Derleme

DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ

Cilt: 7 Sayı: 1 18 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ

Öz

Alkoller ve eterler gibi oksijen içerikli yakıtlar yanmayı iyileştirmek ve emisyonları azaltmak için içten yanmalı motorlarda alternatif yakıt veya yakıt katkısı olarak kullanılabilirler. Bu alkol ve eter yakıtlar genellikle kömür, doğalgaz, biyokütle ve atık ürünler gibi bir kısmı yenilenebilir ve yerel olan çeşitli kaynaklardan üretilebilirler. Oksijen içerikli yakıtların çoğu daha temiz bir yanma sağlamalarının yanı sıra konvansiyonel petrol kökenli yakıtlara benzer tutuşma ve yanma karakteristiklerine sahiptirler. Etanol ve metil tersiyer bütil eter (MTBE) benzinin oktan sayısını ve oksijen içeriğini artırmak için düşük karışım oranlarında kullanılan başlıca katkılardandır. Alkol ve eter yakıtların benzine katılması bu yakıtların yüksek oksijen içeriği sayesinde yanmanın iyileştirilmesini sağlar ve bu sayede yanma verimi artarken emisyonlarda azalmaktadır. Ancak, bu alkol ve eter yakıtların enerji içeriği benzine göre düşük olduğundan bu yakıtlar katkı olarak kulanıldığında motorun yakıt tüketimi artırmaktadır. Dimetil eter (DME) buji ateşlemeli motorlarda yakıt veya benzin katkı maddesi olarak uzun bir geçmişe sahip değildir. Ancak, buji ateşlemeli motorlarda DME’yi benzinle birlikte kullanmak yanmayı iyileştirmek ve motorun termik verimini artırmak için olası çözümlerden biri olarak değerlendirlmektedir. Ayrıca, DME’nin buji ateşlemeli motorlarda benzinle birlikte kullanıldığında yakıt ekonomisini ve emisyon performansını artırabileceği düşünülmektedir. Öte yandan, ulaşımdan kaynaklanan karbon monoksit (CO) ve hidrokarbon (HC) emisyonlarının ana kaynağı buji ateşlemeli benzinli motorlu araçlardır. Buji ateşlemeli motorlarda DME kullanımının yüksek oksijen içeriği nedeniyle standart benzinli motorlara kıyasla daha düşük CO ve HC emisyonları üretebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle, DME’nin buji ateşlemeli motorlarda kullanımına yönelik yapılan çalışmaların sonuçlarının bir arada değerlendirilmesi yeni çalışmalar ve pratik uygulamalar açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma, DME’nin buji ile ateşlemeli motorlarda yakıt veya yakıt katkısı olarak kullanılması üzerine yapılan çalışmaların sonuçlarından derlenmiştir. Bu derleme çalışması buji ateşlemeli motorlarda DME kullanımının özellikle CO emisyonu üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Denys Stepanenko, Zbigniew Kneba, “DME as alternative fuel for compression ignition engines–a review”, Combustion Engines, 177(2), ss. 172–179, 2019.
  2. [2] Troy A. Semelsberger, Rodney L. Borup, Howard L. Grene, “Dimethyl ether (DME) as an alternative fuel”, Journal of Power Sources, 156, ss. 497–511, 2006.
  3. [3] Omar I. Awad, R. Mamat, Thamir K. Ibrahim, Ali Thaeer Hammid, I. M. Yusri, Mohd Adnin Hamidi, Ali M. Humada, A. F. Yusop, “Overview of the oxygenated fuels in spark ignition engine: Environmental and performance”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 91, ss. 394–408, 2018.
  4. [4] Omar I. Awad, R. Mamat, Obed M. Ali, N. A. C. Sidik, T. Yusaf, K. Kadirgama, Maurice Kettner, “Alcohol and ether as alternative fuels in spark ignition engine: A review”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 82, ss. 2586–2605, 2018.
  5. [5] Stanisław Kruczyńki, Marcin Ślęzak, Wojciech Gis, Piotr Orliński, Andrzej Kulczycki, Wojciech Dzięgielewski, Mateusz Bednarski, “Problems in fuelling spark ignition engines with dimethyl ether”, Combustion Engines, 170(3), ss. 154–158, 2017.
  6. [6] Yanuandri Putrasari, Ocktaeck Lim, “Dimethyl ether as the next generation fuel to control nitrogen oxides and particulate matter emissions from internal combustion engines: A review”, ACS Omega, 7, ss. 32–37, 2022.
  7. [7] Constantine Arcoumanis, Choongsik Bae, Roy Crookes, Eiji Kinoshita, “The potential of di–methyl ether (DME) as an alternative fuel for compression–ignition engines: A review”, Fuel, 87, ss. 1014–1030, 2008.
  8. [8] Lei Shi, Changwei Ji, Shuofeng Wang, Teng Su, Xiaoyu Cong, Du Wang, Chuanqi Tang, “Effects of second injection timing on combustion characteristics of the spark ignition direct injection gasoline engines with dimethyl ether enrichment in the intake port”, Energy, 180, ss. 10–18, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İçten Yanmalı Motorlar, Otomotiv Yanma ve Yakıt Mühendisliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

18 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sezer, İ. (2025). DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 7(1), 31-60. https://doi.org/10.55440/umufed.1699601
AMA
1.Sezer İ. DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ. UMÜFED. 2025;7(1):31-60. doi:10.55440/umufed.1699601
Chicago
Sezer, İsmet. 2025. “DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ”. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 7 (1): 31-60. https://doi.org/10.55440/umufed.1699601.
EndNote
Sezer İ (01 Temmuz 2025) DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 7 1 31–60.
IEEE
[1]İ. Sezer, “DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ”, UMÜFED, c. 7, sy 1, ss. 31–60, Tem. 2025, doi: 10.55440/umufed.1699601.
ISNAD
Sezer, İsmet. “DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ”. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Temmuz 2025): 31-60. https://doi.org/10.55440/umufed.1699601.
JAMA
1.Sezer İ. DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ. UMÜFED. 2025;7:31–60.
MLA
Sezer, İsmet. “DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ”. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Temmuz 2025, ss. 31-60, doi:10.55440/umufed.1699601.
Vancouver
1.İsmet Sezer. DİMETİL ETERİN BUJİ ATEŞLEMELİ MOTORLARDA CO EMİSYONUNA ETKİLERİ. UMÜFED. 01 Temmuz 2025;7(1):31-60. doi:10.55440/umufed.1699601