-

Öz

Dilâver CEBECİ,one of the master poets of the late Turkish poetry, compiled many elements of Turkish culture from Central Asia to Anatolia, combined them with national feelings and presented them to the readers via his works. While expressing cultural aspects and events belonging to the years he lived and many periods of the Turkish history,the artist used Old Turkish, modern Turkish dialects and the subdialects of some of the grammatical structures and vocabulary in his works. The artist tried to support the contents of his works with their styles and the most prominent example of this situation is that the name of his work is "Men Kazanga Baramen" (I'm going to Kazan) which consists of his notes from his one-week Tatarstan journey. In his poems, many features of different sites and different periods of Turkish poetry are seen. Besides these features majority of which belong to living dialects and subdialects, it is remarkable that there are a number of those belonging to the old Turkish. In Dilaver CEBECİ’s poetry, one can clearly understand his effort of keeping Turkish civilization’s unique cultural elements alive and rousing national consciousness from the historical dialects in his language of poetry and words related to contemporary dialects he used.

Anahtar Kelimeler

• Dilaver Cebeci, Archaism, Poetry information, Dialect information, Subdialects.

Arkaizm, Lehçe ve Ağız Bilgisi Bakımından Dilaver Cebeci’nin Şiirlerine Bir Bakış

Öz

Son dönem Türk şiirinin usta şairlerinden Dilâver CEBECİ, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan coğrafyada Türk kültürüne ait birçok unsuru derlemiş, bunları milli duygularla harmanlamış ve eserleri vasıtasıyla okura sunmuştur. Sanatçı, Türk tarihinin birçok dönemine ve yaşadığı yıllara ait kültürel unsurları ve olayları dile getirirken, Eski Türkçeye, Çağdaş Türk lehçelerine ve ağızlara ait bazı gramer yapılarını ve söz varlığını da eserlerinde kullanmıştır. Eserlerinin içeriğini biçimce de desteklemeye çalışan sanatçının bir haftalık Tataristan seyahati notlarının yer aldığı eserinin adının “Men Kazanga Baramen” (Ben Kazan’a Gidiyorum) olması bu durumun en belirgin örneğidir. Sanatçının şiirlerinde Türkçenin değişik dönemlerine ve sahalarına ait birçok özellik görülmektedir. Yaşayan lehçe ve ağızlara ait örneklerin çoğunlukta olduğu bu özelliklerin yanında Eski Türkçeye ait olanların sayısı da oldukça dikkat çekmektedir. Dilaver CEBECİ’nin şiirlerindeki Türk medeniyetine özgü kültürel unsurları yaşatma ve milli bilinç uyandırma çabasını, şiir dilinde kullandığı tarihi lehçelerle, çağdaş lehçe ve ağızlarla ilgili sözcüklerde açıkça görmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• Dilaver Cebeci, Arkaizm, Şiir bilgisi, Lehçe bilgisi, Ağızlar.