-

Öz

The purpose of this study was to determine the correlation between leadership types of school principals mobbing experience level of teachers. The study was a relational screening model research. Population of the study were composed of 1315 primary school teachers who work in Turkish Public, in Siirt, Turkey. The study sample was not taken. In the study, scale of “Multifactor Leadership Questionnaire” developed by Bass and Avolio (1995) was used to determine the leadership styles of school principals. Scale of “Negative Behaviour Questionnaire”, developed by Finarsen and Raknes (1997) and was used to determine frequency level of mobbing experience in term of task and social relation dimension which teachers experience. The result of the study indicate that school principals displayed transformational leadership behaviours at mid-level while school principals displayed transactional leadership behaviours at low level and display transactional behaviours in low level, this means that they display transactional leadership behaviours more often than transactional leadership behaviours. The results shows that teachers, working in primary schools, are ‘sometimes’ exposed to mobbing experiences in terms of term of task and social relation dimension, effect of transformational leadership has been in negative direction and meaningful over mobbing, on the other hand, effect of transactional leadership is not meaningful over mobbing. As a result of regression analysis all sub-dimensions of transformational and transactional leadership have predictive for mobbing in terms of task and social relation.

Anahtar Kelimeler

• Leadership, transformational leadership, transactional leadership, mobbing, school principal, teache

lköğretim Okulu Yöneticilerinin Liderlik Stilleri İle Öğretmenlerin Yıldırma (Mobbing) Yaşama Düzeyleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin yıldırma yaşama düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Siirt il ve ilçe merkezi sınırları içinde yer alan 66 ilköğretim okulunda görev yapan 1315 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma da örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Okul yöneticilerinin liderlik stilleri hakkında öğretmenlerin görüşlerinin belirlemek amacıyla Bass ve Avolio ve (1995) tarafından geliştirilen “Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği” kullanılmıştır. Öğretmenlerin yıldırmanın görev ve sosyal ilişkiler boyutları kapsamına giren olumsuz davranışlara maruz kalma sıklığını ölçmek amacıyla Einarsen ve Raknes (1997) tarafından geliştirilen “Olumsuz Davranış Soruları Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul yöneticileri dönüşümcü liderlik davranışlarını orta düzeyde gerçekleştirdikleri, işlemci liderlik davranışlarını ise düşük düzeyde gösterdikleri ve dönüşümcü liderlik davranışlarını işlemci liderlik davranışlarından daha fazla sergiledikleri tespit edilmiştir. İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin yıldırmanın görev ve sosyal ilişkiler boyutlarında olumsuz davranışlara “ara sıra” düzeyinde maruz kaldıkları; yıldırma üzerinde dönüşümcü liderliğin etkisinin negatif yönde ve anlamlı olduğu; işlemci liderliğin ise yıldırma üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı ortaya konmuştur. Yapılan regresyon analizi sonucunda dönüşümcü ve işlemci liderliğin tüm alt boyutlarının yıldırmanın göreve ve sosyal ilişkilere ilişkin her iki alt boyut üzerinde yordayıcı etki yaptığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Liderlik stilleri, Dönüşümcü liderlik, işlemci liderlik, yıldırma, okul yöneticisi, öğretmen