Araştırma Makalesi

DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)

Sayı: 12 29 Haziran 2020
PDF İndir
TR EN

DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)

Öz

Tarihte Rus Kazakları olarak bilinen “Özgür Adamlar”; önceleri uçsuz bucaksız Kıpçak bozkırlarında tekinsiz bir biçimde dolaşarak sınır güvenliğinin zafiyete uğramasına neden olmaktaydılar. Ancak XVII. yüzyıldan itibaren Rusya’nın güney sınırları boyunca yayılmaya başlaması ardından bu topluluklar, yeni efendileri tarafından pratik bir amaç uğruna yeniden teşkilatlandırılarak sınır kasabalarında konuşlandırıldı. Rusya’da Romanovların iktidara gelmesi ardından Kazakların işlevselliği daha da arttı. Onlar hem Rusya sınırlarını Tatar, Kalmuk ve Nogay saldırılarından koruyor hem de Rus askeri gücünün ilerlemesi için öncülük ediyorlardı. Zaman içinde Rus ırkının ve Ortodoksluğun baskın hâle geldiği Kazaklar, Büyük Rus İmparatorluğu’nun itici gücü haline geldiler. Ancak Rus savaş makinesinin en önemli bileşenlerinden biri olan Kazaklar, bazen Rusların bizatihi kendisini hedef alan olayların da başlıca müsebbibi olmaktaydılar. Don ve Volga Kazaklarının lideri Stenka (Stepan) Razin’in 1670-1671 yıllarında bir takım iktisadi gerekçelerle başlatmış olduğu isyan hareketi, Kazaklar arasında hızla yayılarak bir süre sonra Birleşik Kazak Devleti (Cossackdom) kurma hayaline dönüştü. Razin ve onun Özgür Kazakları Çariçin ve Astrahan’ı alarak gözlerini Moskova’ya diktiler. Rus ordusunun müdahalesi ile güçlükle bastırılan Razin İsyanı, Rus Kazaklarının daha sonra başlatacakları benzer isyan girişimlerinin de bir provası niteliğindeydi. Don Kazaklarının efsanevi lideri Stenka Razin’in Moskova’daki Rus Çarı’na karşı yapmış olduğu bu meydan okuma her ne kadar başarısızlıkla sonuçlanmış olsa da ilerleyen yıllarda kendisinin Rus tarihi ve edebiyatının önemli figürlerinden biri haline gelmesini sağladı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AVRICH, Paul, Russian Rebels, 1600-1800, Schocken Books, New York 1992.
  2. BARRETT, Thomas M., At the Age of the Empire: The Terek Cossacks and the North Caucasus Frontier, 1700-1860, Westview Press, Colorado 1999.
  3. BERELOWITCH, André, “Stenka Razin’s Rebellion: The Eyewitnesses and their Blind Spot”, From Mutual Observation to Propaganda War, ed. Malte Griesse, Transcript Verlag, Bielefeld 2014, s. 93-124.
  4. BOECK, Brian J., “Containment vs. Colonization: Muscovite Approaches to Settling the Steppe”, Peopling the Russian Periphery: Borderland Colonization in Eurasian History, ed. N. B. Breyfogle, A. Schrader, W. Sunderland, Routledge, New York 2007, ss. 41-60.
  5. BOECK, Brian J., Imperial Boundaries: Cossack Communities and Empire-Building in the Age of Peter the Great, Cambridge University Press, New York 2009.
  6. ÇAPIGIN, Aleksey P., Stepan Razin, İzvestiya, Moskva 1985.
  7. GRUBAČIĆ, Andrej, D. O’Hearn, Living at the Edges of Capitalism: Adventures in Exile and Mutual Aid, University of California Press, California 2016.
  8. KAZAKOV,G. M., I. Mayer, “İnostrannıe İzvestiya o Kazni Stepana Razina: Novıe Dokumentı iz Stokgolmskovo Arhiva”, Slověne, 2017 №2, ss. 210-243.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2020

Kabul Tarihi

25 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 12

Kaynak Göster

APA
Türker, Ö. (2020). DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671). Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, 12, 163-186. https://izlik.org/JA65YK79GB
AMA
1.Türker Ö. DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671). usad. 2020;(12):163-186. https://izlik.org/JA65YK79GB
Chicago
Türker, Özgür. 2020. “DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)”. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, sy 12: 163-86. https://izlik.org/JA65YK79GB.
EndNote
Türker Ö (01 Haziran 2020) DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671). Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi 12 163–186.
IEEE
[1]Ö. Türker, “DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)”, usad, sy 12, ss. 163–186, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65YK79GB
ISNAD
Türker, Özgür. “DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)”. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi. 12 (01 Haziran 2020): 163-186. https://izlik.org/JA65YK79GB.
JAMA
1.Türker Ö. DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671). usad. 2020;:163–186.
MLA
Türker, Özgür. “DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671)”. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, sy 12, Haziran 2020, ss. 163-86, https://izlik.org/JA65YK79GB.
Vancouver
1.Özgür Türker. DON KAZAKLARI ARASINDA STENKA RAZİN İSYANI (1670-1671). usad [Internet]. 01 Haziran 2020;(12):163-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65YK79GB

Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.