Yeni medya uygulamalarıyla müzede yeni sergileme biçimleri: deneyim odaklı

Öz

Çağdaş müzecilik alanındaki köklü değişimler ve gelişmeler 20.yy sonlarına doğru ortaya çıkmıştır. Müzenin görevi geleneksel yapıdaki gibi sadece toplamak, korumak, eğitmek ve sergilemekle sınırlı değildir.Son dönemdeki gelişmelerle müzenin en yeni görevi; insanların refah ve mutluluğuna katkıda bulunmak, aynı zamanda çevresini korumaktır. Bu anlayış bize açıkça müzede “nesne odaklı” hizmetlerin yerini “insan odaklı” hizmetlerin aldığını göstermektedir.Bu çalışma 21.yy müzesinde yeni medya teknolojilerinin insan odaklı uygulamalarını incelemektedir. Müzenin geçmişten bugüne varola gelmiş insan odaklı kültürel eğitim ve estetik işlevlerine, yeni medya ile “eğit-eğlen” “öğren-eğlen”(yaratıcılık odaklı eğitici eğlence“edutainment”) işlevi eklenmiştir.Sanat, Doğa tarihi, Bilim, Çocuk, Antropoloji, Planetaryum, Botanik vb. gibi müze türüne bakılmaksızın, müzelerde farklı ebat ve yapılarda çoklu dokunma, hareket algılama, tıklama, sürükleme ve büyütme gibi farklı hareketleri ayırt edebilme yetisine sahip yorumlayıcı, etkileşimli duvar/zemin/masa(interaktif küre ve tablolar) vb. şeklindeki yeni medya kurulumları sayesinde birey ve topluluklar ile sürekli, yakın etkileşim/iletişim sağlanabilmektedir. 21.yy müzesinin temel hedefi birey ve topluluk odaklı güçlü iletişimle, bireysel ve toplumsal gelişime katkı sağlamaktır. Müzede etkileşimli öğrenme uygulamaları ile bir yandan öğrenme deneyimi gelişirken, bir yandan da izleyicinin oyunla karışık merak duygusuna ilham eklenerek estetik gelişime katkıda bulunulur.Bugün yeni medya kimi sergileme pratiklerinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 21.yy müzesi
• müzede yeni medya(BIT)
• insan odaklı müze
• eğlen-öğren müze

Kaynakça

1. Adorno, T. W. (2009) Kültür Endüstrisi, Kültür Yönetimi. Çev. Nihat Ülner, Mustafa Tüzel, Elçin Gen.İstanbul: İletişim Yayınları, 152 s.
2. Artun, A.(2017) Mümkün Olmayan Müze: müzeler ne gösteriyor? İstanbul: İletşim Yayınları, 197 s.
3. Barker, E.(2017) Teşhir Kültürleri Duvarları Olmayan Müze s.235-258 içinde Sanat Müzeleri 2. Edt. Ali Artun. İstanbul:İletişim Yayınları,319 s.
4. Barker, R. & Smithen, P.(2005) New Art, New Challenges: The Changing Face Of Conservation in The Twenty-First Century, s.85-107 içinde edts Rachel Barker and Patricia Smithen New Museum Theory and Practice : An Introduction, John Wiley & Sons, http://ebookcentral.proquest.com/lib/itup/detail.action?docID=239859.Created from itup on 2021-06-07 16:28:09.
5. Batat, W. (2020), How can art museums develop new business opportunities? Exploring young visitors’ experience, Young Consumers, Vol. 21 No. 1, pp. 109-131. https://0-doi-org.divit.library.itu.edu.tr/10.1108/YC-09-2019-1049
6. Camps-Ortueta, I., Deltell Escolar, L., & Blasco López, M. F. (2021). “New technology in Museums: AR and VR video games are coming.” Communication & Society, 34(2), 193–210. https://0-doi-org.divit.library.itu.edu.tr/10.15581/003.34.2.193-210
7. Chaotzu Wang, M. and Quo-Ping Lin, J. (2018) The Future Museum shapes the museum future :A progressive strategy of the National Palace Museum adopting new media art exhibitions as a marketing tool Arts and the Market 8(2) pp. 168-181 DOI 10.1108/AAM-12-2017-0030https://0-doi-org.divit.library.itu.edu.tr/10.1108/AAM-12-2017-0030
8. Hsieh, C.K, Hung, Y.P. ve Chiang, Y.C.(2011). Way to Inspire the Museum Audiences to Learn: Development of the Interpretative Interactive Installations for Chinese Cultural Heritage içinde pp. 284–291. M. Chang et al. (Eds.): Edutainment 2011

9. Karadeniz, C.(2018). Müze, Kültür, Toplum. Yay. Haz. Bekir Onur. Ankara.İmge Kitabevi,319 s.
10. Madran, B.(2012). Müze Sergileri Tasarlamak s.283-305. İçinde Müzebilim ABC’si.haz. Nevra Ertürk, Hanzade Uralman. İstanbul:Ege Yayınları,316 s.
11. Morris, S. (2001), Museums and New Media Art, The Rockefeller Foundation, New York, NY, available at: www.cs.vu.nl/~eliens/archive/refs/Museums_and_New_Media_Art.pdf (accessed June, 2021).
12. Newell, J.(2012) Old objects, new media:Historical collections, digitization and affect. Journal of Material Culture 17(3) DOI: 10.1177/1359183512453534
13. Okan, B . (2015a). Günümüzde Müzecilik Anlayışı. Sanat ve Tasarım Dergisi , 5 (2) , 187-198 . DOI: 10.20488/austd.24699
14. Okan, B . (2018b). Günümüz Müzecilik Anlayışındaki Yaklaşımlar ve Müze Oluşumunu Etkileyen Unsurlar. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi , 3 (4) , 215-242 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/tykhe/issue/55449/759936
15. Smith, C. S. (2006) The Future of the Museum s. 543-554 içinde A Companion to Museum Studies, edt. Sharon Macdonald https://doi.org/10.1002/9780470996836.ch33
16. Tsaih, R.-H., Lin, J.Q.-P. and Chang, Y.-C. (2014), National Palace Museum and service innovations, Emerald Emerging Markets Case Studies, Vol. 4 No. 7. https://doi.org/10.1108/EEMCS-02-2014-0044
17. Ünsal, D. (2012) Müze, Katılım ve Yurttaşlık s.13-30 içinde hazl. Ertürk, N. Ve Uralman, H.(2012) Müzebilimin ABC’si. İstanbul:Ege Yayınları,307 s.
18. Widmann, S. (2016) Influence of New Media Technologies on the Success of Museum Exhibitions. MODUL University Vienna,(https://museumbooster.com/influence-of-new-media-technologies-on-the-success-of-museum-exhibitions-a-summary/)
19. Yingchong, X. and Li, J. (2009) New Media display methods in museum, IEEE 10th International Conference on Computer-Aided Industrial Design & Conceptual Design, 2009, pp. 1941-1943, doi: 10.1109/CAIDCD.2009.5375374.