VI. HAÇLI SEFERİ GÖLGESİNDE KUTSAL ROMA İMPARATORU II. FRIEDRICH VE EYYÛBÎ SULTANI MELİK KÂMİL DOSTLUĞU

Öz

VI. Haçlı seferi, Kudüs’ün diplomasi yoluyla Haçlılara teslimi ve seferin tarafları Müslüman Hristiyan dünyasının liderlerinin yakınlaşması bakımından tarihinde bir istisnayı kapsar. Batı dünyasının en kudretli kralı II. Friedrich, Hristiyan dünyasının aforozlu lideri olarak çıktığı seferde Mısır sultanı ile derin dostluk kurmuş, elçileşme ve mektuplaşma teatilerini bir ilim münazarasına dönüştürmüştür. Sicilya’da Müslümanlar arasında yetişen Friedrich’in Papalıkla ilişkileri, İsevilik karşıtı eylemleri ve İslâm dünyası ile münasebeti onun inancı hakkında bazı şüphelerin sâikini oluşturmuştur. Bununla birlikte Müslümanların bilgi birikiminden faydalanması, Doğu’daki ilimlere merakı; bilim dünyasında etkileri yüzyıllar devam edecek sonuçlar doğurmuştur. Bu cihetle 1227-1229 imparatorun Haçlı seferi; yalnızca Doğu ve Batı’nın yakınlaşması olarak kalmamış, Avrupa’da bazı ilimlerin temelinin atılmasında etkin rol oynamıştır. İki hükümdarın kurduğu dostluk vasıtasıyla Sicilya ve Mısır arasındaki bağ, VI. Haçlı seferinin kendisinden çok daha uzun sürmüş, bahsi geçen hükümdarların ölümlerinden sonra da bu dostluk varisleri tarafından mektuplaşmalar şeklinde devam ettirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Melik Kâmil
• II. Friedrich
• Eyyûbîler
• VI. Haçlı Seferi
• Kudüs

THE FRIENDSHIP OF FREDERICK II, THE HOLY ROMAN EMPEROR, AND MELIK KAMIL, THE KING OF AYYUBID, IN THE SHADE OF THE CRUSADE VI

Öz

The Sixth Crusade is considered exceptional regarding the surrender of Jerusalem and the affiliation between the parties, which are Muslims and Christians. The mighty king of Western world, i.e., Frederick II who was known as excommunicated leader of Christian world established profound relationship with sultanate of Egypt and rendered ambassadorness and correspondence learning debate. The doubts relating to the beliefs of Frederick who grown up within Muslims in Sicilia were based on his relations with Popedom, his actions towards Christianity, and his connection with Muslim world. Furthermore, that he utilized the knowledge of Muslims and his curiosity of development in East ended up with everlasting impacts in science. Hence, The Crusade taking place between 1227 and 1229 did not only cause in affiliation of East and West, but it also played an important role to base some sciences. The bond formed by the king and the sultanate between Sicilia and Egypt lasted longer than The Sixth Crusade and was sustained by the successors of the aforementioned kings.

Anahtar Kelimeler

• Melik Kamil
• Frederick II.
• Ayyubids
• The Sixth Crusade
• Jerusalem

Kaynakça

1. Abudalafıa, D. (1988). Frederick II a medieval empero. Oxford University Press.
2. Amadi, (2015). The chronicle of Amadi (From the Italian to Eng. trc. Coureas. N. and Edbury. P. trans.). Nicosia.
3. Barber, M. & Bate, K. (2010). Letters from the east, Crusaders pilgrims and settlers in the 12th-13th centuries. (Trans). Ashgate.
4. Çalışır, A. O. (2018). Deniz aşırı ülkelerden havadisler: Haçlıların mektupları (1097-1252). İstanbul: Kutlu Yayınevi.
5. De Novare, P. (1936). The wars of Frederick II against the Ibelins in Syria and Cyprus. New York: Columbia University Press.
6. Demirkent, I. (1997). Haçlı seferleri. İstanbul: Dünya Yay.
7. Detwiler, D. S. (1999). Germany: a short history. Southern Illinois University Press.
8. Donavan, J. P. (1950). Pelagius and the fifth crusade. London: Oxford University Press.

9. Ebû Şâme, el-Makdisî. (1997). er-Ravzateyn fî ahbâr’d devleteyn; en-nûriyye ve’s-salâhiyye (C. 3). (Zeybek İ. thk.) Beyrut.
10. Ebü’l-Fidâ, İ. (1286). el-Muhtasar fî ahbâr el-beşer (C. 3). Kahire.
11. el-Hatîb, İ. Y. (2001). el-Kudüs beyne etmâ’ es-salibiyyîn ve tefrît el-melik kâmil el-Eyyûbiyyî. Amman.
12. el-Makrîzî, T. A. (1956). Kitâb el-sülûk li-ma’rifeti düveli’l- mülûk (C. I/I). (Ziyâde M. M. Yay.), Kahire.
13. en-Nüveyrî, Ş. A. (2004). Nihâyetü’l ereb fî fünûni’l edeb (C. 29). (Feyyâz M. H. thk.). Beyrut: Dârü'l-Kütûbü'l-İlmiyye.
14. Ernoul. (2019). Ernoul kroniği (Altınbaş, A. D. Çev.). İstanbul: Kronik Kitap. es- Süyûtî, C. (tarihsiz). Ḥüsnü’l-muḥâḍara fî târîhi Mısır ve’l Kâhire (C. 2). (Ebû’l-Fazl İ., thk).
15. ez-Zehebî, Ş. M.,(1998). Târîhü’l İslâm (C. 45). (Temurî A. thk.). Beyrut: Dârü’l-Kitâbü’l Arabî.
16. Germano, S. R. (1864). Chronica (Pertzs, R. G. H. Neşr). Harvard Üniversitesi.
17. Giles, K. R., (1987). The emperor Frederick II’s Crusade 1215-1231 (Yayınlanmamış doktora tezi). Keele University, England.
18. Humphreys, R. S. (1977). From Saladin to Mongols the Ayyubids of Damascus (1193-1260). New York: State University of New York Press Albany.
19. İbn Hallikan. (1968). Vefatü’l ayan (C. VII/ V). (Abbas, İ. thk.). Beyrut: Darül Sadr.
20. İbn Nazîf, el-Hamevî. (1981). Et-târîhü’l Mansûrî (Ebü’l-‘İd Dûdû, neşr.). Dımaşk.
21. İbn Seb. (2013). Sicilya cevapları (Yaltkaya Ş. Çev.). İ. Dervişoğlu (Haz.). İstanbul: Büyüyen Ay Yay.
22. İbn Vâsıl, C. M., (1972-1077). Müferricü’l-kürûb fî ahbâr-ı Benî Eyyûb (C. 4). (er-Rabie, H.- ‘Âşûr, A. thk.). Kahire.
23. İbnü’l Adîm, K. Ö., (1968). Zübdetü’l-Haleb min târîhi Haleb (ed-Dehhân S. thk.). Dımaşk.
24. İbnü’l Amîd. (tarihsiz). Ahbârü’l-Eyyûbiyyîn Port Said: Mektebetü’s-Sekâfeti’d-Dîniyye.
25. İbnü’l Esîr. (1987). İslam tarihi (C. 12). (Özaydın, A. Çev.). İstanbul: Bahar Yay.
26. İbnü’l Kesîr., E. (1995). el-bidâye ve en-nihâye (C. 13). (Keskin, M. Çev.). İstanbul: Çağrı Yay.
27. Kantarowicz, E. (1931). Kaiser Friedrich der Zweite 3. Berlin: unveränderte Auflage.
28. Kantarowicz, E. (1957). Frederick the second (1194-1250) (Lorimer, E. O. English Version). New York: Frederick Ungar Publıshing Co.
29. Karakaş, Ş. (2016). V. Haçlı seferi ve Haçlıların Dimyat’ı zaptı. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, I/(2), 7-26.
30. Karakum, G. (1993). II. Friedrich von Hohenstaufen’in İslâm dünyası ile ilişkileri ve Arapça kroniklere yansıması. Belleten, LVII/(219), 447-480.
31. Kutluer, İ. (2018). İbn Seb’în. İslâm ansiklopedisi (C. 20, s. 306-312). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.
32. Maalof, A. (2012). Arapların gözünden Haçlı seferleri (Berktay, A. Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yay.
33. Nomiku, H.A. (1997). Haçlı seferleri (Dinçmen, K. Çev.). İstanbul: İletişim Yay.
34. O’Neal, M. J. (2005). The Crusades Almanac (Means, M. M.- Schlager, N. Ed.). Printed in the United States of America.
35. Öngüner, E. (2016). İslam’ın etkisindeki kutsal Roma-Cermen imparatoru: Kaiser II. Friedrichs. Eğitim Dergisi, XLIX/(1). Özbek, S. & Çıplak, E. (2017). Memluklerin Haçlılarla anlaşmalarında 10 yıl kuralı. Kerkük Çok Irak Değil Prof. Dr. Eşref Buharalı’ya Armağan Türk Tarihine Dair Yazılar II (s. 57-70). Ankara: Gece Kitaplığı.
36. Özbek, S. (2018). Selçuklu-Eyyubî ilişkileri (1175-1250). Ankara: Berikan Yayınevi.
37. Parisiensis, M. (1876). Chronica majora (C. 3) (Luard, H. R. nşr.). London.
38. Paterborn, O., (1971). The capture of Damietta (Gavigan, J. J. trans. from the Latin). Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
39. Runciman, S. (2008). Haçlı seferleri tarihi (C. 3) (Işıltan, F. Çev.). Ankara: TTK.
40. Sezgin, F. (2008). İslam’da bilim ve teknik (C. 1). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A. Ş. Yay.
41. Sıbt İbnü’l-Cevzî. (1371/ 1952). Mir’at el-zaman fî tarihü’l-ayân (C. VIII/II). Haydarabad.
42. Şeşen, R. (2007). Salahaddin’den Baybars’a (Eyyubiler-Memluklar 1193-1260). İstanbul: İsar Yay.
43. Şeşen, R. (2012). Eyyûbiler (1169-1260). İstanbul: İsam Yay.
44. Van Cleve, T. C. (1975). The Crusade of Frederick II. Setton K. M. (Ed.), A history of the Crusades II. London.
45. Villani, G. (1906). Villani's chronicle, Being selections from the first nine books of the croniche Fiorentine. (Selfe, R. E. trans.- Wicksteed, P. H. Ed.). London.
46. Weltecke, D. (2011). Emperor Frederick II, “Sultan of Lucera”, “friend of the Muslims”, promoter of cultural transfer: controversies and suggestions, J. Feuchter (Ed.), Cultural transfers in dispute: representations in Asia, Europe and the Arab World since the Middle Ages (p. 85-106). Frankfurt.
47. Wendover, R. (1849). Flowers of history, (comprising the history of England from the descent of the Saxons to A.D. 1235) (Giles, J. A. İngilizce trc.). London.
48. Yıldız, Y. (2017a). 15. yüzyıla kadar Sicilya ve İtalya’da müslümanlar. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (40), 67-88.
49. Yıldız, Y. (2017b). Filozof kral II. Friedrich: kutsal Roma-Cermen imparatoru II. Friedrich (1194- 1250) ve İslam bilim mirası. History Studies, International Journal Of History, 9/(1), 178-198.