Etil Alkol Necis midir? Mezhepler Arası Mukayeseli Bir Değerlendirme

Ethyl alcohol is a substance widely used today in the medical, cosmetic and food industries. Its presence in disinfectants, perfumes, mouthwashes, medicines and certain food products means that Muslim individuals come into direct contact with this substance in their daily lives. This situation makes determining the status of ethyl alcohol as material impurity in Islamic law important from both a theoretical and practical perspective. This is because whether a substance is considered impure or not has a direct impact on many areas, such as the validity of the worship of the person who comes into contact with it, the use of the substance in question, and its trade. In Islamic law, material impurity refers to substances that are physically considered unclean and constitute an obstacle to worship. The ruling on ethyl alcohol is closely related to the jurisprudential debates surrounding intoxicating beverages (hamr). Some early jurists argued that hamr is materially clean and that its prohibition applies only to the act of drinking it. According to this approach, the use of a substance that is not structurally impure does not harm worship. In contrast, the majority of schools of thought have classified hamr as material impurity. This view, based particularly on the term ‘rics’ in verse 90 of Surah Al-Ma'idah, argues that hamr is a satanic impurity and should therefore be considered physically impure. The aim of this study is to compare classical Islamic jurisprudence with contemporary approaches regarding whether ethyl alcohol is considered impure (najis) and to evaluate the implications of this debate in contemporary life. If ethyl alcohol is deemed impure, the worship of individuals who come into contact with ethanol-containing products may become controversial. If it is deemed pure, the use of these products will not pose a religious problem. Therefore, the issue needs to be re-examined in terms of both fiqh consistency and its ability to respond to contemporary needs. Document analysis was chosen as the method for this study. Classical fiqh sources, the ijtihad of the madhhabs, and the works of modern jurists will be systematically examined, and opinions on the impurity of ethyl alcohol will be analysed using a comparative approach.

Etil alkol, günümüzde tıp, kozmetik ve gıda sektörlerinde yaygın biçimde kullanılmaktadır Dezenfektanlar, parfümler, ağız gargaraları, ilaçlar ve bazı gıda ürünlerinde yer alması, Müslüman bireylerin günlük yaşamında bu maddeyle doğrudan temas kurmalarına neden olabilmektedir. Mezkûr durum, İslam hukuku açısından etil alkolün maddî necâset statüsünün belirlenmesini hem teorik hem de pratik açıdan önemli hâle getirmektedir. Zira bir maddenin necis kabul edilip edilmemesi, onunla temas eden kişinin ibadetlerinin geçerliliği, söz konusu maddenin kullanımı ve ticareti gibi pek çok alana doğrudan etki etmektedir. İslam hukukunda maddî necâset, fiziksel olarak pis kabul edilen ve ibadetlere engel teşkil eden maddeleri ifade eder. Etil alkolün hükmü, sarhoşluk veren içkiler (hamr) etrafında şekillenen fıkhî tartışmalarla yakından ilişkilidir. İlk dönem fıkıh âlimlerinin bir kısmı hamrın maddî olarak temiz olduğu, haramlığın yalnızca içilme fiiline yönelik olduğu görüşündedir. Söz konusu yaklaşıma göre yapısal olarak pis olmayan bir maddenin kullanımı ibadetlere zarar vermez. Buna karşılık, mezheplerin çoğunluğu hamrı maddî necâset kapsamında değerlendirmiştir. İlgili görüş, özellikle Mâide sûresi 90. âyetindeki “rics” ifadesine dayanarak, hamrın şeytan işi bir pislik olduğu ve dolayısıyla fiziksel olarak da necis kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Çalışmanın amacı, etil alkolün maddî necâset olup olmadığına dair klasik fıkıh birikimi ile çağdaş yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele almak ve bu tartışmanın güncel hayattaki yansımalarını değerlendirmektir. Etil alkolün necis kabul edilmesi durumunda, etanol içeren ürünlerle temas eden kişinin ibadetleri tartışmalı hâle gelebilir. Temiz kabul edilmesi durumunda ise bu ürünlerin kullanımı dinî açıdan sorun teşkil etmeyecektir. Dolayısıyla konu hem fıkhî tutarlılık hem de çağdaş ihtiyaçlara cevap verebilme açısından yeniden ele alınmaya muhtaçtır. Çalışmada yöntem olarak doküman analizi yöntemi benimsenmektedir. Bu kapsamda klasik fıkıh kaynakları, mezheplerin içtihatları ve modern dönem hukukçuların eserleri sistematik biçimde incelenerek, etil alkolün necâseti konusundaki görüşler karşılaştırmalı bir yaklaşımla analiz edilmektedir.