BEDEN EĞİTİMİ ÖĞRETMENLERİNİN BAŞARI ALGISI, AKADEMIK İYİMSERLİK, PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ VE FİZİKSEL SAYGI DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Araştırmanın amacı beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algısı, akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel saygı düzeylerini farklı değişkenlere gore incelemektir. Araştırma tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, Ankara ili merkez ilçelerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 374 beden eğitimi öğretmeni oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesi SPSS 21, LISREL 8.8 ve AMOS programları kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre başarı algısı ve akademik iyimserlik düzeyleri cinsiyete göre kadın beden eğitimi öğretmenleri lehine anlamlı bir şekilde değişmektedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin fiziksel saygı düzeyleri ortaokullarda çalışan beden eğitimi öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin spor yapma değişkenine göre fiziksel saygı düzeyleri spor yapma sıklığı yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş ve fiziksel saygı düzeyleri ile beden kitle indeksleri arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Bu farklılık psikolojik iyi oluş düzeyinde normal kilolular, fiziksel saygı düzeyinde ise zayıf olan beden eğitimi öğretmenleri lehinedir. Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algısı, akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel saygı düzeyleri ile yaş ve kıdemleri arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Beden eğitimi öğretmeni
• akademik iyimserlik
• psikolojik iyi oluş
• başarı algısı
• fiziksel saygı

INVESTIGATION OF SUCCESS PERCEPTION, ACADEMIC OPTIMISM, PSYCHOLOGICAL WELL-BEING AND PHYSICAL RESPECT LEVELS OF PHYSICAL EDUCATION TEACHERS

Öz

The aim of this study is to investigate success perception, academic optimism, psychological well-being and physical respect levels of physical education teachers with respect to different variables. The study is a descriptive study within survey model. Sampling of the study is constituted by 374 physical education teachers who were selected with the help of stratified sampling method from central districts of Ankara. Analysis of the data was conducted with t-test and ANOVA test in SPSS 21 package program. According to results of the study, success perception and academic optimism show a significant difference in favor of female physical education teachers with respect to gender variable. Physical respect level of physical education teachers shows a significant difference in favor of the ones who are teaching in secondary schools. Physical respect levels of teachers show a significant difference in favor of the ones having high frequency of doing sports with respect to variable of physical education teachers’ frequency of doing sports. It has been found that there is a significant difference between psychological well-being and physical respect level of physical education teachers and body mass indexes. Such a difference is in favor of the ones whose weight is normal in psychological well-being; and the ones who are slim in physical respect. It has been found that there is no significant difference between success perception, academic optimism psychological well-being and physical respect levels of physical education teachers and their ages and seniorities.

Anahtar Kelimeler

• Physical education teacher
• academic optimism
• psychological well-being
• perception of success
• physical esteem

Kaynakça

1. Akın, A., Demirci, İ., Yildiz, E., Gediksiz, E., & Eroglu, N. (2012, May). The short form of the Scales of Psychological Well-being (SPWB-42): The validity and reliability of the Turkish version. Paper presented at the International Counseling and Education Conference, İstanbul.
2. Altıntaş, A., Aşçıl, F. H., İşler, A. K., Karahan, B. G., Kelecek, S., Özkan, A., Yılmaz, A., & Kara, F. M. (2012, December). The role of physical activity and body mass ındex in psychological well-being of adolescents. 12. International Sport Sciences Congress, Denizli.
3. Amy, L. A., Peterson, C., Tice, T. N., Bolling, T. F., & Koenig, H. G. (2004). Faith-based and secular pathways to hope and optimism subconstructs in middle-aged and older cardiac patients. Journal of Health Psychology, 9(3), 435-450.
4. Aşçı, F. H. (2004). Benlik algısı ve egzersiz. Spor Bilimleri Dergisi, 15(4), 233-266.
5. Bresnahan, H. R. (1997). A study of the perception of success in teaching of first year teachers as it relates to their decision to remain in the profession of teaching (Unpublished doctoral dissertation). Saint Louis University, USA. Umi Number: 9803754
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, E. Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2010). Scientific research methods. Ankara: Pegem Akademi, 206-207.
7. Byrne, B. M. (1998). Structural equation modeling with LISREL, PRELIS, and SIMPLIS: Basic concepts, applications, and programming. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
8. Confalonieri, E., Gatti, E., Ionio, C., & Traficante, D. (2008). Body esteem scale: A validation on Italian adolescents. TPM–Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 15(3), 153-165.

9. Çağlar, Ç. (2013). Okulların akademik iyimserlik düzeyinin öğretmenlerin örgütsel bağlılığı üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 26-273.
10. Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi.
11. Çoban, D. & Demirtaş, H. (2011). Okulların akademik iyimserlik düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 17(3), 317-348.
12. Demirtaş, H., & Çınar, İ. (2004, Temmuz). Yönetici, öğretmen, veli ve öğrencilerin başarı algısı ve eğitime ilişkin görüşleri. 13. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı’nda sunulan bildiri, Malatya.
13. Dotse, J. E., & Asumeng, M. (2014). Relationship between body ımage satisfaction and psychological well-being: the ımpact of africentric Values.Journal of Social Science Studies, 2(1), 320.
14. Edwards, D. J., Edwards, S. D., & Basson, C. J. (2004). Psychological well-being and physical self-esteem in sport and exercise. International Journal of Mental Health Promotion, 6(1), 25-32.
15. Er, Y. (2015). Aerobik antrenmanların beden algısı üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlı Bilimleri Enstitüsü, Konya.
16. Eraslan, M. (2015). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin yaş, cinsiyet ve spor yapma durumlarına göre incelenmesi. Uluslararası spor bilimleri dergisi, 1(1).
17. Erdoğan, O. (2013). İlköğretim Öğretmenlerinin Öz Yeterlilik ve Başarı Algılarında Yordayıcı Olarak Akademik İyimserlik, Umut ve Mesleki Haz. Yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Günsel, A. M. (2004). İlköğretimde beden eğitimi ve uygulamaları. Ankara: Anı.
19. Hamurcu, P. (2014). Obez bireylerde benlik saygısı ve beden algısının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
20. Hoy, A. W., Hoy, W. K., & Kurz, N. M. (2008). Teacher’s academic optimism: The development and test of a new construct. Teaching and Teacher Education, 24(1), 821-835.
21. Hoy, W. K., & Tarter, C. J. (2011). Positive psychology and educational administration: An optimistic research agenda. Educational Administration Quarterly, 47(1), 427- 447.
22. Hoy, W. K., Tarter, C. J., & Hoy, A. W. (2006). Academic optimism of schools: A force for student achievement. American Educational Research Journal, 43(3), 425-446.
23. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structurel equation modeling with the SIMPLIS command language. Lincolnwood, USA: Scientific Software International.
24. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi. (10. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
25. Kılıçarslan, E. (2006). Beden eğitimi öğretmenleri ile diğer branşların fiziksel benlik algılarının karşılaştırılması:(Kdz. Ereğli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
26. Kiziroğlu, M. (2012). Sınıf öğretmenlerinin sosyodemografik özelliklerine göre umutsuzluk düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
27. Kurz, N. M. (2006). The relationship between teachers’ sense of academic optimism and commitment to the profession (Unpublished doctoral dissertation). University of Ohio State, USA.
28. Martens, R. (1998). Başarılı Antrenörlük (T. Büyükonat, Çev.). İstanbul: Beyaz.
29. McGuigan, L., & Hoy, W. K. (2006). Principal leadership: Creating a culture of academic optimism to improve achievement for all students. Leadership and Policy in Schools, 5, 1-27.
30. Mendelson, B. K., Mendelson, M. J., & White, D. R. (2001). Body-esteem scale for adolescents and adults. Journal of personality assessment, 76(1), 90-106.
31. Milli Eğitim Bakanlığı (2016). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://otmg.meb.gov.tr/YetGenel.html sayfasından erişilmiştir.
32. Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı. (1988). İlköğretim okulları, lise ve dengi okullar beden eğitimi dersi öğretim programları. Milli Eğitim Basımevi.
33. Moreno, J. A. & Cervello, E. (2005). Physical self-perception in Spanish adolescens: effects of gender and involvent in physical activity. Journal of Human Movement Studies. 48, 291-311.
34. Nevest C. E., Souza M. N. (2000). A Method for Bioelectrical Impedans Analysis Based on a Step-Voltage Response. Physiol Meas. 21(3), 395-504.
35. Pehlivan, Z. (2010). Beden eğitimi öğretmen adaylarının fiziksel benlik algıları ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının analizi. Eğitim ve Bilim, 35(156).
36. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 57(6), 1069.
37. Saçlı, F., Bulca, Y., Demirhan, G., & Kangalgil, M. (2009). Beden eğitimi öğretmenlerinin kişisel nitelikleri. Spor Bilimleri Dergisi: Hacettepe Üniversitesi, 20(4), 145-151.
38. Seligman, M. E. P. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. Handbook of positive psychology, 2, 3-12.
39. Sezgin, F., & Erdogan, O. (2015). Academic optimism, hope and zest for work as predictors of teacher self-efficacy and perceived success. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(1), 7-19.
40. Smith, P. A., & Hoy, W. K. (2007). Academic optimism and student achievement in urban elementary schools. Journal of Educational Administration, 45(1), 556-568.
41. Şeker, H., Deniz, S., & Görgen, İ. (2005). Tezsiz yüksek lisans öğretmen adaylarının öğretmenlik yeterlikleri üzerine değerlendirmeleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 42, 237-253.
42. Tamer, K. (1988, 5-6 Mayıs). Beden eğitimi öğretmenlerinin yetiĢtirilmesi. ortaöğretim kurumlarında beden eğitimi ve sorunları. Türk Eğitim Derneği VI. Öğretim Toplantısı. Türk Eğitim Derneği Yayınları, T ED Öğretim Dizisi No 6.
43. Tamer, K., & Pulur, A. (2001). Beden eğitimi ve sporda öğretim yöntemleri. Ankara: Ada
44. Timur, M. (2008). Boşanma Sürecinde Olan ve Olmayan Evli Bireylerin Psikolojik İyi Oluş Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
45. Van Vorst, J. G., Buckworth, J., & Mattern, C. (2002). Physical self-concept and strength changes in college weight training classes. Research Quarterly for Exercise and Sport, 73, 113-117.
46. Welk, G. J., & Eklund, B. (2005). Validation of the children and youth physical self perceptions profile for young children. Psychology of Sport & Exercise, 6, 51-65.
47. Yalçın, S. (2013). İlköğretim okulu öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile stres, psikolojik dayanıklılık ve akademik iyimserlik arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
48. Yıldız, G. (2011). Akademik iyimserlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanabilirliğinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
49. Zekioğlu, A. (2003). Spor yapan ve sedanter yaşayanlarda çok yönlü beden-self ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Manisa.