CHINA-EUROPEAN UNION RELATIONS FROM 20TH CENTURY TO 21ST CENTURY: CONFRONTATION-RAPPROACHEMENT DYNAMICS, CURRENT SITUATION AND FUTURE PERSPECTIVES WITHIN THE CONTEXT OF FINANCIAL TENDENCIES AND MACROECONOMIC INDICATORS

Öz

The European Union, regarded as one of the world's largest and most successful economic integration movements and the People's Republic of China which has become one of the world's most important political and economic powers over time, have seen their relations gain momentum from their inception to the present day. On the other hand, there are notable disagreements between Beijing and Brussels particularly regarding human rights practices the application of World Trade Organization rules, the US-China trade wars, the Belt and Road Initiative and preferences in foreign and security policy (such as the Arctic and Ukraine) and as a natural consequence, mutual negative impacts. In light of the economic and political cooperation and conflicts of interest between the Chinese and EU economies comparative analyses and assessments of both economies are provided, ranging from trade balances and inflation rates to the Gross Domestic Product (GDP) data of the two countries. Financial flows between Brussels and Beijing have developed over the last twenty years under the influence of mutual trade and direct foreign investment between the two economies. While the EU countries directly constitute an export market for China, the EU countries are also an important trading partner for China in terms of production and supply chains. In this context, the relevant research study will analyze the relations between China and the European Union through approaches based on selected political-economic case studies.

Anahtar Kelimeler

• China
• European Union
• Trade Wars
• Economic and Financial Perspective
• Belt-Road Initiative
• Arctic
• Ukraine

20. YÜZYILDAN 21. YÜZYILA ÇİN–AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ: FİNANSAL AKIMLAR VE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER ÇERÇEVESİNDE ÇATIŞMA–YAKINLAŞMA DİNAMİKLERİ, MEVCUT DURUM VE GELECEK PERSPEKTİFLERİ

Öz

Dünyanın en büyük ve başarılı ekonomik bütünleşme hareketlerinden birisi olarak kıymetlendirilen Avrupa Birliği ve zaman geçtikçe dünyanın en önemli politik ve de ekonomik güçlerinden birisi haline dönüşen Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki irtibatlar başlangıcından günümüze ivme kazanmıştır. Öte yandan Pekin ve Brüksel arasında özellikle insan hakları uygulamaları, Dünya Ticaret Örgütü’nün kurallarının tatbikine ilaveten ABD-Çin ticaret savaşları, Kuşak-Yol Girişimi, dış ve de güvenlik politikaları konularındaki tercihler (Arktik, Ukrayna gibi) bağlamlarında dikkat çekici anlaşmazlıklar ve de bunun doğal bir sonucu olarak karşılıklı olumsuz etkilenmeler yaşanmaktadır. Çin ve Birlik ekonomileri arasındaki ekonomik ve politik iş birlikleri ve çıkar çatışmalarının ışığında her iki ekonomisinin de ticaret dengesinden, enflasyon oranlarına ve iki ülkenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) verilerine kadar karşılaştırmalı analizlerine ve değerlendirilmelerine yer verilmektedir. Brüksel ile Pekin arasındaki finansal akımlar son yirmi senede iki ekonominin karşılıklı ticaret ve doğrudan yabancı yatırımların etkisinde gelişmektedir. Çin için Birlik ülkeleri direkt olarak ihracat pazarını oluştururken, Birlik ülkeleri ise Çin üretim ve tedarik zinciri bakımında önemli bir ticaret ortağıdır. Bu çerçevede ilgili araştırma çalışmasında Çin-Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler seçili politik-ekonomik vaka çalışmalarına yaklaşımlar üzerinden analiz edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Çin
• Avrupa Birliği
• Ticaret Savaşları
• Ekonomik ve Finansal Yaklaşım
• Kuşak-Yol Girişimi
• Arktik
• Ukrayna

Kaynakça

1. • Accattino, Francesca (2021), “China’s Contemporary Role in the Mediterranean Region”, European Guanxi, 01.11.2021, Erişim Tarihi: 28.08.2024, Erişim Adresi: https://www.europeanguanxi.com/post/china-s-contemporary-role-in-the-mediterranean-region.
2. • Armstrong, Martin (2023), “The Focus of China's Belt and Road Initiative”, Statista, 17.10.2023, Erişim Tarihi: 21.01.2026, Erişim Adresi: https://www.statista.com/chart/31054/chinese-belt-and-road-initiative-investment-by-sector/?srsltid=AfmBOopzVL4J5-BsL-h9tleX7Lw6995ta7GT3hcjW2rzhkKdYS3tT1sR.
3. • Barron’s (2024), “Ukraine Urges Chinese Companies To Invest In War-torn Country”, 06.06.2024, Erişim Tarihi: 08.01.2025, Erişim Adresi: https://www.barrons.com/news/ukraine-urges-chinese-companies-to-invest-in-war-torn-country-5b76bd45.
4. • Baruah, Darshana M. (2018), “India’s Answer to the Belt and Road: A Road Map for South Asia”, Carnegie Endowment for International Peace, 21.08.2018, Erişim Tarihi: 21.01.2026, Erişim Adresi: https://carnegieendowment.org/research/2018/08/indias-answer-to-the-belt-and-road-a-road-map-for-south-asia?lang=en.
5. • Bayri, Erinç (2024), “Causes of The Global Financial Crisis: Potential Impact on The World and Turkish Economy”, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(26), ss. 68-86.
6. • Biedermann, Reinhard (2021), “China’s impact on the European Union’s Arctic policy: critical junctures, crossovers, and geographic shifts”, Asia Europe Journal, 19, ss. 467-487.
7. • Canveren, Önder & Aşkar-Karakır, İrem (2017), “Değerler ve Çıkarlar Tartışmasının Gölgesinde Avrupa Birliği Dış Politikasında Asya-Pasifik ve Çin”, içinde (editörler: S. Özer & S. Atvur & R. İzol) 21. Yüzyılda Asya-Pasifik: Bölgesel Politikalar-Uluslararası Sorunlar-Yeni Aktörler, Ankara: Seçkin Yayıncılık, ss. 59-92.
8. • Chen, Wei A. (2023), “COVID-19 and China’s Changing Soft Power in Italy”, China Political Science Review, 8, ss. 440-460.

9. • China Power, “How Is the Belt and Road Initiative Advancing China’s Interests?”, Erişim Tarihi: 21.01.2026, Erişim Adresi: https://chinapower.csis.org/china-belt-and-road-initiative/.
10. • Cerami, Carola (2024), “Italy, Turkey and China in the Eastern Mediterranean: Implications for the EU”, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 26(5), ss. 1-18.
11. • Cristiani, Dario (2020), “The Chinese Charm Offensive Towards Italy as the Coronavirus Crisis Deepens”, The Jamestown Foundation China Brief, 20(6), 01.04.2020, Erişim Tarihi: 26.08.2024, Erişim Adresi: https://jamestown.org/program/the-chinese-charm-offensive-towards-italy-as-the-coronavirus-crisis-deepens/.
12. • Çiçek, Murat (2014), “Çin-ABD Rekabetinde Gelişen AB–Çin İlişkileri”, Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 2(2), ss. 1-40.
13. • Demir, Emre (2021), “Turkey and China in the eastern Mediterranean: Partners or competitors?”, Global Voices, 10.09.2021, Erişim Tarihi: 26.08.2024, Erişim Adresi: https://globalvoices.org/2021/09/10/turkey-and-china-in-the-eastern-mediterranean-partners-or-competitors/.
14. • European Commission Directorate-General for Trade (2025), “EU trade relations with China: Facts, figures and latest developments”, Erişim Tarihi: 29.12.2025, Erişim Adresi: https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/china_en.
15. • Fang, Cai & Nolan, Peter & Lingui, Wang (2024), Kuşak ve Yol El Kitabı, Çeviren: Onurcan Ülker, İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi.
16. • Güçyetmez, Ferdi & Kısacık, Sina (2025), “Çin’in Deniz Taşımacılık Koridorları Çerçevesinde Arktik ve Akdeniz Geçitlerinin Konumları Hakkında Bir Karşılaştırma”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 24(2), ss. 912-935.
17. • Horn, Allyson (2026), “How much power does China really have in the Arctic amid Trump's Greenland claims?”, Australian Broadcasting Corporation (ABC), 24.01.2026, Erişim Tarihi: 27.01.2026, Erişim Adresi: https://www.abc.net.au/news/2026-01-24/how-much-power-does-china-really-have-in-the-arctic/106257590.
18. • InfoinData (2026), “Cold Territory, Hot Routes: Why Trump Wants Greenland”, 15.01.2026, Erişim Tarihi: 26.01.2026, Erişim Adresi: https://x.com/infoindata/status/2011686128706097330.
19. • Jaćimović, Danijela & Deichmann, Joel I. & Tianping, Kong (2023), “The Western Balkans and Geopolitics: Leveraging the European Union and China”, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 25(4), ss. 626-643.
20. • Jacques, Martin (2012), When China Rules The World: The Rise Of The Middle Kingdom And The End Of The Western World, UK: Penguin.
21. • Joenoes, Omar Rasya (2023), “Anticipating China’s Role in a Post-War Ukraine Following the Current Beijing-Moscow Dynamic”, Central European Institute of Asian Studies CEIAS Insights, 10.07.2023, Erişim Tarihi: 08.01.2025, Erişim Adresi: https://ceias.eu/anticipating-chinas-role-in-a-post-war-ukraine/.
22. • Kısacık, Sina & Bayri, Erinç (2025), “An Analysis Concerning the Financial, Economic, Political, and Energy Dimensions of the Ongoing 2022 Russia Ukraine War”, İstanbul Kent Üniversitesi Siyasal, Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 1(1), ss. 65-103.
23. • Kraemer, Richard (2022), “What role will China play in Ukraine’s post-war transformation?”, Middle East Institute, 21.12.2022, Erişim Tarihi: 08.01.2025, Erişim Adresi: https://www.mei.edu/publications/what-role-will-china-play-ukraines-post-war-transformation.
24. • Legarda, Helena (2025), “The Arctic, outer space and influence-building: China and Russia join forces to expand in new strategic Frontiers”, Merics - Mercator Institute for China Studies, 22.10.2025, Erişim Tarihi: 21.01.2026, Erişim Adresi: https://merics.org/en/report/arctic-outer-space-and-influence-building-china-and-russia-join-forces-expand-new-strategic.
25. • Marinova, Iren & Gricius, Gabriella (2025), “The Arctic potential: cutting the Gordian knot of EU–Russia relations?”, European Security, 34(1), ss. 1-20.
26. • Maró, Zalán Márk & Török, Áron (2022), “China’s New Silk Road and Central and Eastern Europe—A Systematic Literature Review”, Sustainability, 14(3), 1801, ss. 1-23.
27. • Masina, Pietro (2022), “Challenging the Belt and Road Initiative: The American and European alternatives”, European University Institute Robert Schuman Centre for Advanced Studies Global Governance Programme, RSC Policy Paper 2022/09, Erişim Tarihi: 29.08.2024, Erişim Adresi:https://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/74905/RSC_PP_2022_09.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
28. • Masood, Ehsan (2019), “How China is redrawing the map of world Science”, Nature, 01.05.2019, Erişim Tarihi: 22.01.2026, Erişim Adresi: https://www.nature.com/immersive/d41586-019-01124-7/index.html.
29. • Moulton, Cyrus (2026), “The Arctic: global commons or geopolitical battleground?”, Northeastern Global News, 26.01.2026, Erişim Tarihi: 27.01.2026, Erişim Adresi: https://news.northeastern.edu/2026/01/26/donald-trump-arctic-sovereignty/.
30. • Østhagen, Andreas (2026), “Trump & Greenland: Is There Logic in the Chaos?”, The Arctic Institute Center for Circumpolar Security Studies, 08.01.2026, Erişim Tarihi: 27.01.2026, Erişim Adresi: https://www.thearcticinstitute.org/trump-greenland-logic-chaos/.
31. • Örmeci, Ozan (2013), “21. Yüzyılda ABD-Çin Rekabeti”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29, ss. 1-14.
32. • Örmeci, Ozan & Kısacık, Sina & Helvacıköylü, Gamze (2023), “21. Yüzyıla Damgasını Vuracak Büyük Güç Rekabeti: ABD-Çin İlişkileri”, içinde (editörler: H. Çomak & B. Ş. Şeker & H. Yıldırım Çinar) Küresel Aktörler ve Büyük Güç Rekabeti, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, ss. 425-471.
33. • Özgöker, Uğur Celil, & Mert, Erdoğan (2021), “Avrupa Birliği’nin Avrasya Perspektifi Bağlamında Rusya ve Çin Politikası”, içinde (editörler: M. Yorulmaz & S. Yılmaz) Avrasya Denkleminde Rusya-Çin Rekabeti, Ankara: Astana Yayınları, ss. 179-199.
34. • Özkaya, Ata (2022), “Bölgesel Bir Aktör Olarak Çin ve Ekonomi Politikaları”, içinde (editörler: A. Al & H. Kaya) Uluslararası Politik Ekonomide Avrasya, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, ss. 125-147.
35. • Özkurt-Dördüncü, Fatma Zeynep (2022), “Geniş Avrasya’da Yeni Oluşumlar: Avrupa Birliği’nin Avrupa ve Asya’ya Yönelik Bağlanabilirlik Stratejisi”, içinde (editörler: A. Al & H. Kaya) Uluslararası Politik Ekonomide Avrasya, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, ss. 235-252.
36. • Politi, Alice (2023), “The Paradigm-Shift in EU-China Relations and The Limits of the EU’s Current Strategy Towards China: A Relational Perspective”, Asian Affairs, 54(4), ss. 670-693.
37. • Reuters (2022), “China's business and economic interests in Ukraine”, 23.02.2022, Erişim Tarihi: 08.01.2025, Erişim Adresi: https://www.reuters.com/business/autos-transportation/chinas-business-economic-interests-ukraine-2022-02-23/.
38. • Robertson, Dylan (2026), “China Casts Itself as Arctic Climate Partner Amid Trump’s Greenland Rhetoric”, The Energy Mix, 26.01.2026, Erişim Tarihi: 27.01.2026, Erişim Adresi: https://www.theenergymix.com/china-casts-itself-as-arctic-climate-partner-amid-trumps-greenland-rhetoric/.
39. • Sanders, Deborah (2021), “Can China promote stability in the Black Sea Region?, Southeast European and Black Sea Studies, 21(3), ss. 415-436.
40. • Sapio, Martina (2026), “Nordic officials reportedly dismiss Trump’s Greenland claims”, Politico, 11.01.2026, Erişim Tarihi: 26.01.2026, Erişim Adresi: https://www.politico.eu/article/nordic-officials-reportedly-dismiss-trump-greenland-claims-nato-defense/.
41. • Şahin, Baha Emir & Erenel, Fahri (2021), “Kuşak Yol Girişimi Kapsamında Deniz ve Demir İpekyolu’nun Rekabeti”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, 17(40), ss. 725-766.
42. • The White House (2021), “Fact Sheet: President Biden and G7 Leaders Launch Build Back Better World (B3W) Partnership”, 12.06.2021, Erişim Tarihi: 28.08.2024, Erişim Adresi: https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/06/12/fact-sheet-president-biden-and-g7-leaders-launch-build-back-better-world-b3w-partnership/.
43. • Trading Economics, “China Balance of Trade”, Erişim Tarihi: 06.01.2026, Erişim Adresi: https://tradingeconomics.com/china/balance-of-trade#.
44. • Trading Economics, “China Inflation (CPI)”, Erişim Tarihi: 06.01.2026, Erişim Adresi: https://tradingeconomics.com/china/inflation-cpi#.
45. • Tran, Emilie & Zoubir, Yahia H. (2023), “China in the Mediterranean: An Arena of Strategic Competition?”, Mediterranean Politics, 28(5), ss. 685-703.
46. • Türker, Haşim (2024), “China's Arctic Aspirations and Polar Silk Road: Implications for Great Power Competition”, Current Perspectives in Social Sciences, 28(1), ss. 98-110.
47. • Ülger, İrfan Kaya (2024), “AB-Çin Halk Cumhuriyeti İlişkileri”, içinde (editörler: M. H. Caşın & S. Kısacık & C. Donduran) 21. Yüzyılda Bütün Boyutlarıyla Çin Halk Cumhuriyeti Cilt 1, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, İkinci Basım, ss. 639-655.
48. • Widakuswara, Patsy (2021), “'Build Back Better World': Biden’s Counter to China’s Belt and Road”, Voice of America (VoA), 04.11.2021, Erişim Tarihi: 25.08.2024, Erişim Adresi: https://www.voanews.com/a/build-back-better-world-biden-s-counter-to-china-s-belt-and-road/6299568.html.
49. • World Bank (2025), “GDP (current US$) (NY.GDP.MKTP.CD) — European Union, China, 2010–2023”, World Bank Open Data, Erişim Tarihi: 29.12.2025, Erişim Adresi: https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?end=2024&locations=EU-CN&start=2010&view=chart.
50. • Wu, Fuzuo (2023), “Shaping China’s Engagement with the Arctic: Nationalist Narratives and Geopolitical Reality”, Journal of Contemporary China, 32(143), ss. 828-843.
51. • Xiao, Yu & Parenti, Fabio Massimo (2022), “China–Italy BRI Cooperation: towards a new cooperation model?”, Area Development and Policy, 7(2), ss. 204-221.
52. • Vagnoni, Giselda & Chen, Laurie (2024), “Meloni vows to 'relaunch' Italy's cooperation with China”, Reuters, 29.07.2024, Erişim Tarihi: 26.08.2024, Erişim Adresi: https://www.reuters.com/world/europe/italys-meloni-vows-relaunch-cooperation-with-china-ansa-2024-07-28/.
53. • Yılmaz, Gözde (2022), “II. Bölüm: Avrupa Birliği-Çin İlişkileri”, içinde (editörler: T. Ö. Kaya & A. Sarıkamış-Kaya) Avrupa Birliği’nin Küresel İlişkileri, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları, ss. 41-62.
54. • Yuldashev, Marat (2018), “East Mediterranean in the context of China’s Belt and Road Initiative”, University of Nicosia Cyprus Center for European and International Affairs Eastern Mediterranean Policy, Note No. 24, Erişim Tarihi: 20.08.2024, Erişim Adresi: https://www.unic.ac.cy/wp-content/uploads/sites/41/EMPN_24.pdf.
55. • Zhou, Hong (2017), “An Overview of the China-EU Strategic Partnership (2003–2013)”, içinde (editör: H. Zhou), China-EU Relations. Research Series on the Chinese Dream and China’s Development Path, Singapore: Springer, ss. 3-31.
56. • Zreik, Mohamad & Zhao, Changfeng (2023), “Chinese Presence in the Eastern Mediterranean: Evidence from Syria”, BRIQ Belt & Road Initiative Quarterly, 4(1), ss. 72-89.