Evaluation of Nursing Care After Surgical Interventions to a Patient with Creutzfeldt-Jakob Disease According to the Activities of Daily Living Model: Case Report

Öz

This study aimed to present nursing care and outcomes following surgical interventions in a patient diagnosed with Creutzfeldt-Jakob disease, according to Roper, Logan, and Tierney’s Activities of Daily Living Model. Data were obtained through observation, face-to-face interviews, and physical examination. Based on the collected data, nursing diagnoses were categorized according to the relevant domains of the Roper, Logan, and Tierney Model of Activities of Daily Living, and holistic care was provided to the patient. At the end of nursing care, acute pain and hyperthermia problems were completely resolved; improvements were observed in ineffective airway clearance and impaired urinary elimination. However, problems such as risk for infection and risk for falls persisted. The results were categorized and presented in tables. The current and potential problems of a patient diagnosed with Creutzfeldt-Jakob Disease were evaluated based on the Roper, Logan, and Tierney Model of Activities of Daily Living. It was observed that this model can be safely used in nursing care. It is recommended that the nursing care process be carried out based on a model in order to provide effective and high-quality nursing care.

Anahtar Kelimeler

• Surgery
• Creutzfeldt-Jakob Disease
• Activities of Daily Living Model
• Nursing Care

Creutzfeldt-Jakob Hastasında Cerrahi Girişimler Sonrası Hemşirelik Bakımının Günlük Yaşam Aktiviteleri Modeline Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu

Öz

Bu çalışmada, Creutzfeldt-Jakob hastalığı tanılı bir hastada cerrahi girişimler sonrası Roper, Logan ve Tierney’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Modeline göre verilen hemşirelik bakımı ve sonuçlarının sunulması amaçlandı. Veriler; gözlem, yüz yüze görüşme ve fizik muayene yöntemi kullanılarak elde edildi. Toplanan veriler doğrultusunda Roper, Logan ve Tierney Günlük Yaşam Aktiviteleri Modelinin ilgili alanlarına göre hemşirelik tanıları kategorize edildi ve hastanın bütüncül bakımı sağlandı. Bakım sonunda akut ağrı ve hipertermi sorunları tamamen ortadan kaldırıldı; etkisiz hava yolu temizliği ve bozulmuş üriner eliminasyon gibi sorunlarda azalma sağlandı. Ancak enfeksiyon riski ve düşme riski gibi sorunlar devam etti. Elde edilen sonuçlar gruplandırılarak tablolaştırıldı. Creutzfeldt-Jakob Hastalığı tanılı hastanın mevcut ve olası sorunları Roper, Logan ve Tierney Günlük Yaşam Aktiviteleri Modeline dayalı değerlendirilmiş olup, bu modelin hastaların hemşirelik bakımında güvenli bir şekilde kullanılabileceği görüldü. Etkili ve kaliteli hemşirelik bakımı uygulanabilmesi için hemşirelik bakım sürecinin bir modele dayandırılarak gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Cerrahi
• Creutzfeldt-Jakob Hastalığı
• Günlük Yaşam Aktiviteleri Modeli
• Hemşirelik Bakımı

Kaynakça

1. Açıkgöz, G., & İbrahimoğlu, Ö. (2019). Ameliyat öncesi ve sonrası dönemde komplike tip-A aort diseksiyonunda günlük yaşam aktivitelerine dayalı hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Turkish Journal of Cardiovascular Nursing, 10(22), 87-95. https://doi.org/10.5543/khd.2019.64935
2. Aiba, Y., Sakakibara, R., Iimura, A., Inoue, C., Terayama, K., Suzuki, K., Katsuragawa, S., Tateno, F., & Ogata, T. (2020). Probable Creutzfeldt-Jakob disease presenting dementia and urinary retention. Case Reports in Neurology, 12(2), 180-183. https://doi.org/10.1159/000508265
3. Akçay, E., &Ören, B. (2024). Roper, Logan ve Tierney’in yaşam aktivitelerine dayalı hemşirelik modeline göre ülseratif kolit olgu değerlendirmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 7(2), 250-259. https://doi.org/10.54189/hbd.1497754
4. Artan, Y., & Karadakovan, A. (2020). Hemşirelik bakış açısı ile: Creutzfeldt-Jacob Hastalığı. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, 1(2), 45-51. https://izlik.org/JA96RP68KC
5. Ataman, G., &Khorshid, L. (2025). Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların aile üyelerinin memnuniyet düzeyi ve memnuniyeti etkileyen faktörler. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 8(1), 26-41. https://doi.org/10.54189/hbd.1511305
6. Ay Kılıçaslan, B., Akarsu, K., & Bulut, H. (2023). Yaşam aktiviteleri modeline göre bronkoplevral fistül sonrası omentoplasti yapılan hastanın değerlendirilmesi: Olgu sunumu. IGUSABDER, 20: 748-763. https://doi.org/10.38079/igusabder.1237392
7. Aydemir, Ö., Görücü, R., &Ayoğlu, T. (2022). Covid-19 tanılı ortopedik cerrahi hastasının günlük yaşam aktiviteleri modeline göre bakım uygulamaları: Olgu sunumu. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 2(3), 141-153. https://izlik.org/JA49KM32SY
8. Bayraktar, E., Özdemir, S., Türk, G., &Karaçam, Z. (2024). Yetişkin hasta düşmelerinin önlenmesinde kullanılan risk değerlendirme araçlarının etkinliği: Sistematik derleme. Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi, 5(2), 532-550. https://doi.org/10.58605/bingolsaglik.1501824

9. Bıçak Ayık, D., &Enç, N. (2019). Yoğun bakım hastalarında enteral beslenme. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 23(2), 114-122. https://izlik.org/JA23XZ64NH
10. Canbolat Seyman, Ç., &Şenol Çelik, S. (2019). Trakeostomili hastalarda yaşam kalitesi ve hemşirelik bakımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(1), 59-64. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.544140
11. Centers for Disease Control and Prevention. (2026). Clinical overview of Creutzfeldt-Jakob disease (CJD). Erişim tarihi: 24 Ocak 2026, https://www.cdc.gov/creutzfeldt-jakob/hcp/clinical-overview/index.html
12. Çelik, S. (2019). Yoğun bakım ünitesinde erken mobilizasyon uygulamaları ve etkileri. In A. Durmaz Akyol (Ed.), Yoğun bakım hemşireliği (1. bs., pp. 40–47). Türkiye Klinikleri.
13. Dikmen, Y. (2017). Yoğun bakım hastalarında ağız bakımı yönetimi: Kanıta dayalı uygulamalar çerçevesinde literatür incelemesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 45-52. https://izlik.org/JA66NT52MK
14. Ersan, G., Zincircioğlu, Ç., Atalay, S., & Şenoğlu N. (2019). Yoğun bakım ünitesinde uzun yatış sürelerinde azalan enfeksiyon oranları. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 29(2), 177-182. https://doi.org/10.5222/terh.2019.90277
15. Govil, D., & Pal, D. (2020). Gastrointestinal motility disorders in critically ill. Indian Journal of Critical Care Medicine, 24(Suppl 4), S179–S182. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10071-23614
16. Green, A.J.E. (2019). RT-QuIC: A new test for sporadic CJD. Practical Neurology, 19(1), 49-55. https://doi.org/10.1136/practneurol-2018-001935
17. Hall, W. A., & Masood, W. (2025). Creutzfeldt-Jakob disease. Stat Pearls Publishing. Erişim tarihi: 26 Ocak 2026, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507860/
18. Hancı, V., Özlü, S., Ünal, Ö., Demirci, N. G., & Arıkan, A. (2022). Yoğun bakım hastalarında ağrı tedavisi ve rejyonel analjezi uygulamaları: Bir anket çalışması. Turkish Journal of Intensive Care, 20, 172-185. https://doi.org/10.4274/tybd.galenos.2021.14041
19. Kahveci, G., Çelik, S., &Atalay, R. (2020). Perkütan endoskopik gastrostomi komplikasyonları ve hemşirelik yaklaşımları. Güncel Gastroenteroloji, 24(3), 147-152.
20. Kahveci, G., &Çelik, S.Ş. (2020). Perkütan endoskopik gastrostomi tüpü ile beslenen hastanın hazırlığı, takibi ve taburculuk eğitimi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 24(1), 22-31. https://izlik.org/JA46UA87SJ
21. Kırca, H., Çakın, Ö., Cengiz, M., Yılmaz, M., & Ramazanoğlu, A. (2018). Yoğun bakımda trakeotomi: Endikasyonlar, komplikasyonlar ve prognoz. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 16, 17-25. https://doi.org/10.4274/tybd.03064
22. Konaç, N., & Sayın, Y. (2025). Acil serviste travmatik pnömotorakslı yaşlı hastanın günlük yaşam aktiviteleri modeline göre bakım planı: Olgu sunumu. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 65-82. https://izlik.org/JA58LY78TY
23. Korkutan, M., Özcan Çetiner, G., &Faydalı, S. (2025). Böbrek transplantasyonu sonrası hastanın yaşam modeline göre değerlendirilmesi: Olgu sunumu. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 5(3), 228-240. https://izlik.org/JA99DB96MH
24. Küçük, A. O., & Çebi, D. (2025). Acil serviste weaning. In E. Aksay & M. Yeşilaras (Eds.), Acil serviste havayolu yönetimi, invaziv ve noninvaziv mekanik ventilasyon (1. bs., pp. 87–91). Türkiye Klinikleri.
25. NANDA International. (2024). NANDA International nursing diagnoses: Definitions and classification, 2024-2026 (13th ed.). Thieme Medical Publishers. https://doi.org/10.1055/b000000928
26. Orhan, S. (2024). Yoğun bakımda ateş. In S. Orhan (Ed.), Yoğun bakım enfeksiyonları (1. bs., pp. 1–7). Türkiye Klinikleri.
27. Ören, B. (2016). Yoğun bakımda sıvı dengesi takibi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 20(2), 98-102. https://izlik.org/JA24PU95HR
28. Sançar, B. (2024). Parastomal hernili depremzede hastanın günlük yaşam aktiviteleri modeline göre değerlendirilmesi: Olgu sunumu. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 390-401. https://doi.org/10.51123/jgehes.2024.137
29. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2025). Cerrahi alan enfeksiyonu sürveyansı. Erişim tarihi: 27 Ocak 2026, https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/bulasici-hastaliklar-ve-erken-uyari db/Dokumanlar/Rehberler/Cerrahi_Alan_Enfeksiyonu_2025.pdf
30. Uslu, Y., &Demir Korkmaz, F. (2015). Yoğun bakım hastalarında uyku: Hemşirelik bakımı. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 12(3), 156-161. https://doi.org/10.5222/HEAD.2015.156
31. Uslu, F. I., Gökçal, E., Gürsoy, A. E., Kolukısa, M., & Yıldız, G. B. (2020). Creutzfeldt-Jakob disease: A single center experience and systemic analysis of cases in Turkey. Ideggyogyászati Szemle, 73(5-6), 177-184. https://doi.org/10.18071/isz.73.0177
32. Yano, M., Sakakibara, R., Tateno, F., Takahashi, O., Nakamura, H., Sugiyama, M., Fang-Ching, L., Kamijima, S., Kamiya, N., & Suzuki, H. (2016). Urodynamic findings in patients with Creutzfeldt-Jakob disease: A case report. International Urology and Nephrology, 48(10), 1579-1583. https://doi.org/10.1007/s11255-016-1344-6
33. Yılmaz, İ., Özden, D., &Gürol Arslan, G. (2023). Yoğun bakımda uygulanan endotrakeal aspirasyon işlem basamaklarının aspirasyon komplikasyonlarına etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 101-114. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1139842