On the Influence of Tevfik Fikret on the Turkish Literature in Bulgaria

Öz

Turks living in the Balkans, who comprise a huge part of the Turkish world, have not only preserved their national identity but created a rich literature. This literature, initially an oral one, has later created a written literature rich in terms of both quality and quantity. However, during the era following the World War II, the Socialist government used literature as a means of ideology and propagandized the system. During the same era, while some of the Anatolian poets and novelists’ works were accessible by the Turks in Bulgaria, others influenced them ideologically. To show this interaction between Anatolian Turks and Turks in Bulgaria, we * Yrd. Doç. Dr., Uşak Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ** Yrd. Doç. Dr., Uşak Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü 151 Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2013 Kış (6/1) have, in our article, compared Çocuklara Şiirler prepared by Niyazi Hüseyinof and Mehmet Çavuşef with Şermin by Tevfik Fikret and tried to study the influence of Fikret on Turkish Literature of Bulgaria.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Literature of Bulgaria, Tevfik Fikret, Ideology.

Tevfik Fikret’in Bulgaristan Türk Edebiyatındaki İzleri Üzerine

Öz

sadece kimliklerini korumakla kalmamış aynı zamanda zengin bir edebiyat da oluşturmuşlardır. Özellikle başlarda sözlü gelenek şeklinde devam eden Bulgaristan Türk edebiyatı ise daha sonraları yazılı edebiyatta da nitelik ve nicelik bakımından önemli eserler ortaya koymuştur. Ne var ki, İkinci Dünya Savaşını takip eden dönemdeki sosyalist iktidar, edebiyatı bir ideoloji aracı olarak kullanmış ve edebiyat aracılığıyla sistemin propagandası yapılmıştır. Bu dönemde, Türkiye’deki bazı şair ve yazarların eserleri de Bulgaristan Türklerine ulaşırken bazıları da o dönem şair ve yazarlarına fikirsel anlamda etki etmiştir. Anadolu Türkleriyle Balkan Türkleri arasındaki bu etkileşimi ortaya koymak bakımından makalemizde Niyazi Hüseyinof ve Mehmet Çavuşef tarafından hazırlanan Çocuklara Şiirler adlı kitap ile Tevfik Fikret’in Şermin adlı eserini karşılaştırarak, Tevfik Fikret’in Bulgaristan Türk edebiyatı üzerindeki izlerini incelemeye çalıştık.

Anahtar Kelimeler

• Bulgaristan Türk Edebiyatı, Tevfik Fikret, İdeoloji.

Kaynakça

1. Akay, Hasan, Tevfik Fikret, 3F Yayınevi, İstanbul, 2007.
2. Bahtiyar, Niyazi Hüseyin, Çağdaş Rodop Türk Şairlerinden Esintiler (Antoloji), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1996.
3. Büyük Türk Klasikleri, 9. Cilt, Ötüken-Söğüt Yayınları, İstanbul, 19 Fikret, Tevfik, Rübâb-ı Şikeste, İnkılâp Yayınları, İstanbul, 1997. Fikret, Tevfik, 100 Temel Eser, Şermin, Akvaryum Yayınevi, İstanbul, 2008.
4. Hüseyinof, Niyazi ve Mehmet Çavuşef, Çocuklara Şiirler, Marodna Prosveta Devlet Matbaası, Sofya, 1955.
5. Kaplan, Mehmet, Tevfik Fikret (Devir-Şahsiyet-Eser), Dergah Yayınları, İstanbul, 1997.
6. M.E.B., Türk Dünyası Edebiyatları, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 1998.
7. Moran, Berna, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, Cem Yayınevi, İstanbul, 1994.
8. Okay, Orhan, Sanat ve Edebiyat Yazıları, Dergâh Yayınları, İstanbul, 19 Parlatır, İsmail, Tevfik Fikret, Dil ve Edebiyat Yayınları, Ankara, 19 Sakallı, Erol, “Rodoplardan Bir Ses: Niyazi Hüseyin Bahtiyar”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 2, s. 34-45, Uşak, 20 Tanpınar, Ahmet Hamdi, Edebiyat Üzerine Makaleler, Dergâh Yayınları, İstanbul, 1995.