TR
EN
DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI
Öz
Amaç: Deprem kaynaklı afetlerde kadınların ihtiyaçları, fizyolojileri ve toplumsal cinsiyete dayalı değişen rolleri nedeniyle önceliklidir. Bu derlemede, deprem kaynaklı afetlerin kadın sağlığına etkisi ve hemşirelerin sorumlulukları hakkında bilgi sunmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu derlemenin amacı ve kapsamına uygun ilgili literatüre, Pubmed ve Google Akademik veri tabanlarında tam metnine ulaşılan araştırmalara yer verilmiştir.
Bulgular: Depreme maruz kalan kadınlarla yapılan çalışmalar, kadınların olumsuz sağlık sonuçlarını bildirmektedir. Deprem, sağlıklı olmayan barınma koşulları, güvenli olmayan içme ve kullanma suyu nedeniyle, kadınlarda çeşitli enfeksiyonlar ve bulaşıcı hastalıkların gelişimi açısından risk oluşturmaktadır. Gebelikte yaşanan deprem, stresin artmasına yol açarak erken doğumla; artan stres inutero ortamı ve fetal gelişimi etkileyerek düşük doğum ağırlığı ve APGAR skorları gibi perinatal komplikasyonlarla ve düşük gestasyonel kilo artışıyla ilişkilendirilmektedir. Öte yandan kadınlar, toplumsal cinsiyet rollerine bağlı olarak şiddete ve cinsel istismara maruz kalabilmekte, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu yaşayabilmektedir.
Sonuç: Deprem sonrası sürdürülebilir kadın sağlığı açısından, kadınların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında oluşan güçlüklerin, gebelik ve doğum sonu dönemde gelişebilecek ani komplikasyonların, emzirme ve aile planlanmasıyla ilgili sorunların erken fark edilmesi önemlidir. Bu nedenle, hemşirelerin depremden etkilenen kadınlara toplumsal cinsiyete duyarlı olarak hijyen, aile planlaması, pre/perinatal sağlık, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, emzirme ve diğer cinsel sağlık üreme sağlığı konularında eğitim ve danışmanlık sunmaları önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] TC. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). Erişim Linki: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/39500/xfiles/deprem_nedir.pdf Erişim Tarihi: 11.06.2023.
- [2] Álvarez-Díaz, J. A. (2020). Gender, Disasters and Mortality: Earthquake in Mexico City, September 19th, 2017. Ciência & Saúde Coletiva, 25(7), 2831-2836. doi: 10.1590/1413-81232020257.30802018
- [3] Sarı, H., Özel, M., Akkoç, M. F., & Şen, A. (2023). First-Week Analysis after the Turkey Earthquakes: Demographic and Clinical Outcomes of Victims. Prehospital and Disaster Medicine, 11, 1-7. doi: 10.1017/S1049023X23000493.
- [4] Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA). Erişim Linki: https://turkiye.unfpa.org/tr/depremErişim Tarihi: 11.6.2023.
- [5] Budhathoki, S. S., Bhattachan, M., Castro-Sánchez, E., Sagtani, R. A., Rayamajhi, R. B., Rai, P., & Sharma, G. (2018). Menstrual Hygiene Management among Women and Adolescent Girls in the Aftermath of the Earthquake in Nepal. BMC Womens Health, 18(1), 33. doi: 10.1186/s12905-018-0527-y.
- [6] Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği adına Çelen, Ş., Yanık, F., & Mendilcioğlu, İ. Afetlerde Gebelik ve Lohusalık. Maternal-Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği Türkiye. Şubat, 2023. Erişim Linki: https://www.tmftp.org/files/uzman-gorusleri/afetlerde_gebelik_lohusalik_bilgilendirme.pdf Erişim Tarihi: 12.6.2023.
- [7] Dong, C., Ge, P., Ren, X., Zhao, X., Fan, H., Yin, S. A., & Weiderpass, E. (2014). Evaluating the Micronutrient Status of Women of child-bearing age living in the Rural Disaster Areas one Year after Wenchuan Earthquake. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 23(4), 671-7. doi: 10.6133/apjcn.2014.23.4.22.
- [8] Rupe, E. R., Rodean, J., Hurley, E. A., Miller, M. K., Boncoeur, M. D., & Masonbrink, A. R. (2022). Menstrual Health among Adolescents and Young Adults in Rural Haiti. Reprod Health, 19(1), 227. doi: 10.1186/s12978-022-01533-4.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
29 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
4 Eylül 2023
Kabul Tarihi
9 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Kara, P., & Nazik, E. (2023). DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, 6(2), 103-117. https://izlik.org/JA49PF22FY
AMA
1.Kara P, Nazik E. DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 2023;6(2):103-117. https://izlik.org/JA49PF22FY
Chicago
Kara, Pınar, ve Evşen Nazik. 2023. “DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 6 (2): 103-17. https://izlik.org/JA49PF22FY.
EndNote
Kara P, Nazik E (01 Aralık 2023) DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 6 2 103–117.
IEEE
[1]P. Kara ve E. Nazik, “DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI”, Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 103–117, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49PF22FY
ISNAD
Kara, Pınar - Nazik, Evşen. “DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi 6/2 (01 Aralık 2023): 103-117. https://izlik.org/JA49PF22FY.
JAMA
1.Kara P, Nazik E. DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 2023;6:103–117.
MLA
Kara, Pınar, ve Evşen Nazik. “DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI”. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2023, ss. 103-17, https://izlik.org/JA49PF22FY.
Vancouver
1.Pınar Kara, Evşen Nazik. DEPREM KAYNAKLI AFETLERİN KADIN SAĞLIĞINA ETKİSİ VE HEMŞİRELERİN SORUMLULUKLARI. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2023;6(2):103-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49PF22FY
