INTERNAL CONTROL SYSTEM: EXAMPLE OF A PUBLIC HOSPITAL IN TERMS OF STOCK MANAGEMENT AND SALARY TRANSACTİONS

Öz

As in all businesses, it is extremely important to construct and implement an effective and efficient internal control system in hospital businesses in order to achieve business objectives. Although there is an effective internal control system that is defined in detail in Provincial Health Directorates, there is no written internal control system in hospitals, which is the most important point of health service delivery and does not remove errors due to its structure. However, as in every public institution, it is possible to come across an internal control-style process management mechanism related to the functioning of every service that has emerged with legislation or customary practices in hospitals as well. in this study, it is aimed to reveal the internal control system practices related to stock management and salary transactions in a public hospital. As a result of the study, it was determined that the stock management and salary transactions of the examined public hospital were tried to be acted in accordance with the legislation and written procedures, and these business processes were tried to be followed by the hospital management, but it have been identified that there are some deficiencies in established an effective internal control system.

Anahtar Kelimeler

• Internal control system
• hospital
• COSO internal control model
• stock management
• salary transactions

İÇ KONTROL SİSTEMİ: STOK YÖNETİMİ VE MUTEMETLİK AÇISINDAN KAMU HASTANESİ ÖRNEĞİ

Öz

Tüm işletmelerde olduğu gibi hastane işletmelerinde de işletme amaçlarına ulaşılmasında etkin ve verimli bir iç kontrol sisteminin kurgulanması ve uygulanması son derece önem arz etmektedir. Türkiye’de sağlık hizmet sunumunda düzenleme ve kontrol faaliyetlerini yürüten Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlüklerinde ayrıntılı bir şekilde tanımlanmış etkin bir iç kontrol sistemi mevcut olmasına rağmen yapısı itibariyle hatayı kaldırmayan ve sağlık hizmet sunumunun en önemli noktası olan hastanelerde yazılı bir iç kontrol sistemi bulunmamaktadır. Bununla birlikte her kamu kurumunda olduğu gibi hastanelerde de mevzuattan kaynaklı veya teamüli uygulamalar ile ortaya çıkmış her servisin işleyişiyle ilgili iç kontrol tarzı bir süreç yönetim mekanizmasına rastlamak mümkündür. Bu çalışmada bir kamu hastanesinde stok yönetimi ve mutemetlik işlemlerine ilişkin iç kontrol sistemi uygulamalarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda incelenen kamu hastanesinin stok yönetimi ve mutemetlik iş ve işlemlerinde mevzuat ve yazılı prosedürlere uygun hareket edilmeye çalışıldığı, hastane yönetimi tarafından da bu iş ve işlem süreçlerinin takip ve kontrol edilmeye çalışıldığı ancak etkin bir iç kontrol sistemi noktasında bazı eksikliklerin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İç kontrol sistemi
• Hastane
• Stok Yönetimi
• Mutemetlik
• COSO iç kontrol yönetimi

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Akyel, R. (2010). Türkiye’de İç Kontrol Kavramı, Unsurları ve Etkinli ğinin Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17(1), 83–97. https://dergipark.org.tr/en/pub/yonveek/165713
2. Atmaca, M. (2012). Muhasebe Skandallarının Önlenmesinde İç Kontrol Sisteminin Etkinleştirilmesi. Afyon Kocatepe University Journal of Economics and Administrative Sciences, 14(1), 191–205. https://dergipark.org.tr/en/pub/akuiibfd/20325
3. Azaltun, M. (1999)“Otel İşletmelerinde İç Kontrol”,T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları , Yayın No:1075.
4. Alkaya, Y. (2019) “İç Kontrol Sistemi İle Bağımsız Denetim Arasındaki İlişkinin İncelenmesi ve Daha iyi bir Bağımsız Denetim Uygulaması İçin İç Kontrol Sisteminin Nasıl Olması Gerektiği Üzerine Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Can, E. N., Hastane İşletmeciliğinde İç Kontrol Sisteminin Etkinliği, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2014.
6. Ceyhan, İ. F., & Apan, M. (2014). Coso İç Kontrol Modelinin Yapısal Eşitlik Modeli ile İncelenmesi: Bir Hastane Uygulaması-An Investigation of The Coso Internal Control Model With Structural Equation Modeling: A Hospital Case. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 179–198. https://doi.org/10.20875/sb.16236
7. Çolak, H. B. (2011). İç Kontrol İç Denetim İlişkisi.
8. Çömlekçi, Ferruh, Kepekçi, C., Erdoğan, M., (1993) "Muhasebe Denetimi", Eskişehir.

9. COSO, Internal Control Integrated Framework: 13’den Aktaran:, s. 101-102. Doğan, S., & Burgazlıoğlu, E. (2015). İç Kontrol Sistemi ve Özel Bir Hastanede Uygulama. 4(1), 18–33.
10. Dursun, G. D., & Akın, S. (2019). Türkiye’de özel hastanelerde iç kontrol sisteminin önemi. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, İzmir Demokrasi Üniversitesi, 2(1), 48–60.
11. Endovitskii, D. A., Golovin, S. V., & Spiridonova, N. E. (2020). Developing internal control at social budgetary institutions: Some particularities. International Accounting, 23(5), 543–566. https://doi.org/10.24891/IA.23.5.543
12. Erdoğan, M., Erdoğan, N., Cömert, N., Uzun, A.K. ,Yılancı, M. (2012). Denetim, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
13. G.D. Kunders, Hospitals: Facilities Planning and Management, 10th Reprint, Tata McGraw Hill Pub. Company Limited, 2008, s.168-169.
14. Güney, G., Bektaş, G., İşçi, E., & Yayımlı, G. E. , (2014). Kobi Niteliğindeki Sağlık Kuruluşlarında İç Kontrol Sistemi ve Önemi. İstanbul Aydın Üniversitesi Anadolu Bil Meslek Yüksek okulu Dergisi , 68-86.
15. Güner, M. F. (2009). Kamu İdarelerinin Etkin Yönetiminde İç Kontrol Uygulamalarının Rolü. Hacıhasanoğlu, T., & Kaya, E. (2018). Üretim İşletmelerindeki İç Kontrol Sisteminin COSO standartlarına Uyum Derecesinin Belirlenmesi: Kocaeli İli Örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 1694–7215.
16. Ibrahim, S., Diibuzie, G., & Abubakari, M. (2017). The Impact of Internal Control Systems on Financial Performance: The Case of Health Institutions in Upper West Region of Ghana. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 7(4). https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v7-i4/2840
17. Kam C. Chan , Yining Chen & Baohua Liu (2020): The Linear and Non- Linear Effects of Internal Control and Its Five Components on Corporate Innovation: Evidence from Chinese Firms Using the COSO Framework, European Accounting Review, DOI: 10.1080
18. Kara, M. (2018). Kalite Yönetim Sistemleri İle İç Kontrol Sistemi Uygulamaları Arasındaki Etkileşimin Değerlendirilmesi ve Bir Araştırma, (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya./09638180.2020.1776626.
19. Kızıltuğ, P. (2015). Hastane İşletmelerinde İç Kontrol Sistemi ve Özel Bir Hastanede İç Kontrol Sistemi Uygulanması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Kurnaz, E. (2020). Sağlık Sektöründe İç Kontrol Sisteminin COSO İç Kontrol Modeli Bileşenleri Açısından İncelenmesi: Bir Hastane Uygulaması. 30(157), 163–185.
21. Moeller, R. R. (2009): Brink's Modern Internal Auditing, New Jersey: John Wiley & Sons Inc, 7th Edition.
22. Özten, S. ve Karğın, S. (2012). Bankacılıkta İç Kontrol Faaliyetleri Kapsamında Krediler Kontrolü ve Muhasebeleştirme Süreci. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi. 14(2): 119-136.
23. Rezaee, Z. (1995). ’’What the COSO Report Means for Internal Auditors’’. Managerial Auditing. Journal, 10 (6), 5-9.
24. Sakin, T. (2017) İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim, Çağlayan Kitabevi, 1.Basım Tunçay, D. (2011): “İç Kontrol ile İç Denetimin Bağımsız Denetim Açısından Önemi ve Bir Anket Çalışması’’, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
25. Türedi, H., Koban A. O. ve Karakaya, G. (2015): “COSO İç Kontrol (ABD) Modeli ile İngiliz (Turnbull) ve Kanada (COCO) Modellerinin Karşılaştırılması’’, Sayıştay Dergisi, Sayı 99, Ekim-Aralık, ss. 95-119.
26. Vijayakumar, N., & Nagaraja, N. (2012). Internal Control Systems : Effectiveness of Internal Audit in Risk Management. 5(1), 1-8. https://www.mendeley.com/catalogue/18dcd628-7e6d-35c8-9b00-f0402d0d115e/?utm
27. Yıldırım, F, Gönen, S . (2020). İç Kontrol Sisteminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesine Yönelik Bir Araştırma . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 9 (3) , 2062-2080 . Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/56503/732220
28. Xu, P., Hou, W., & Chen, Z. (2017). Study on the Strengthening of Hospital Internal Control and Externalization Regulating of Hospital Financial Management. Proceedings of the 2017 4th International Conference on Education, Management and Computing Technology (ICEMCT 2017), 101(Icemct), 863–866. https://doi.org/10.2991/icemct-17.2017.185
29. http://www.hacibayramcolak.net/makaleler/119-makale44 Erişim Tarihi: 05.12.2020 2019 yılı İç Kontrol Değerlendirme Raporu (2020) https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/39311,ic-kontrol-sistemi-degerlendirme-raporu2019pdf.pdf?0&_tag1=4B9FBF4E17651907DE6F22ECF2BBEBB185BCE655