Benimsemesi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1): 181-198.Zhang, J. ve Mao, E. (2008). Understanding the acceptance of mobile SMS advertising among young Chinese consumers. Psychology and Marketing, 25(8):787-805.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm MAKALELER
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4210-3924
Yazar: AYSUN KAHRAMAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SALİHLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: ESRA GÜVEN
Kurum: MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ GÖRDES MESLEK YÜKSEKOKULU
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 13 Ocak 2020

Bibtex @araştırma makalesi { ulikidince573628, journal = {Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi}, issn = {1307-9832}, eissn = {1307-9859}, address = {}, publisher = {Kenan ÇELİK}, year = {2020}, volume = {}, pages = {79 - 96}, doi = {10.18092/ulikidince.573628}, title = {MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA}, key = {cite}, author = {KAHRAMAN, AYSUN and GÜVEN, ESRA} }
APA KAHRAMAN, A , GÜVEN, E . (2020). MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi , (26) , 79-96 . DOI: 10.18092/ulikidince.573628
MLA KAHRAMAN, A , GÜVEN, E . "MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (2020 ): 79-96 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ulikidince/issue/50945/573628>
Chicago KAHRAMAN, A , GÜVEN, E . "MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (2020 ): 79-96
RIS TY - JOUR T1 - MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA AU - AYSUN KAHRAMAN , ESRA GÜVEN Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.18092/ulikidince.573628 DO - 10.18092/ulikidince.573628 T2 - Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 79 EP - 96 VL - IS - 26 SN - 1307-9832-1307-9859 M3 - doi: 10.18092/ulikidince.573628 UR - https://doi.org/10.18092/ulikidince.573628 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA %A AYSUN KAHRAMAN , ESRA GÜVEN %T MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA %D 2020 %J Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi %P 1307-9832-1307-9859 %V %N 26 %R doi: 10.18092/ulikidince.573628 %U 10.18092/ulikidince.573628
ISNAD KAHRAMAN, AYSUN , GÜVEN, ESRA . "MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi / 26 (Ocak 2020): 79-96 . https://doi.org/10.18092/ulikidince.573628
AMA KAHRAMAN A , GÜVEN E . MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. UİİİD. 2020; (26): 79-96.
Vancouver KAHRAMAN A , GÜVEN E . MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. 2020; (26): 96-79.