Özel güvenlik yenileme eğitiminin değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma, özel güvenlik yenileme eğitiminin sektör aktörleri (eğitim yöneticileri, uzman öğreticiler ve özel güvenlik görevlileri) nezdindeki mevcut durumunu, sorunlarını ve gelişim alanlarını nitel bir yaklaşımla incelemektedir. 5188 sayılı Kanun kapsamında zorunlu tutulan ve beş yılda bir alınması gereken bu eğitimin, teorik olarak önemi kabul edilmekle birlikte uygulamada ciddi aksaklıklar yaşadığı ortaya konmuştur. Katılımcılar, eğitimin içeriğinin güncel güvenlik tehditlerinden ve sektörel ihtiyaçlardan uzak, ağırlıklı olarak teorik ve temel eğitimin tekrarı niteliğinde olduğunu belirtmiştir. Pratik uygulama eksikliği, nitelikli eğitmen yetersizliği, katılımcı motivasyonunun düşüklüğü ve sınav sisteminin (geçme notu olmaması nedeniyle) işlevsizliği en sık vurgulanan sorunlar arasındadır. Bulgular, mevcut sistemin mesleki gelişimi desteklemekten ziyade, katılımcılarda aidiyet eksikliği ve motivasyon kaybı yaratan bir formaliteye dönüştüğünü göstermektedir. Etkinliğin sağlanabilmesi için acilen müfredatın güncel, modüler ve uygulamaya dönük hale getirilmesi, sınav sisteminin asgari bir başarı barajı ile ciddiyet kazanması ve esnek bir Sürekli Mesleki Gelişim (CPD) modeline geçiş için yapısal düzenlemelerin yapılması önerilmektedir. Köklü bir reform, sektörün profesyonelleşmesi ve kamu güvenliğine katkısının artırılması için zorunlu görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim yöneticileri
• Uzman Öğreticiler
• Özel Güvenlik Görevlileri
• Özel Güvenlik
• Yenileme Eğitimi

Evaluation of private security refresher training

Öz

This study examines the current state, challenges, and areas for improvement in private security refresher training from the perspectives of key sector actors (training administrators, expert instructors, and security officers) using a qualitative approach. While the training, mandated every five years under Law No. 5188, is theoretically acknowledged as important, findings reveal significant shortcomings in its implementation. Participants consistently reported that the curriculum is outdated, overly theoretical, and essentially a repetition of basic training, failing to address contemporary security threats and sector-specific needs. Major cited problems include a lack of practical application, insufficient qualified instructors, low participant motivation, and a dysfunctional examination system due to the absence of a minimum passing score. The research indicates that the current system has devolved into a demotivating formality that fosters alienation rather than supporting professional development. To enhance effectiveness, urgent reforms are recommended: updating the curriculum to be modular, practical, and current; instilling rigor into the assessment system by introducing a minimum passing grade; and initiating structural changes towards a flexible Continuous Professional Development (CPD) model. A fundamental overhaul is deemed essential for the professionalization of the sector and its enhanced contribution to public safety.

Anahtar Kelimeler

• Education managers
• specialist instructors
• private security guards
• private security
• refresher training

Kaynakça

1. Alkan, A. D. (2024). Türkiye’de depremlerde özel güvenliğin kullanım durumu ve öneriler. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1-Deprem Özel Sayısı-), 115-135. https://doi.org/10.54688/ayd.1412609
2. Aras, H. (2018). Özel güvenlik görevlilerinde kurumsal uzmanlaşma: bir model önerisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 7(1), 131-158. https://doi.org/10.28956/gbd.422806
3. Arastaman, G., Öztürk-Fidan, İ., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada risk ve güvenirlik: kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
4. Baldır, Y. S., & Yağcı, A. (2024). Özel güvenlik eğitim kurumu’ndaki özel güvenlik görevlisi adaylarının temel ilk yardım dersine dair algı ve görüşleri. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 5(2), 67-79. https://doi.org/10.54862/pashid.1540734
5. Billett, S. (2001). Learning through work: Workplace affordances and individual engagement. Journal of Workplace Learning, 13(5), 209-214.
6. Button, M. (2020). Private security: An introduction to principles and practice. Routledge. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Çapar, M. C., & Ceylan, M. (2022). Durum çalışması ve olgubilim desenlerinin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 295-312.
8. Çelik, H., Başer-Baykal, N., & Kılıç-Memur, H. N. (2020). Nitel veri analizi ve temel ilkeleri. Eğitimde Nitel Araştırma Dergisi-Journal of Qualitative Research in Education, 8(1), 379- 406.

9. Çiçek, Ç., & Kandeğer, B. (2023). Türkiye’ de özel güvenlik eğitim süreci görev ve yetkileri. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 9(28), 56-68. https://doi.org/10.5281/zenodo.7814482
10. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
11. Cvetković, V. M., & Janković, B. (2020). Private security preparedness for disasters caused by natural and anthropogenic hazards. International Journal of Disaster Risk Management, 1(2), 23-33.
12. Cvetković, V. M., Pavlović, S. & Janković, B. (2021). Private security preparedness for disasters caused by fire. Nauka bezbednost policija, 1(26), 35-59.
13. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
14. Demirci, U., Uçkun, C. G., Konak, O., & Karakurt, B. (2025). Türk özel güvenlik sektöründe uzmanlaşma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 14-29. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1541515
15. Demirci, U., Yüksek, M., Uçkun, C. G., Konak, O., & Karakurt, B. (2024). Türkiye’deki özel güvenlik görevlileri ve yöneticileri tarafından benimsenen meslek etiği değerleri. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 829-850. https://doi.org/10.11616/asbi.1453708
16. Dempsey, J. S. (2008). Introduction to private security. Belmont: Thomson Higher Education.
17. Domaç, Ç. (2006). Özel güvenlik personelinin eğitimi. Umut Matbaacılık.
18. Filiz, O. (2006). Türkiye’de özel güvenlik yönetimi. [Tez No: 188447], (Doktora tezi, İnönü Üniversitesi). YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
19. Grix, J. (2018). The foundations of research. Palgrave Macmillan.
20. Knowles, M. S., Holton III, E. F., & Swanson, R. A. (2014). The adult learner: The definitive classic in adult education and human resource development (8th ed.). Routledge.
21. Kothari, C. R. (2004). Research methodology: Methods and techniques. New Age International.
22. Merriam, S. B., & Bierema, L. L. (2013). Adult learning: Linking theory and practice. Jossey-Bass.
23. Mertens, D. M. (2019). Research and evaluation in education and psychology: Integrating diversity with quantitative, qualitative, and mixed methods. Sage publications.
24. Mil, H. İ. (2014). Türkiye’de özel güvenlik sistemi ve yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 117-134.
25. Miles, M. B., & Huberman, M. A. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. SAGE Publications. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Sage.
26. Neuman, W. L., & Robson, K. (2014). Basics of social research. Pearson Canada.
27. Örki, H. (2019). Özel güvenlik, piyasa ve yönetimsellik: Eskişehir örneği. [Tez No: 612827], (Doktora tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi). YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
28. Özarslan, Y. C. (2010). Özel güvenlik eğitiminin değerlendirilmesi (Elazığ ili örneği). [Tez No: 261999], (Yüksek lisans tezi, Polis Akademisi). YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
29. Sarre, R., & Prenzler, T. (2011). Private security and public interest: Exploring private security trends and directions for reform in the new era. Sydney: Australian Security Industry Association Limited.
30. Seyidoğlu, H. (2009). Bilimsel araştırma yazma el kitabı. Güzem Can Yayınları.
31. T.C. Resmî Gazete. (2004a). Özel güvenlik hizmetlerine dair kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7190&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
32. T.C. Resmî Gazete. (2004b). 5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerine dair kanun. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5188&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
33. Tanrıöğen, A. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım.
34. Tekindal, M., & Uğuz-Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-172.
35. TÜMGED. (2008). Özel güvenlik eğitim sistemi iyileştirme raporu. İstanbul.
36. Uçkun, S., Yüksel, A., & Uçkun, C. G. (2021). Özel güvenlik programlarındaki akademisyen profillerinin incelenmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(67), 576-581. https://doi.org/10.26450/jshsr.2326
37. Van Manen, M. (2016). Phenomenology of practice: Meaning-giving methods in phenomenological research and writing. Routledge.
38. Yağcı, A. (2023). Doğal afetlerde özel güvenlik görevlilerinin rolü ve önemi. Academy 1st International Conference on Earthquake Studies (s. 268-283). İstanbul: Academy Global Publishing House.
39. Yağcı, A., & Güney, E. (2022). Yükseköğretim program atlas (2021) verilerine göre özel güvenlik ve koruma programının değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 9(3), 152-173.
40. Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 213-232.
41. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.