SAĞLIKLI ve SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA TÜKETİMİNE YÖNELİK BİLİNÇ - TUTUM İLİŞKİSİNDE SAĞLIKLI YAŞAM TARZININ ARACILIK ROLÜ

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, gıda tüketimini etkileyen belirleyicileri anlamak yanında daha spesifik bir bakışla tüketicilerin tutumlarının nasıl şekillendiği incelemektir. Bu kapsamda tüketicilerin sürdürülebilir ve sağlıklı gıda tüketimine yönelik bilinç ve tutum ilişkisinde sağlıklı yaşam tarzının rolü analiz edilmiştir.

Yöntem: Araştırma tanımlayıcı araştırma tasarımı çerçevesinde kurgulanmıştır.  İhtiyaç duyulan veriler birincil veri kaynaklarından veri toplama aracı olarak anket kullanılarak elde edilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan online anket formunun; Facebook’ta yer alan altı farklı gıda tüketimi ve alışveriş konulu sanal topluluğun yöneticileri ile görüşülüp onay alındıktan sonra sayfalarında üyelerine duyurulması sağlanmıştır. Anketi 409 katılımcı cevaplamıştır. Katılımcıların özelliklerini incelemek üzere tanımlayıcı istatistikler, ardından çalışmanın araştırma modelinde öne sürülen etkileri incelemek üzere regresyon analizleri uygulanmıştır.

Bulgular: Analizler sonucu elde edilen bulgular tüketicilerin sağlık konusundaki bilinç ve sağlıklı yaşam tarzı algılarının sürdürülebilir ve sağlıklı tüketime yönelik tutumu açıklayan değişkenler olduğunu göstermiştir. Buna ilave olarak tüketicilerin sağlıklı yaşam tarzına yönelik algıları, sağlık bilinci ve sağlıklı tüketime yönelik tutum arasında aracılık rolüne sahiptir.

Sonuç: Bu çalışma sürdürülebilir ve sağlıklı gıda tüketimine yönelik olarak tüketicilerin sergiledikleri tüketim kalıpları ve eğilimler hakkında bilgiler sunmaktadır. Bu bilgiler ulusal ve yerel düzeyde sağlıklı gıda tüketimi konusunda politika yapıcılar tarafından kullanılabilir. Günümüzde önem kazanan sağlıklı tüketim trendi dikkate alındığında gıda üretimi ve pazarlaması yapan işletmeler bu çalışmanın bulgularını pazarlama stratejilerini şekillendirmede kullanabilirler. Ayrıca çalışmada test edilen aracılık ilişkisi kapsamında elde edilen bulgular, tüketicilere yönelik pazarlama iletişimi mesajları tasarımında işletmeler için faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir ve Sağlıklı Gıda Tüketimi,Sağlıklı Tüketim Bilinci

Kaynakça

1. Ajzen, I. ve Fishbein, M. (1977). Attitude-behavior relations: A theoretical analysis and review of empirical research. Psychological Bulletin, 84, 888 - 918.Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173.Chen, M.F. (2009). Attitude Toward Organic Foods Among Taiwanese As Related to Health Consciousness, Environmental Attitudes, and The Mediating Effects of A Healthy Lifestyle. British Food Journal, 111(2), 165-178.Coşkun, R., R. Altunışık ve E. Yıldırım (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri Spss Uygulamalı 9.Baskı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.Dzene, S. ve A. Eglīte (2012). Perspective of Sustainable Food Consumpiton in Latvia. Annual 18 th International Scientific Conference Proceedings, 2, 210-215.Gil, J.M., Gracia, A. ve Sanchez, M. (2000). Market segmentation and willingness to pay for organic products in Spain”, International Food and Agribusiness Management Review. Vol. 3 No. 2, pp. 207-26.Kurtdaş, M. Ç. (2016). “Sağlıklı Yaşam!” Sloganı Etrafında Şekillenen Yeni Tüketim Biçimleri. Sosyolojik Düşün, 1(1), 1-10.Plummer, T.J. (1974). The Concept and Apllication of Life Style Segmentation. Journal of Marketing Association, 38 (1), 33-37.Ophuis, P. O. (1989). Measuring health orientation and health consciousness as determinants of food choice behavior: Development and implementation of various attitudinal scales. In Proc. 18th Ann. Conf. Eur. Marketing Academy: Marketing thought and practice in the 1990's, GJ Avlonitis, NK Papavasiliou & AG Kouremenos (eds.). EMAC, Athens (pp. 1723-1725).Smith, S., ve Paladino, A. (2010). Eating Clean And Green? Investigating Consumer Motivations Towards The Purchase Of Organic Food. Australasian Marketing Journal (AMJ), 18(2), 93-104.Smith, J. G. (2013). Sustainable Food Consumption: Opportunities and Constraints to Ethically Motivated Consumerism. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Washington: Washington State University.Toklu, İ. T., ve Ustaahmetoğlu, E. (2016). Tüketicilerin Organik Çaya Yönelik Tutumlarını Ve Satın Alma Niyetlerini Etkileyen Faktörler: Bir Alan Araştırması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(29), 41-61.Vermeir, I. ve W. Verbeke (2006). Sustainable Food Consumption: Exploring the Consumer “Attitude – Behavioral Intention” GAP. Journal of Agricultural and Environmental Ethics, 19, 169-194.Yalçınkaya, M., F. Özer Gök ve A. Yavuz Karamanoğlu (2007). Sağlık Çalışanlarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 6 (6), 409-420.
2. İnternet Kaynaklarıhttp://blog.milliyet.com.tr/dunya-tohum-pazari/Blog/?BlogNo=600975